Nieuws

Ongekend hoge opkomst onder zorgpersoneel bij eerste vaccinaties

De vaccinatietwijfel onder het zorgpersoneel is in korte tijd omgeslagen: 95 procent van het acute-zorgpersoneel heeft zich laten inenten. Hoe komt het dat de twijfel zo snel is verdwenen?

Diederik Gommers, de voorman van de intensive cares, laat zich begin januari vaccineren.  Beeld ANP
Diederik Gommers, de voorman van de intensive cares, laat zich begin januari vaccineren.Beeld ANP

De linkermouw opgestroopt, lachende ogen boven het mondkapje, hier en daar zelfs een duim omhoog en een camera die afdrukt als de prik wordt gezet: het wemelt sinds half januari op sociale media van de vaccinatie-snapshots. Artsen en verpleegkundigen delen gretig het moment waarop ze hun eerste coronavaccin hebben gekregen, met hashtags als #ikwildieprik, #ikvaccineer en #samensterk, vergezeld van opgetogen commentaar: ‘Dat dit maar het begin van het einde van de pandemie mag zijn’, of: ‘Blij en bevoorrecht dat ik al aan de beurt was!’

Het lijkt erop dat de vaccinatietwijfel onder het zorgpersoneel in korte tijd is omgeslagen. Nog maar een maand geleden bleek uit enquêtes van een beroepsvereniging en de vakbond dat nogal wat zorgmedewerkers het coronavaccin niet zagen zitten: grofweg eenderde wilde geen prik, eenderde twijfelde nog. Inmiddels heeft in de ziekenhuizen 95 procent van het acute-zorgpersoneel (40 duizend artsen en verpleegkundigen) zich laten inenten, en hebben al 200 duizend verpleeghuismedewerkers een afspraak gemaakt. Ook in de gehandicaptenzorg, waar deze week het vaccineren begint, is de bereidheid onder het personeel groot, zo blijkt uit een enquête van brancheorganisatie VGN.

Zwanger of coronapositief

‘We hadden in het ziekenhuis veel meer te maken met groepen die zich gepasseerd voelden dan met personeel dat niet wilde’, zegt internist Chantal Bleeker-Rovers, voorzitter van het operationeel team zorg in het Nijmeegse Radboudumc, waar in twee dagen tijd 883 artsen en verpleegkundigen werden ingeënt. Wie in Nijmegen geen prik kwam halen, was zwanger of kampte zelf met een corona-infectie, slechts een heel klein percentage weigerde, aldus Bleeker.

Van twijfel naar bereidheid naar een vorm van vaccinatietrots: voor directeur Ruud Coolen van Brakel van het Instituut Verantwoord Medicijngebruik kwam dat niet als een verrassing. In een paar weken tijd zijn kennis en vertrouwen gegroeid, zegt hij. ‘Er zijn inmiddels wereldwijd 30 miljoen coronavaccins toegediend, dat is indrukwekkend. In ziekenhuizen en zorginstellingen blijkt er een grote bereidheid te zijn om elkaar te informeren. Er zijn zo veel medisch specialisten die online voorlichting geven aan hun collega’s of immunologen die een uitlegfilmpje opnemen. Als je er veel van af weet, kun je het een ander uitleggen en dat vergroot de bereidheid weer. Dan is een foto op Twitter of Linkedin de volgende stap, een mooie manier om te laten zien dat je het vaccineren steunt.’

null Beeld

‘De vragen zijn beantwoord’

David Baden, spoedeisendehulp-arts in het Utrechtse Diakonessenhuis, zag om zich heen hoe de onzekerheid bij collega’s omsloeg nadat er goede voorlichting over het vaccin beschikbaar was gekomen. ‘De vragen die leefden, zijn beantwoord, mooi om te zien dat het personeel open stond voor nieuwe informatie.’

