NieuwsContainerramp

Onstuimig weer in ondiepe vaarroute oorzaak van containerramp

De containerramp met de MSC Zoe, begin vorig jaar, werd veroorzaakt door ‘extreme krachten’ die op het schip en de sjorsystemen ontstonden door de noordwesterstorm in de ondiepe vaarroute.

De chaos op het strand nadat het vrachtschip MSC Zoe containers verloor. Beeld ANP

Dat is de conclusie van het donderdag geopenbaarde onderzoek naar de toedracht van het ongeluk met de MSC Zoe 342, dat plaatsvond in de nacht van 1 op 2 januari 2019. Tijdens een storm verloor het enorme vrachtschip zeecontainers, waarna de aangespoelde lading leidde tot ernstige vervuiling op stranden van Nederlandse Waddeneilanden en langs de kust van het vasteland. 

Het onderzoek naar de oorzaak van het overboord slaan van de containers stond onder leiding van de Panamese zeeautoriteit, omdat het ruim 395 meter lange schip onder de Panamese vlag voer. Assistentie kwam er van het Duitse Bundesstelle für Seeunfalluntersuchung (BSU) en de Nederlandse Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV).

De OVV heeft in een eigen onderzoek de veiligheid in algemene zin van vrachtvervoer boven de Waddeneilanden onder de loep genomen. Daar liggen twee internationale vaarroutes: een ondiepere vaarroute die dichter langs de eilanden gaat (de route die de MSC Zoe voer) en een diepere, noordelijker route.

‘Bij stormachtige noordwestenwind krijgen schepen te maken met hoge dwarsscheepse golven. Hierdoor maken grote, brede containerschepen extreme slingerbewegingen. Ook bestaat er op de relatief ondiepe zuidelijke vaarroute kans op bodemcontact door de combinatie van verticale en horizontale scheepsbewegingen. Daarnaast kunnen golven tegen het schip slaan en kan zeewater met hoge snelheid langs de zijkant van het schip omhoog tegen containers spuiten. 

‘Deze fenomenen, al dan niet in combinatie met elkaar, veroorzaken extreme krachten op het schip, de containers en de sjorsystemen waarmee de containers zijn bevestigd. Hierdoor kunnen containers losraken en overboord slaan’, aldus het rapport.

Opgave

In totaal raakten ruim duizend van de 8.062 containers aan boord beschadigd. Met name de miljoenen minuscule plastic bolletjes die aanspoelden maakten de opruimactie tot een grote opgave. Volgens de Waddenvereniging ligt er nog steeds 800 ton door de MSC Zoe verloren lading in de Waddenzee.

De Onderzoeksraad concludeert dat, gezien de waarde van het Waddengebied, het ongewenst is dat deze containerschepen bij een noordwesterstorm de zuidelijke route langs de Waddenkust kiezen. Eén van de aanbevelingen van de Onderzoeksraad is aan de minister van Infrastructuur en Waterstaat om hierover internationaal afspraken over te maken. 

Beeld de Volkskrant

Naar aanleiding van de containerramp adviseerde de Nederlandse Kustwacht grote vrachtschepen al de ondiepere vaarroute dichter langs de Waddeneilanden te mijden. Ook eilandburgemeesters riepen daar gezamenlijk toe op. In de Tweede Kamer werd eerder deze week al door de ChristenUnie een breed gesteund voorstel ingediend om deze Waddenroute bij onstuimig weer bij wet af te sluiten.

Containerschepen worden steeds groter en daarmee stabieler, constateert de OVV. Internationaal moeten daarom afspraken worden gemaakt over de technische standaard van het sjormateriaal aan boord van containerschepen, luidt een tweede aanbeveling.

Kosten

Het Openbaar Ministerie startte na de containerramp een strafrechtelijk onderzoek naar mogelijk verwijtbaar handelen. Dat onderzoek bevindt zich in de afrondende fase, laat een woordvoerder van het Functioneel Parket weten. Maar of er bedrijven of personen vervolgd gaan worden, wordt nog niet deze week besloten.

Rederij MSC heeft zich na lange onderhandelingen bereid verklaard het merendeel van de kosten voor het opruimen van de containers en de aangespoelde spullen te vergoeden, met uitzondering van de overheadkosten (zoals salarissen). Dat meldt Omrop Fryslân op basis van een vertrouwelijke brief van Rijkswaterstaat, dat de schadeafhandeling coördineert. 

MSC stelt vult bovendien een fonds van zo’n 725.000 euro voor wanneer er in de toekomst nog afval moet worden opgeruimd. MSC betaalt verder 268.000 euro aan vissers die rommel opruimden en 218.000 euro aan het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat voor toekomstige bergingen op de Noordzee. Rijkswaterstaat zou betrokken instanties (zoals de eilandgemeenten) met klem adviseren het eindbod te accepteren.

De containerramp met de MSC Zoe

Het rommelspoor op het strand van Schiermonnikoog leek oneindig, die eerste week van januari 2019. ‘We moeten niet zeuren. Dit is onze consumptiemaatschappij.’

Nadat vrachtschip MSC Zoe in de nacht van 1 op 2 januari 342 containers verloor in de Noordzee, was burgemeester Ineke van Gent van Schiermonnikoog plots hoeder over 250 duizend kilo troep. En had ze als overtuigd pacifist opeens het leger nodig.

Meer over