Onderzoek naar mentale gevolgen Bijlmerramp stuitte op privacyregels 'Wij kennen de psychische schade niet'

Nederland telt naar verhouding de meeste psychische hulpverleners ter wereld. Maar of het ook navenant helpt? Prof.dr. B.P.R. Gersons, hoogleraar psychiatrie in Amsterdam, had het na de vliegtuigramp in de Bijlmer graag willen uitzoeken....

Van onze verslaggever

BIJLMER

'We weten het niet', zei prof. Gersons donderdag op een klein symposium van de Stichting Nabestaanden Bijlmerramp. Van een onderzoek was niets gekomen vanwege de stringente privacyregels in Nederland en de specifieke omstandigheden in de Bijlmer: de multiculturale samenstelling en veel mensen vertrokken naar elders.

Van de 700 mensen die zich tot nu toe bij de Riagg meldden, leden 100 tot 150 aan een post-traumatische stress-stoornis, met symptomen als herbeleving, nachtmerries en ontregeling van slaap en concentratie. Een aantal zogeheten shock-slachtoffers van de Bijlmerramp probeert via advocaten alsnog een schadevergoeding te krijgen van Boeing.

De Amerikaanse vliegtuigfabrikant heeft 33 miljoen dollar uitgekeerd aan familieleden van de 43 omgekomenen, gewonden en 'psychisch getroffenen' in de onmiddellijke nabijheid van de flats Kruitberg en Groeneveen, waarop het El Al-vrachtvliegtuig 4 oktober 1992 neerstortte. Het laagst uitgekeerde bedrag bedroeg tienduizend dollar, het hoogste was 2,3 miljoen dollar. Dit waren schikkingen, waarvoor de termijn inmiddels ruim is verstreken. Nieuwe schadeclaims lopen via de Nederlandse rechter en zullen bij toekenning veel kleinere bedragen opleveren.

Slechts veertig mensen woonden gistermiddag in het kerkencentrum De Nieuwe Stad het herdenkingssymposium 'Vijf jaar later...' bij. De helft bestond uit hulpverleners en mediavertegenwoordigers. Behalve enkele nabestaanden lieten zich ook enkele mensen horen die 'van grotere afstand geleden hadden'. Zoals de man die op die zondagavond om half zeven in een Bijlmer-flat voor de televisie was gaan zitten 'in afwachting van voetbal van Ajax op Studio Sport, en dan overkomt je zoiets'.

Dat nog zoveel omtrent de ramp in geheimzinnigheid gehuld is - vrachtbrieven, uranium, niet teruggevonden voice-recorder - noemde stadsdeelvoorzitter R. Janssen 'ergerlijk en uiterst vervelend. Zolang je niet alles weet, is het moeilijk voor de nabestaanden om het boek een beetje dicht te doen.'

Zaterdagmiddag zal de officiële, jaarlijkse herdenking van de vliegramp worden gehouden bij het nog niet helemaal voltooide monument rond 'de boom die alles zag'.

Meer over