Ontmoeting met Joan Baez

Jarenlang is het werk van Joan Baez me ontgaan. Wat ik van haar wist: een protestzangeres die begin jaren zestig het vriendinnetje van Bob Dylan was. Een dame van wie de bard in 1965 al niks meer moest hebben, en toch moest ze zo nodig mee naar Londen, met als resultaat tamelijk vernederende passages in D.A. Pennebakers Don't Look Back.

Naar haar platen heb ik tot een jaar of vijf geleden evenmin geluisterd. Ik kwam ze ook maar zelfden tegen, over Baez hoorde ik altijd alleen maar mensen uit nostalgie spreken. Dat Joan ook nog een zus had Mimi en dat die zus met Richard Fariña zou trouwen en dat ze samen nog een paar mooie platen zouden maken, daar kwam ik ook pas een jaar of vijf geleden achter.

Ergens in die tijd verscheen David Hajdu's boek Positively 4Th Street, The Lives and Times of Bob Dylan, Joan Baez, Mimi and Richard Fariña. Prachtig boek over deze vier artiesten die begin jaren zestig een grote rol in de folkmuziek zouden spelen. Richard had vooral ambities als schrijver en hij was knap jaloers op Bob Dylan die zonder ook maar iets van een tekst klaar te hebben, uitgevers in de rij voor hem zag staan terwijk Fariña de grootst mogelijke moeite had zijn werk gepubliceerd te krijgen.

Uiteindelijk zou het hem toch lukken, maar veel heeft hij er niet van kunnen genieten. Hij verongelukte op zijn motorfiets in 1966, vlak voor Dylan zijn eigen 'ongeluk' zou veinzen. Ook Hajdu gelooft er nauwelijks in dat Dylan werkelijk een ongeluk heeft gekregen, eerder denkt hij dat Fariña's tragedie hem tot zijn verzinsels had geïnspireerd. Motorrijden was toen erg hip en als je dan toch een ongeluk moest krijgen was een motorongeluk wel zo cool in die tijd.

Joan Baez komt in Hajdu's boek goed naar voren. Een dame die veel minder afhankelijk van Dylan was dan vaak werd beweerd. Zij was het ook die beroemd was toen ze elkaar ontmoetten. Dylan had eerder iets aan haar dan andersom.

Het boek eindigt zo ongeveer met het fatale motorongeluk, hoe het Dylan verder verging weten we allemaal, maar met Joan?
Die bleef gewoon zingen, en had daar in sommige periodes meer succes mee dan in andere. Zo vertelde ze me vanmiddag in Dublin.

Daar begon Baez gisteren haar Europese tournee, naar aanleiding van een mooi door Steve Earle geproduceerd album: Day After Tomorrow. Ze ontving me vanmiddag in het Clarence Hotel, een door Bono en The Edge gerund hotel, zo vertelde gisteren bij het concert een dame naast me.

Het was in elk geval een deftig zeer stijlvol hotel en dat paste Baez die er een stuk stijlvoller uitzag dan op het podium, waar ze in jeans en witte oversized blouse verscheen. Vanmiddag zag ze er meer uit als een gedistingeerde dame op leeftijd.

Het was een aardige ontmoeting, waar ik voor de krant van donderdag een verhaal uit zal destilleren. Ze heeft er weer echt zin in, en op mijn vraag waarom ze ineens weer zoveel oude liedjes speelde, zei ze: omdat het nodig is. Een liedje als With God On Our Side heeft ze twintig jaar niet meer gespeeld omdat de tijden daar niet om vroegen. Nu, met het land in oorlog en in deplorabele toestand voelde ze de noodzaak weer.

Er werden gisteren meer Dylan liedjes gespeeld, maar het mooist vond ik Diamonds & Rust geen liedje van maar over Bob Dylan. Het komt van het gelijknamige album uit 1974, een van haar betere platen. Hij is 5 jaar geleden samen met de andere platen die ze in de jaren zeventig uitbracht voor A&M Records uitgebracht op de box Joan Baez: The Complete A&M Recordings en bij beluistering de afgelopen dagen viel me toch op dat ze behoorlijk goede platen heeft gemaakt.

Ook die nieuwe plaat met en door Steve Earle opgenomen mag er wezen. Het titelnummer van Tom Waits is een van diens mooiere van de laatste jaren en Baez kan goed uit de voeten met 3 Earle composities.
Of ze niet zelf weer eens zin heeft te gaan componeren? Daar reageerde ze wat terughoudend over. Wel schreef ze veel gedichten, dat ging haar makkelijker af dan hoef je niet zo aan de melodie te denken.

Ze vertelde nog even dat ze een stukje van het eerste verkiezingsdebat had gezien, maar dat ze woedend de tv had uitgezet. 'Die McCain loog dat ie barstte en Obama maar beleefd blijven. Had hij maar eens geroepen: Leugenaar, lazer op met je praatjes. Maar daar is ie weer te beleefd voor.'

Mooi mens die Joan Baez. Of ik vanavond nog een keer wilde komen. Waarom ook niet. Ik raad het een ieder aan volgende week naar Utrecht te gaan waar ze in Vredenburg optreedt. Het is vermakelijk, soms heel mooi, soms (Imagine? Nee!!) tenenkrommend, maar er staat daar op het podium wel iemand.

Meer over