Vier vragen

Online casino's gaan open. Blijven alle gokkers vanaf nu thuis?

Dankzij de nieuwe wet Kansspelen op afstand gaat vrijdag de online gokmarkt in Nederland open. Voor het eerst kunnen liefhebbers van poker, blackjack of roulette op digitaal én legaal hun geluk beproeven. Vier vragen over deze nieuwe gokwereld.

Website van een online casino waar mensen online kunnen gokken.  Beeld Hollandse Hoogte /  ANP XTRA
Website van een online casino waar mensen online kunnen gokken.Beeld Hollandse Hoogte / ANP XTRA

Waarom gaat de online gokmarkt in Nederland open?

Omdat de online gokmarkt clandestien al bestaat. Tot nu toe mochten alleen Toto (sportweddenschappen) en ZEturf (paardenraces) online weddenschappen aanbieden. Maar naar schatting 1,5 miljoen Nederlanders vonden de afgelopen jaren hun weg naar andere, illegale goksites.

Door legalisering kan de Kansspelautoriteit, dat toezicht houdt op de Nederlandse gokmarkt, gokverslavingen beter bestrijden en strenger controleren of de spellen eerlijk verlopen. Binnen drie jaar moet 80 procent van de al actieve spelers de stap naar een licentiehoudende goksite hebben gezet.

‘Eigenlijk moeten we de lat nog hoger leggen’, zegt René Jansen, bestuursvoorzitter van de Kansspelautoriteit. ‘Maar het is moeilijk om de illegale alternatieven helemaal uit te bannen. Bovendien moeten spelers uit Nederland nog hun weg zien te vinden naar het legale aanbod.’

Hoe komt de nieuwe online gokmarkt eruit te zien?

Wie straks alle websites die online gokken legaal mogen aanbieden tegelijk opent, waant zich in een digitaal Las Vegas. De Kansspelautoriteit heeft deze week tien vergunningen aan online casino’s verleend, waaronder vier Nederlandse. In totaal hadden 29 bedrijven een vergunningsaanvraag ingediend, maar tweederde daarvan voldeed nog niet aan alle eisen. Volgens Jansen hadden de afvallers meestal de technologische kant van hun goksite niet op orde.

Tussen de gokwebsites die vrijdag online gaan, zitten bekende namen. Holland Casino, eigendom van de Nederlandse staat, gaat vanuit een studio in zijn Scheveningse vestiging een live casino uitzenden, met de klassiekers blackjack en roulette. Ook kunnen spelers online pokeren, op gokautomaten spelen en inzetten op sportwedstrijden. Over een paar maanden komt daar nog bingo bij.

Andere bedrijven zijn speciaal voor de online gokmarkt opgericht. BetCity.nl, dat in handen is van vijf CasinoCity-casino’s in Amsterdam, is een half jaar geleden opgericht. Met een soortgelijk spelaanbod gaat het de concurrentiestrijd aan. Vooral in de sportweddenschappen hoopt BetCity.nl zich te onderscheiden: eenderde van de 24 werknemers vormt een sportredactie die gokkers bericht over het laatste nieuws, zodat zij hun weddenschappen tijdig kunnen plaatsen.

Enkele grote buitenlandse goksites, waaronder Unibet en Pokerstars, mogen pas volgend jaar een aanvraag indienen, omdat zij eerder illegaal Nederlandse spelers bedienden. Als zij nu hun spelaanbod niet afschermen, kan de Kansspelautoriteit de websites boetes van minstens 600 duizend euro opleggen, hoger dan voorheen. Ook kan de toezichthouder de bedrijven aanpakken die de betalingen voor goksites regelen.

Bestuursvoorzitter Erwin van Lambaart van Holland Casino verwacht niet dat hij zijn veertien fysieke casino’s binnenkort moet sluiten omdat alle gokkers thuis blijven. ‘De online gokmarkt is een groeimarkt, maar ik ben ervan overtuigd dat een deel van onze doelgroep altijd naar onze vestigingen zal blijven komen.’

Wat moeten online gokaanbieders doen om gokverslavingen tegen te gaan?

Gokwebsites moeten in de gaten houden of hun klanten niet over hun eigen grenzen aan. Voor het spelen moet een speler zich met zijn identiteitsbewijs registreren. Ook moet hij aangeven hoe vaak en hoelang hij wil gokken en hoeveel geld hij maximaal wil verspelen. ‘Als iemand opvallend vaak of lang speelt, of systematisch zijn eigen limieten verhoogt, wijst dat op onmatigheid’, legt Jansen van de Kansspelautoriteit uit. ‘Dan moet een bedrijf ingrijpen: zachtjes beginnen met pop-ups of verwijzen naar de verslavingszorg.’

In het uiterste geval moet een gokwebsite de speler opnemen in een centraal register, dat ook gebruikt gaat worden door fysieke casino’s. Een speler kan dan minimaal zes maanden niet gokken. Ook op verzoek van zichzelf of een naaste kan een speler op de lijst terechtkomen.

Aangezien websites afzonderlijk van elkaar het gokgedrag van spelers monitoren, zou een gokverslaafde ongemerkt een rondje langs verschillende online casino’s kunnen maken. ‘Je kunt de controle nu eenmaal niet waterdicht maken’, erkent Jansen. ‘Maar ik denk dat zoiets ook gepaard zal gaan met onmatig speelgedrag binnen een enkele site.’

Wat is de achil­les­hiel van de nieuwe gokwet?

Om gokliefhebbers uit het illegale circuit te trekken, mogen online casino’s die een vergunning hebben bemachtigd vanaf vrijdag ook adverteren voor hun spelletjes. Vooral jongeren zijn daar gevoelig voor. Maar jongeren zijn ook kwetsbaarder voor een gokverslaving, zegt Anneke Goudriaan, neuropsycholoog en bijzonder hoogleraar verslaving. ‘Als een bepaald spel opeens populair wordt onder jongvolwassenen, dan krijgen we wellicht meer mensen die kampen met gokproblematiek.’

Reclames mogen daarom alleen gericht zijn op mensen vanaf 24 jaar. Op televisie zijn commercials voor zeven uur ‘s avonds taboe. Maar van consensus is nog geen sprake: vrijdag trok de Consumentenbond zich terug uit gesprekken over een door de sector opgestelde reclamecode, omdat die te weinig bescherming zou bieden aan kwetsbare groepen.

Stichting AGOG, die mensen met gokproblemen helpt, rekent de komende tijd in ieder geval op meer drukte. ‘Zeker wanneer de buitenlandse partijen zich gaan invechten op de markt’, zegt voorzitter Feite Hofman. ‘Dan krijg je nog meer reclame.’

Hoogleraar gezondheidspsychologie en psychologie Arie Dijkstra verwacht dat de reclames zullen leiden tot een nieuwe, sociale norm. ‘Als je jarenlang elke week een reclame voor gokken ziet, denk je dat dat normaal is. Er ontstaat een nieuwe cultuur: je kunt gaan Netflixen, naar het voetbal en je kunt even gaan gokken.’

Hoe groot die groep wordt, is volgens deskundigen nog afwachten. Tussen het moment waarop mensen beginnen met gokken en het moment waarop dat tot problemen leidt, zit bovendien doorgaans een paar jaar. Het is daarom belangrijk, zegt Dijkstra, dat de overheid de grootte van deze groep in de gaten blijft houden. ‘Maar dat een nieuwe groep mensen gokproblemen krijgt, accepteren we.’

Meer over