nieuws

Ondanks een personeelstekort draait de Nederlandse industrie beter dan ooit

De Nederlandse industrie draait beter dan ooit, ondanks een tekort aan technisch geschoold personeel. De gemiddelde dagproductie was in mei 2021 16,5 procent hoger dan een jaar daarvoor, en 3 procent hoger dan in mei 2019. Dit blijkt uit cijfers van het CBS. De productie van machines, rubber en transportmiddelen groeide het hardst.

Afgedankte matrassen worden gerecycled tot herbruikbare grondstoffen bij RetourMatras. Nederland is wereldwijd koploper op het gebied van matrasrecycling.  Beeld Alex van Lieshout / ANP
Afgedankte matrassen worden gerecycled tot herbruikbare grondstoffen bij RetourMatras. Nederland is wereldwijd koploper op het gebied van matrasrecycling.Beeld Alex van Lieshout / ANP

Het lijkt tegenstrijdig dat de industrie zo goed draait, terwijl de benodigde technici als programmeurs en elektromonteurs schaars zijn op de arbeidsmarkt. Vacatures voor technische functies blijven vaak lang openstaan. Op de website van de Nationale Vacaturebank staat de techniekbranche bovenaan wat betreft het aantal gezochte personeelsleden. Er zijn momenteel 12.950 technische vacatures, in vergelijking met 5895 in de (groot)handel en 1799 in de zakelijke dienstverlening. Een belangrijke oorzaak van dit probleem is dat te weinig jongeren in Nederland voor technische opleidingen kiezen.

Volgens Albert Jan Swart, sectoreconoom industrie, transport en logistiek bij ABN Amro, was het tekort aan technisch personeel in de industrie in het eerste jaar van de coronacrisis afgenomen. De vraag naar industriële producten en de productie was afgenomen, maar nu de economie weer aantrekt, verandert dat. ‘Het tekort aan personeel zal weer gaan knellen.’

Concurrentie

Omdat technisch geschoolde mensen zo schaars zijn, is er veel concurrentie tussen bedrijven om hen aan te trekken. Beschikbare technici lijken de voorkeur te hebben voor grote techbedrijven met naamsbekendheid als Adyen, waardoor de industrie aan het kortste eind trekt. Industriële bedrijven doen met gunstige arbeidsvoorwaarden als flexibele werktijden en een goed salaris hun best om de concurrentieslag te winnen.

Intussen hebben bedrijven in de industrie verschillende oplossingen gevonden om ervoor te zorgen dat zij de productie toch op gang kunnen houden. Sommige trekken zelfstandig werkende technici aan om te werken op momenten dat dit nodig is. ‘Voor bijvoorbeeld onderhoud van machines halen wij mensen van buiten het bedrijf,’ zegt een woordvoerder van rubberfabrikant Polson Technisch Rubber in Papendrecht. Een moeizame zoektocht naar eigen technisch geschoold personeel is daardoor niet nodig.

Sommige bedrijven proberen het tekort aan technici op te lossen door zelf mensen op te leiden. Volgens Dick Weijman, algemeen directeur van metaalbewerkingsbedrijf Smit BV, is dit hét antwoord op het tekort aan technici: ‘Wij hebben continu leerlingen in huis.’ Zij komen van lokale roc’s, die zogenoemde beroeps begeleidende leerweg-opleidingen (bbl) aanbieden. Ze krijgen deels onderwijs en doen deels bij Smit BV praktijkervaring op in technische functies. Zo kunnen ze later vacatures bij het bedrijf opvullen. ‘Op deze manier zijn we niet afhankelijk van uitzendbureaus en de externe markt’, zegt Weijman. Sommige bedrijven slagen er zo in hun eigen vacatures te vullen.

Wanneer een goed opgeleide technisch medewerker eenmaal gevonden is, moeten bedrijven hun best doen om deze aan zich te binden. Een medewerker die weggaat, zeker als deze hoger opgeleid is, laat zich lastig vervangen. ‘Iemand heeft afgelopen maart zijn contract bij ons opgezegd, en per 1 augustus begint zijn vervanger pas. Door de bank genomen duurt het een maand of drie, vier om iemand te vinden en aan je te binden’, vertelt Weijman. Hij overbrugt deze periodes in zijn bedrijf, dat twintig werknemers telt, op door regelingen te treffen met de vertrekkende werknemer en collega’s te laten bijspringen. ‘Wij kunnen het verlies van één man op deze manier opvangen, maar voor kleine bedrijven is dit moeilijker.’

Menig bedrijf slaagt er dus in zelf oplossingen te vinden voor het tekort aan technici en zo het productieproces niet in gevaar te brengen.

Dat de industrie in Nederland momenteel beter draait dan ooit, is voor een deel te danken aan de grote vraag naar chips. ‘Veel Nederlandse industriebedrijven leveren aan het chipbedrijf ASML,’ legt sectoreconoom Swart uit. ‘Er is veel vraag naar 5G-chips en elektronica als laptops door het vele thuiswerken’.

Dit is gunstig voor bedrijven die onderdelen leveren voor deze chips, zoals metaalfabrikanten. Nederland is zo een positieve uitzondering in West-Europa. De industrie in landen als Frankrijk en Duitsland is getroffen door een forse terugloop in het aantal autoverkoop tijdens de coronacrisis.

Meer over