Onsterfelijk

Nu is het weer Audrey Hepburn die opduikt in een commercial. Dode sterren krijgen geen rust.

Audrey Hepburn leeft! Tenminste, in een nieuwe chocoladereclame is zij helemaal haar sprankelende zelf. Een jaar schaafden de makers aan precies de juiste oogopslag en de juiste lach, op basis van foto's en filmmateriaal. Met als resultaat dat ze in het vrolijke filmpje zo echt lijkt dat het bijna griezelig is.

Het verlangen naar beroemdheid is het verlangen naar onsterfelijkheid. En dat laatste is nu dichterbij dan ooit. De vermoorde rapper Tupac Shakur was in 2012 de eerste die als hologram tot leven werd gewekt. Marlon Brando en Marilyn Monroe zouden de volgende zijn. Het is nog maar een kleine stap, aldus deskundigen, voordat dode acteurs weer gewoon de hoofdrol kunnen spelen in een nieuwe film.

Het is een miljoenenindustrie, die van de dode beroemdheden. Maar als het om de beeltenis gaat, is het schimmig wie nou precies recht heeft op al die miljoenen, bleek toen sinds de jaren negentig de ene na de andere overleden ster als gimmick opdook in reclamefilmpjes. De wetten verschillen per staat en per land; de erfenis van 'oude doden' is vaak ook nog eens verdeeld, overerfd of verpatst. En dan is er nog het artistieke 'recht op expressie', dat een rechter in 2010 deed besluiten dat het hoofd van Albert Einstein op een afgetraind lijf gezet mocht worden in een reclame van General Motors. 'De grappige reclame (...) gepubliceerd 55 jaar na zijn dood, zal geen kijker doen denken dat Einstein daadwerkelijk de GMC Terrain aanprijst.'

Maar toch: had hij het ook leuk gevonden? Familieleden die met dit soort fratsen een aardig zakcentje verdienen, beweren altijd van wel. Fred Astaire had ook met een bezem gedanst, dus waarom zou hij problemen hebben met een stofzuiger, redeneerde de weduwe die toestemming gaf voor de Dust Devil-commercial van 1997. (Al zei zijn dochter later dat hij 'diepbedroefd zou zijn dat hij, na zijn prachtige carrière, verkocht was aan de duivel'.)

En Hepburn? Volgens haar kinderen 'had ze het vaak over chocola en hoe dat haar wist op te vrolijken'. Of ze het wel of niet hadden gewild, is eigenlijk het punt niet. Gekker is dat wij, sinds de T-shirt-, tassen- en mokkenindustrie popiconen keer op keer recyclede, dit doodnormaal zijn gaan vinden: dat je gezicht blijkbaar iets is waarop je slechts alleenrecht hebt zo lang je leeft.

Misschien was James Dean gevleid geweest als hij wist dat zijn hoofd nu nog prijkt op shirts van kinderen van wie de oma's nog niet eens geboren waren toen hij zich doodreed. En de reclame van Hepburn is ook te zien als een liefdevolle knipoog naar haar werk. Maar het laat ook zien dat gesneuvelde sterren dankzij de nieuwe digitale technieken inmiddels de zeggenschap over hun hele lijf kwijt zijn. Ze zijn gereduceerd tot een willoze speelpop in de handen van, bijvoorbeeld, naaste familie die je liefde voor chocola aanwendt voor financieel gewin. En dat is misschien wel het gunstigste geval.

Herinnerd worden tot in de eeuwigheid? Postume vergetelheid lijkt opeens lang zo gek nog niet.

undefined

Meer over