Onduidelijk of Shell gedragsregels schond

amsterdam - Iedere Shell-medewerker die zaken doet met ambtenaren of politici moet op zijn tellen passen. Hij moet bijvoorbeeld toestemming hebben voor het aanbieden van geschenken. De waarde daarvan mag niet hoger zijn dan een voorgeschreven limiet die geldt per land.


Shell-werknemers kunnen op intranet een lijst met limieten raadplegen. Cadeaus voor familieleden van overheidsvertegenwoordigers zijn taboe. Reiskosten van ambtenaren mogen niet worden vergoed als de reis geen zakelijk karakter heeft.


Deze regels staan in de 35 pagina's tellende gedragscode van Shell. De recente onthullingen van WikiLeaks over Shell in Nigeria roepen de vraag op of het olieconcern zijn eigen voorschriften heeft overtreden. Uit gespreksverslagen van de baas van de oliemaatschappij in Nigeria en de Amerikaanse ambassadeur blijkt dat Shell bij alle relevante ministeries ambtenaren heeft zitten die het oliebedrijf goed gezind zijn. Zij voorzien Shell geregeld van vertrouwelijke informatie. Of ze in ruil daarvoor iets krijgen, valt niet op te maken uit de verslagen.


Ook andere bedrijven worstelen met de spanning tussen fraaie gedragscodes en de weerbarstige praktijk. Zo blijkt uit WikiLeaks-documenten dat Pfizer in Nigeria probeerde de aandacht van eigen fouten af te leiden door belastende informatie over een Nigeriaanse aanklager te verspreiden.


Deskundigen kunnen op grond van de gespreksverslagen niet bepalen of Shell de eigen regels heeft geschonden. Shell wil niet in detail ingaan op de inhoud van de notulen. Het olieconcern wil alleen kwijt dat er absoluut geen sprake is geweest van enige vorm van infiltratie in het Nigeriaanse overheidsapparaat. Nigeria is voor Shell belangrijk vanwege de grote olievelden. Het Afrikaanse land is de op acht na grootste olieleverancier.


Volgens adviseur Frans Trompenaars, die jaren bij Shell heeft gewerkt, moeten de zaken die in Nigeria spelen bekend zijn bij de leiding. 'Shell kennende wordt dit soort zaken besproken. Ik neem ook aan dat ze niet de eigen gedragsregels hebben overtreden. Wat dat betreft is Shell roomser dan de paus.'


Shell heeft de gedragsregels voor medewerkers in de jaren negentig aangescherpt naar aanleiding van de ophef rond het afzinken van de olieopslagtank Brent Spar en onlusten in Nigeria. De kernwaarden van het concern zijn oprechtheid, integriteit en respect voor mensen.


De gedragscode van Shell bevat al een soort WikiLeak-test. Shell-werknemers wordt aangeraden kritisch naar zichzelf te kijken. 'Zou het u iets kunnen schelen als het publiekelijk bekend is wat u doet?', moet elke werknemer zich afvragen.


Meer over