Onmogelijk dilemma tergt Generaal D.

Het uitgangspunt van Generaal D. is bijzonder intrigerend: opgekruld op een bankje in een park in het Canadese Hull ligt een man: vies, dronken, een zwerver op het eerste oog....

In Generaal D. van zijn toneelgezelschap Compagnie Dakar (Kleene werd geboren in die plaats en heeft een speciale band met Afrika) is Dallaire de spil . Dat wil zeggen: het onmogelijke dilemma waarmee deze golden boy van het Canadese leger zich geconfronteerd zag bij zijn uitzending voor de Verenigde Naties. En dat kortweg luidt: moet je niet, een ontoereikend VN-mandaat ten spijt, toch ingrijpen als zich voor je ogen een humanitaire ramp ontrolt? Dallaire deed het niet, en de gevolgen van die beslissing achtervolgen hem nog steeds.

Generaal D. is evenwichtig van opbouw en heeft in veel gevallen de vorm van een interview. Tegenover D., inmiddels weer opgekrabbeld,neemt een journalist plaats. Die probeert de generaal het vuur na aan de schenen te leggen, maar komt ook bepaald na uit de hoek, als vertegenwoordiger van de 'gewone burger'. Want wie wist nou precies wat er gaande was tussen de Hutu's en de Tutsi's? En wie kon bevroeden welk een ongelooflijk geklungel er plaatsvond aan de top van de VN?

Zo wordt het publiek (opnieuw) meegezogen in de gebeurtenissen rond de Rwandese genocide. En het is opnieuw een onvoorstelbaar relaas, waarin je van begin tot eind volkomen opgaat.

De acteurs, met Jack Vecht als generaal D., stellen zich bescheiden op: het gaat om het verhaal, niet zozeer om de afzonderlijke mensen. De personages zijn eerder prototypes: de VN'er, de journalist, de gezant van de special forces met een missie zo geheim dat zelfs generaal D. niet afwist van zijn aanwezigheid in het land.

Kleene bracht de verschillende verhalen die hem ter ore kwamen samen in een figuur; gaat het bij D. grotendeels om grote, morele kwesties en het falen van de VN, via bovengenoemde special forces-man komen de persoonlijke verschrikkingen dichterbij. Generaal D. is een boeiende actuele voorstelling die tot denken aanzet en, noodzakelijkerwijs, leidt tot een stroom heel sombere gedachten.

Meer over