NieuwsMexico

Onderzoek: ‘Oversterfte in Mexico 2,5 keer zo hoog als officiële coronasterfte’

In de maanden april tot en met juni stierven in Mexico 130 duizend mensen meer dan in dezelfde periode in voorgaande jaren. Volgens officiële cijfers overleden in die vier maanden 51 duizend mensen door het coronavirus, de totale oversterfte blijkt ruim 2,5 keer zo hoog. Dit meldt de Mexicaanse nieuwssite Animal Político op basis van onderzoek naar overlijdensaktes op federaal niveau en per deelstaat. 

Een grafdelver op het deel van het kerkhof San Lorenzo Tezonco Iztapalapa in Mexico-Stad waar slachtoffers van het coronavirus worden begraven.Beeld AP

Bijna een half jaar nadat de eerste coronagevallen werden gedetecteerd in Mexico, staat de officiële teller begin september op ruim 65 duizend doden. Mexico telt na de VS en Brazilië de meeste coronadoden wereldwijd en staat op plek twaalf in de lijst van doden per miljoen inwoners. Zoals overal ter wereld vertellen de officiële cijfers maar een deel van het verhaal. Veel sterfgevallen die samenhangen met de epidemie zijn niet terug te zien in de coronastatistieken, stelde hoofdepidemioloog Hugo López-Gatell van het ministerie van Volksgezondheid meermaals in zijn dagelijkse persconferenties. 

Alleen de doden die voor of kort na overlijden positief testten op het coronavirus tellen mee in de coronastatistieken. Maar Mexico behoort tot de landen die het minste testen uitvoeren. Alleen mensen met (zware) symptomen worden getest. Momenteel geeft een op de twee testen een positieve uitslag. Van alle in totaal 1,3 miljoen geteste Mexicanen bleek ruim 40 procent besmet te zijn. Volgens de WHO heeft een land redelijk zicht op de omvang van de epidemie binnen zijn landsgrenzen als maximaal 5 procent van de testen een positief resultaat geeft. 

Zodoende blijven (honderd)duizenden Mexicaanse coronagevallen waarschijnlijk ongezien. Hetzelfde geldt voor coronadoden die zonder getest te zijn, worden begraven of gecremeerd. De oversterfte (de extra sterfgevallen ten opzichte van de gebruikelijke sterfte in voorgaande jaren) geeft enig zicht op de doden die buiten de coronastatistieken vallen. Maar dat cijfer is in Mexico niet zomaar voorhanden: Mexico’s nationale statistiekbureau publiceert slechts één keer per jaar sterftecijfers. 

Animal Político, in samenwerking met data-website Proyecto Li van technologiestudent Ernesto Cervantes, vroeg de overlijdensaktes op bij het nationaal bevolkingsregister en bij de 32 deelstaatoverheden. Uit die cijfers blijkt dat de oversterfte Mexicanen ruim 2,5 keer zo hard heeft geraakt dan tot nu toe bekend was. 

De nieuwssite benadrukt dat de 79 duizend doden die buiten de coronastatistieken vallen niet allemaal aan Covid-19 zijn toe te schrijven. Het zijn de indirecte slachtoffers van de epidemie. Naast de ‘onzichtbare’ coronadoden overlijden er in Mexico meer mensen omdat ziekenhuizen de handen vol hebben aan covid en andere aandoeningen niet worden behandeld en omdat mensen uit angst besmet te raken het ziekenhuis mijden. 

De bevindingen van Animal Político liggen in lijn met een soortgelijk onderzoek van overheidscentrum Cenaprece, dat zich richt op preventie van ziektes. Het centrum onderzocht in juli de sterftecijfers tussen half maart en eind juni in twintig deelstaten en concludeerde dat de oversterfte een factor 2,6 hoger was dan het officiële coronacijfer. 

‘Catastrofaal scenario’

Anderhalve week geleden passeerde Mexico de grens van 60 duizend geconstateerde coronadoden. Deze tragische mijlpaal was groot nieuws in alle nationale media omdat hoofdepidemioloog López-Gatell twee maanden eerder het getal 60 duizend had genoemd als een ‘zeer catastrofaal scenario’. Elke door de overheid voorspelde piek is in de afgelopen maanden ingehaald door de werkelijkheid. Het virus bleek niet te beteugelen door wetenschappelijke prognoses. Toch volgde op het aanbreken van het ‘catastrofale scenario’ een beetje goed nieuws: sinds begin augustus neemt het aantal dagelijkse besmettingen licht af en sinds half augustus laat ook het aantal doden een licht dalende lijn zien. 

Hoofdepidemioloog Hugo López-Gatell (midden) van het ministerie van Volksgezondheid in een van zijn dagelijkse corona-persconferenties.Beeld REUTERS

In reactie op vragen over het uitkomen van het slechtste scenario, benadrukte López-Gatell dat de omvang van de epidemie in Mexico niet los kan worden gezien van de grote hoeveelheid andere ‘epidemieën’ in het land. Mexicanen kampen bovengemiddeld met overgewicht, suikerziekte en hoge bloeddruk en zijn daardoor extra kwetsbaar voor Covid-19.  Het zijn aandoeningen die volgens López-Gatell samenhangen met decennia van slechte voeding: een enorme consumptie van zoete frisdrank (cola) en vet fastfood. Recent kondigden meerdere staten aan de verkoop van ongezond eten en drinken aan kinderen te gaan verbieden. 

Zorgmedewerkers voeren coronatesten uit in de wijk Tepito in Mexico-Stad.Beeld REUTERS
Meer over