Ongeduld over uitblijven ‘laatste-wilpil’

Euthanasie mag alleen bij patiënten die ziek zijn. En niet bij levensmoeheid. Daarom wordt nu campagne gevoerd om een oud idee, de pil van Drion, nieuw leven in te blazen....

Twee jaar geleden sprak schrijver-tekenaar Marten Toonder in Relevant, het tijdschrift van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE), openhartig over de ‘treuzelende dood’. Twee echtgenotes en vier kinderen had hij overleefd en zijn lichaam liet hem in de steek. ‘Er is gedaan wat moest gedaan’, zei hij. ‘Toch ben ik hier nog en dat moet een misverstand zijn.’

Toonder was tot aan zijn dood, een half jaar geleden, lid van de NVVE en een groot voorstander van de pil van Drion (zelfdodingsmiddel). ‘Het zou heel gewoon moeten zijn dat de ene mens de ander het recht geeft zichzelf het bittere einde te besparen’, vond hij.

NVVE-directeur Rob Jonquière haalt de woorden van Toonder nog geregeld aan. Nu ouderen steeds ouder worden, zal een toenemende groep gaan lijden aan de ‘voltooiing van het leven’, zegt hij. Recent onderzoek toont aan dat jaarlijks vierhonderd mensen om euthanasie vragen omdat ze klaar zijn met leven. Praktisch alle verzoeken worden afgewezen.

Want artsen mogen niet meewerken aan euthanasie van patiënten die lijden aan het leven. De Hoge Raad bepaalde drie jaar geleden dat alleen een ‘classificeerbare ziekte’ reden kan zijn voor euthanasie. Een door de artsenorganisatie KNMG ingestelde commissie ging vorig jaar tegen dat arrest in en oordeelde dat ook lijden aan het leven ondraaglijk en uitzichtloos kan zijn.

De KNMG heeft dat advies nog altijd niet overgenomen. Intussen wordt de NVVE overstelpt met vragen over de pil van Drion. Honderdduizend leden heeft de vereniging al en het ongeduld groeit, zegt Jonquière. ‘Ze willen de regie over hun eigen leven.’

Nu euthanasie wettelijk is geregeld, richt de NVVE het vizier hierop. Twee jaar lang zijn regionale bijeenkomsten gehouden over wat de NVVE de ‘laatste-wilpil’ is gaan noemen. De opkomst was massaal, de discussies hebben geleid tot een officieel voorstel voor de legale verstrekking van het middel. Vandaag spreekt de NVVE op een symposium met artsen, psychologen en ethici over de problematiek rond lijden aan het leven.

De NVVE vindt dat het verstrekken van het middel niet door artsen moet gebeuren. Er is immers geen sprake van een medisch maar van een maatschappelijk probleem. ‘Wat willen mensen eigenlijk? De garantie dat, als het echt niet meer gaat, ze er op een fatsoenlijke manier uit kunnen stappen.’

Een door de overheid aangewezen instelling zou volgens de NVVE zo’n garantie moeten kunnen afgeven, in de vorm van de mogelijkheid om binnen twee jaar een zelfdodingsmiddel te krijgen. Medewerkers van die instelling moeten de authenticiteit van de doodswens beoordelen. Zo kan een impulsieve daad worden voorkomen.

Vrees voor een toename van het aantal zelfdodingen is onterecht, denkt Jonquière. ‘De wetenschap dat ze er uit kunnen stappen, zal voor velen genoeg zijn. Als het middel er eenmaal is, zullen weinigen er gebruik van maken. We zullen hooguit zien dat gruwelijke manieren van zelfdoding, zoals verhanging, minder zullen voorkomen.’

Via de politiek actieve leden probeert de NVVE om de laatste-wilpil in verkiezingsprogramma’s te krijgen. Jonquière heeft goede hoop dat de pil er ooit komt. ‘De komst van de euthanasiewet heeft ook dertig jaar geduurd.’

Meer over