Ongeschoold personeel deelt medicijnen uit in verpleeghuizen

Medicijnen in verpleeghuizen worden steeds vaker uitgedeeld door vrijwel ongeschoold personeel. Het gaat om 'helpenden' die slechts een opleiding van een paar uur hebben gehad om medicijnen te geven. Dat stelt beroepsvereniging V&VN van verpleegkundigen.

VAN ONZE VERSLAGGEEFSTER MAUD EFFTING

AMSTERDAM - Dit gebeurt op grote schaal, zegt woordvoerder Francis Bolle van Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland (V&VN). 'Mensen delen zonder kennis van zaken medicijnen uit aan ouderen met meerdere, complexe aandoeningen. Iedereen weet ervan, maar het is zo gewoon dat niemand zich nog verzet. Als dit in ziekenhuizen zou gebeuren, zou iedereen op zijn achterste benen staan.'

'In deze sector worden zo veel medicijnfouten gemaakt. Vaak wordt het niet eens gerapporteerd', zegt Bolle. 'Je mag soms blij zijn als orale medicatie ook oraal wordt ingenomen. Ik hoor verhalen van dementerende bejaarden die Ventolin krijgen toegediend met een glas water. Die pillen moet je via een verstuiver inademen, maar er is personeel dat patiënten die pillen gewoon laat inslikken.'

Door medicatiefouten in de zorg belanden jaarlijks 19 duizend personen in het ziekenhuis en overlijden naar schatting 1.250 mensen. Het is onbekend hoe groot het aandeel van verpleeghuizen hierin is.

Het opleidingsniveau van personeel in verpleeghuizen is de afgelopen jaren sterk gedaald, stelt V&VN. Verpleegkundigen op hbo-niveau zijn er nauwelijks meer te vinden, deels uit onvrede met de arbeidsomstandigheden. Steeds vaker worden zogenoemde helpenden ingezet, het laagst geschoolde zorgpersoneel. Zij kunnen vaak zonder opleiding aan de slag, soms hebben ze een mbo-opleiding van anderhalf jaar achter de rug.

'Het management dekt zich in door te zeggen dat helpenden toch zijn geschoold in medicatieverstrekking', zegt Bolle. 'Maar dat is een cursus van een paar uur. Als je doorvraagt, hebben mensen vaak geen idee wat ze geven. Het is geen kwestie van wat pilletjes uitdelen. Het gaat erom: wat doe je als het misgaat? En je moet weten hoe verschillende medicijnen op elkaar inwerken.'

Het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik bevestigt de gang van zaken en zegt zich zorgen te maken. 'Mensen van dit niveau hebben te weinig bagage om hier gedegen mee om te gaan', aldus een woordvoerder. 'De kans op fouten is enorm. Van de inspectie mag dit niet.' Met tegenzin geeft het instituut medicatiecursussen aan helpenden. 'We hebben dit lang geweigerd, maar uiteindelijk besloten we het wel te doen omwille van de veiligheid, omdat verpleeghuizen deze mensen toch blijven inzetten.'

Verpleeghuizen, verenigd in Actiz, stellen dat het uitdelen van medicatie door laaggeschoolden in bepaalde situaties mogelijk moet zijn. 'Je moet mensen natuurlijk wel eerst goed opleiden', zegt directeur Aad Koster van Actiz. 'Maar je hoeft echt geen geneeskunde te hebben gestudeerd om medicijnen uit te delen. Medicijnen worden nu vaak zo geprepareerd dat er bijna geen fouten meer mee gemaakt kunnen worden.'

De inspectie was niet bereikbaar voor commentaar.

undefined

Meer over