Ook Baden, aankomend voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Spoedeisende Hulpartsen, plaatste een foto van zijn vaccinatiemoment op sociale media. Om zich heen zag hij veel collega’s in de weer met de camera op hun mobiele telefoon. ‘Ik besef dat ik een uitzonderingspositie heb, ik krijg het vaccin al terwijl anderen nog moeten wachten. Met mijn foto wil ik anderen aanmoedigen zich ook te laten vaccineren. Over dertig jaar hebben we het vast nog over de coronacrisis, dan is het moment waarop je wordt gevaccineerd toch een unieke gebeurtenis.’

T-shirt ‘Gevaccineerd’

Bij het Instituut Verantwoord Medicijngebruik (dat onafhankelijke voorlichting geeft over medicatie) merken ze hoezeer dat unieke moment zorgverleners bezighoudt. Begin vorig jaar, voordat de pandemie uitbrak, besloot het instituut om vanwege het 25-jarig bestaan wat aan merchandising te doen en T-shirts met opdruk te laten maken. Eén daarvan is sinds een paar weken ongekend populair, de variant met de tekst ‘Gevaccineerd.’ Honderden zijn er inmiddels verkocht, het Instituut moest in allerijl bij bestellen. ‘We voelen ons prettig overvallen’, zegt directeur Coolen van Brakel. Er was zelfs een zorgorganisatie met driehonderd medewerkers die een bestelling plaatste van tweehonderd T-shirts met de opmerking: ‘We hopen dat we ze binnenkort ook voor de rest van ons personeel kunnen aanschaffen.’

De T-shirts met de opdruk ‘Je hoeft niet alles te slikken’ vinden momenteel nauwelijks aftrek, lacht Coolen van Brakel, hoewel dat ook voor deze tijd een symbolische tekst is, meent hij: ‘We moeten kritisch zijn op het gebruik van geneesmiddelen, maar we mogen ook uitdragen dat het een groot goed is dat we ze hebben. Dat is de boodschap van die foto’s en die T-shirts: kom op, we moeten samen uit deze situatie komen en dan is vaccineren dé manier.’

null Beeld

Nieuw begin

Bij internist Saskia Middeldorp (Radboudumc) prijkt de vaccinatiekaart trots op haar bureau, vertelt ze. ‘Ik wist niet hoeveel vaccins we hier zouden krijgen en ik heb echt een vreugdedans gemaakt toen ik hoorde dat ik bij de eerste groep zat.’ Haar vaccinatiefoto (bijschrift: ‘Ontzettend blij dat ik ’m heb!’) heeft ze niet uit trots gepost, zegt ze. ‘Trots suggereert dat ik er meer recht op heb dan een ander. Nee, ik wil laten zien dat het vaccin veilig is en anderen stimuleren mijn voorbeeld te volgen. Ik heb kwetsbare ouders en ik werk op een plek waar ik meer risico loop op corona. Ik heb ze vanaf de eerste golf alleen maar op afstand gezien en niet aangeraakt. Die vaccinatie is het begin van een nieuwe tijd, voor mij én voor hen.’

Lees ook

Eerste vaccinaties verpleeghuisbewoners: een emotioneel moment
‘Ik durf het wel aan’, zegt Jamiel Ramzam (74). Hij is maandag een van de eerste verpleeghuisbewoners in Nederland die het coronavaccin krijgt. Voor verzorgenden is het een emotioneel moment. Brengt dit eindelijk de ommekeer?

Op de step – en luid zingend – op weg naar de vaccinatie
Ook de eerste bewoners van gehandicaptenzorginstellingen kregen maandag hun vaccinatie. Zoals bij zorginstelling Middin in Den Haag. Er heerst een liefdevolle chaos.

Dit gebeurt er in jouw lijf als de prik is gezet
De eerste coronavaccins zijn gebaseerd op een sciencefictionachtige techniek waaraan wetenschappers tientallen jaren sleutelden. Hoe werkt die techniek, en wat gebeurt er precies in het lichaam zodra het vaccin is ingespoten?

Genetisch aangepaste vaccins – waarom mag dat met corona ineens wel?
De Europese regels voor genetische modificatie zijn versoepeld voor de ontwikkeling van coronavaccins. Is dat niet spelen met vuur?

Meer over