Onder water?

Het westen van Nederland verzakt. Zelfs zo dat hogere dijken en zwaardere gemalen dat niveauverschil niet meer kunnen oplossen. Het Instituut voor Milieuvraagstukken stelt daarom voor land onder water te zetten....

CORINE DE VRIES

Dr. J. Sevink, hoogleraar fysische geografie aan de Universiteit van Amsterdam: 'De studie heeft interessante aspecten, maar slaat hier en daar ook een beetje door. Om discussie te openen en plannen bespreekbaar te maken, geeft men wel vaker een een extreme voorstelling van zaken. Want het klinkt leuk, het land in de Randstad een stukkie ophogen, maar er wonen wel duizenden mensen. Het plan is iets te simplistisch gesteld. Maar toch, het aanleggen van slufters kan mooie natuurgebieden opleveren. Kijk bijvoorbeeld maar naar de Biesbos, daar zijn ook stukken land ontpolderd. Ik vind de angst voor water in Nederland wel wat overdreven. Onze tuintjes moeten netjes aangeharkt zijn, en alle duinen even hoog.'

J.W. Straatsma, secretaris van de afdeling grondgebruik bij de boerenvakbond LTO: 'In het westen van Nederland, met name in de polders, heb je hele goede landbouwgronden. Die willen de boeren niet kwijt. De laatste tijd overheerst de gedachte dat de landbouwsector wel wat grond kan missen. Dat is een misverstand. Door de nieuwe mest- en milieuwetgeving hebben we juist meer hectaren nodig. Plannen voor infrastructuur, natuur- en recreatiegebieden, ze gaan allemaal ten koste van de landbouw. Daar worden we wel eens moe van.'

F. Maas, woordvoerder van Natuurmonumenten: 'Iedere poging om Nederland natuurlijker te maken, is meegenomen. Wij vinden het leuk dat men de moed heeft om zo ver, namelijk eeuwen, vooruit te kijken. Of de plannen ook realistisch zijn, blijkt vaak achteraf. Natuurmonumenten heeft momenteel de handen vol aan de uitvoering van het natuurbeleidsplan. Via de aankoop en beheer van natuurgebieden bouwen we een ecologische hoofdstructuur op. Ook waterbeheer speelt daarin een ontzaglijk grote rol.'

Ir. W. Seegeren, hoogleraar polderinrichting aan de TU in Delft: 'Het is een goede zaak dat op deze manier de gedachten over waterhuishouding in Nederland weer eens worden opgeschud. Wat ik heel verrassend vind, is het verbinden van stedenbouw met natuurontwikkeling. Sinds een tijdje groeit de aandacht voor de natte natuur, na jaren van ontginning. Kijkt u maar eens naar de Oostvaardersplassen en de Blauwe Kamer. Ik zie dit plan als een verfrissende verlenging op die aandacht. Het zou de zaak in het Westen verlevendigen en de waterhuishouding ten goede komen. Ik zet echter mijn vraagtekens bij de titel van de studie, Meegroeien met de zee. Je kunt wel de daling van het land stopzetten, maar ik zie niet in hoe je de lagere gebieden kunt laten opslibben en groeien. En ten slotte moeten we uitkijken voor het weer introduceren van ziektes die aan het water en in moerasgebieden veel voorkomen. Zoals malaria en botulisme.'

M. Timmerman van de gemeente Beemster, de Beemsterpolder zou onder water kunnen komen te staan: 'Ik heb het met burgemeester W. Cattel gesproken. Hij is erg druk met de begroting en ziet niet echt het nut in van een reactie. Het is een erg abstract verhaal, of het ooit realiteit wordt, is de vraag. Persoonlijk zie ik het niet gebeuren dat onze polder weer water wordt. Er staan zoveel woningen en bedrijven, elke vierkante meter wordt benut.'

Stephan van de Berg, oud-wereldkampioen surfen en eigenaar van een surfshop: 'Surfen van Alkmaar naar Rotterdam als alle polders onder water komen te staan? Ha, dat klinkt goed. Maar serieus, meer recreatiegebieden is natuurlijk leuk, ik kan me alleen niet veel voorstellen bij de theorie achter het plan. Water binnenlaten, land laten opslibben, dat creëert natuurlijk mooie gebieden. Maar dat ze de polders laten vollopen zie ik niet gebeuren. Ik betwijfel ook of het zeewater wel zo snel zal stijgen door het smeltende effect van de pool. En ik geloof niet zo in kunstmatige ingrepen. Het ophogen van strand heeft bijvoorbeeld helemaal geen zin. Op Texel hebben ze een hele grote pier recht in zee gelegd. Die breekt de golven, wat veel positieve effecten heeft. Het creëert een betere zandaanwas voor de stranden en daarnaast biedt het voor surfers interessante mogelijkheden.'

Dirk Sijmons, landschapsarchitect en directeur van h+n+s, adviesbureau ruimtelijke planning en ontwerp: 'Het plan opent een heel noodzakelijke discussie. We hebben ons honderden jaren proberen te verweren tegen de zee, met een strakke kustverdediging. We worden nu gedwongen om niet langer als een bokser de krachten van beukende zeewater te lijf te gaan, maar meer als een judoër. Dat betekent een heel ander type kustverdediging, meer één van geven en nemen. Némen in de zin van eilanden voor de kust, als een soort voorverdediging. En géven in de zin van openingen in de kustlijn, slufters die erosie en sedimentatie veroorzaken. Dat dingen veranderen is niet erg, daaraan zijn we in Nederland wel gewend. Maar wat ik heel belangrijk vind, is dat het op een doelbewuste en liefdevolle manier gebeurt. Dat we deze discussie gebruiken om een mooi nieuw natuurlandschap te creëren.'

Corine de Vries

Meer over