nieuwslelystad airport

Onderzoek naar de meerwaarde van Lelystad Airport moet opnieuw, zeggen de onderzoekers zelf

De coronacrisis slaat de bodem weg onder de opening van Lelystad Airport. Een onderzoek dat zekerheid moest bieden over de meerwaarde van het vakantievliegveld moet worden overgedaan, zeggen de onderzoekers tegen de Volkskrant. Ook coalitiepartijen D66 en ChristenUnie vinden het onzeker of Lelystad bestaansrecht heeft.

Lelystad Airport.Beeld ANP

Het is een volgende tegenvaller voor minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat, VVD). Zij hoopt Lelystad Airport in november 2021 eindelijk te kunnen openen,  na vier keer uitstel.

In een reactie schrijft het ministerie dat niet te voorspellen is ‘hoe het herstel van de luchtvaart precies zal verlopen. Ook een nieuw of extra onderzoek kan die vraag jammer genoeg niet beantwoorden.’ Wel zou het ministerie van Schiphol hebben gehoord dat maatschappijen ‘nog altijd een positie willen opbouwen op Lelystad’ in 2021.

Verleiden, niet dwingen

Sinds de eerste uitbreidingsplannen moest Lelystad Airport een dependance voor Schiphol worden. Vakantievluchten zouden van de Haarlemmermeer naar Lelystad worden verplaatst en daarmee plek vrijmaken voor belangrijkere zakenvluchten.

Er was één probleem: van de Europese Commissie mocht minister Van Nieuwenhuizen luchtvaartmaatschappijen niet dwingen naar de Flevopolder te verhuizen. Ook mocht zij de toegang voor nieuwe aanbieders tot Lelystad Airport niet versperren. 

Begin vorig jaar greep de minister naar plan B. Maatschappijen zouden niet worden gedwongen om van Schiphol naar Lelystad te verhuizen, maar met gunstige voorwaarden worden verleid.

D66 en ChristenUnie spraken daarop hun zorgen uit. De twee kritische coalitiepartijen vreesden dat Lelystad Airport zou vollopen met ‘nieuwe’ budgetvluchten, en eisten de garantie dat het vliegveld zijn oorspronkelijke doel zou vervullen: vakantievluchten overnemen van Schiphol.

Van Nieuwenhuizen vond een uitweg in een marktonderzoek van consultancybureau M3. In dat onderzoek, uitgevoerd in opdracht van het ministerie, stelde M3 dat het percentage nieuwe vluchten op Lelystad in de eerste jaren op slechts 10 tot 20 procent zou uitkomen. Het overgrote deel van de ruimte zou worden ingevuld door vluchten afkomstig van Schiphol.

Lelystad loste daarmee zijn belofte (zo goed als) in, concludeerde Van Nieuwenhuizen. Het verzet van D66 en ChristenUnie leek gebroken.

‘Opnieuw onderzoek doen’

Dat was voor de coronacrisis. Sindsdien stortte de internationale luchtvaart in. Wel krabbelt het vliegverkeer weer op, maar president-directeur Dick Benschop van Schiphol schat in dat het aantal vluchten van en naar zijn luchthaven op zijn vroegst in 2023 het oude niveau bereikt.

Dat heeft grote consequenties voor de analyse van M3. De schaarste op Schiphol was daarin cruciaal voor het slagen van de opzet van Lelystad. Of zoals de onderzoekers in december schreven: ‘Schiphol zal de eerste keuze van luchtvaartmaatschappijen blijven, en zij zullen alleen ontwikkeling op Lelystad Airport overwegen als de capaciteit op Schiphol schaars is.’

Als maatschappijen niet willen overstappen naar Lelystad, zou de luchthaven ten prooi kunnen vallen aan budgetmaatschappijen als Ryanair of Wizz Air, of zelfs leeg kunnen blijven. Tegenover de Volkskrant erkent M3-onderzoeker Arjan van Moorsel dat hij ‘niet weet’ of het percentage van 10 tot 20 procent nieuwe vluchten nog klopt. ‘Sinds het uitbreken van Covid-19 hebben we niet meer naar het rapport omgekeken.’

Van Moorsel noemt het ‘logisch’ om ‘opnieuw onderzoek’ te doen. ‘Daarin zou je de huidige situatie moeten meenemen. Je moet met andere uitgangspunten werken.’

‘Basis rapport discutabel’

‘De hele redenering in het onderzoek was gebaseerd op slot-schaarste’, zegt ChristenUnie-Kamerlid Eppo Bruins in een reactie. ‘De basis van het M3-rapport is nu discutabel.’

Het is aan de minister om te bewijzen dat de luchthaven wel degelijk bestaande vakantievluchten gaat overnemen, stellen Bruins en D66-Kamerlid Jan Paternotte. ‘Het bestaansrecht van Lelystad Airport is dat het een overloop voor Schiphol is’, aldus Paternotte.

In de oppositie noemt Kamerlid Suzanne Kröger (GroenLinks) het ‘volstrekt logisch’ om het onderzoek over te doen. Cem Laçin (SP) is nog scherper: ‘De coronacrisis maakt dat het hele onderzoek de prullenbak in kan.’

Lees ook

ChristenUnie ziet luchthaven Lelystad er niet meer van komen (althans niet deze kabinetsperiode)
De ChristenUnie ziet een opening van luchthaven Lelystad er voorlopig niet van komen. Tweede Kamerlid Eppo Bruins zegt dat hij het ‘niet voorstelbaar acht’ dat het huidige kabinet er nog een besluit over zal nemen.

Adviescommissie vernietigend over luchtvaartbeleid van Van Nieuwenhuizen
Het kabinetsplan om de luchtvaart op termijn en onder voorwaarden te laten groeien is veel te vaag om milieueffecten ervan in beeld te brengen. Concrete doelen voor het verbeteren van de luchtkwaliteit, beperking van de geluidshinder en bescherming van de natuur ontbreken.

Actiegroep: geluidshinder Vliegveld Lelystad strekt zich uit over groter gebied dan berekend
In het rapport voor de aanleg van het vliegveld zijn ernstige rekenfouten gemaakt.

Meer over