ReportageDemonstraties Den Haag

Ondanks de lockdown oogt het Plein min of meer als vanouds

Demonstratie tegen de nieuwe coronamaatregelen, met een omgekeerde Nederlandse vlag, dinsdag op het Plein in Den Haag.Beeld ANP

Politici stonden de afgelopen weken bij het Kamergebouw vaak oog in oog met het coronachagrijn. Toch zou er al werk zijn gemaakt van meer ordehandhaving. Hoe ziet het Plein in Den Haag eruit tijdens de gedeeltelijke lockdown?

‘Rutte kinderlokker’, staat op een van de ingangen van de parkeergarage onder het Plein, waar Tweede Kamerleden hun auto’s parkeren. Ook te lezen: ‘NOS = fakenieuws’ en ‘nep koningshuis’. Het voetstuk van het standbeeld van Willem van Oranje kreeg als tekst: ‘Mondkapjes is slavernij.’

Een aardige weerspiegeling van de stemming, als aanhangers van #viruswaarheid of andere clubs met een diepe twijfel jegens het coronabeleid van de regering naar het Plein trekken om te demonstreren. Dat zijn grillige gebeurtenissen, die in omvang en intensiteit lijken toe te nemen. Politici die het Kamergebouw verlieten, stonden de afgelopen weken vaak oog in oog met het chagrijn.

IJscokarretje

Als zorgmedewerkers, Koerden of jong-FNV’ers demonstreren, gebeurt dat volgens voorspelbare patronenBij viruswaarheid kan het alle kanten op  het kan luttele uren duren, maar ook tot diep in de nacht doorgaan. Deelnemers kunnen keurig op het Plein blijven, maar ook uitzwermen over de stad of optrekken naar ministeries. De stemming kan zo goed zijn dat een ijscokarretje langszij komt en aardig wat klandizie krijgt. Zij kan ook zodanig omslaan dat een paar agenten met platte pet ternauwernood het vege lijf weten te redden of dat een Kamerlid op intimiderende wijze wordt staande gehouden en gevolgd.

Dat laatste voorval – CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt was het mikpunt – was voor Kamervoorzitter Khadija Arib al eerder reden om aan de bel te trekken. In een woensdag openbaar gemaakte brief aan de Haagse burgemeester Jan van Zanen doet ze dat opnieuw. ‘Steeds meer demonstraties gaan gepaard met geschreeuw richting Kamerleden en soms ook het fysiek aanklampen van Kamerleden’, schreef ze. Arib spreekt van onveilige situaties ‘met grote impact op Kamerleden en bewindspersonen’. 

Fiets

Politici komen vaak op de fiets of te voet naar het Binnenhof en zijn dus eenvoudig benaderbaar. Het vrije circuleren van Kamerleden en bewindspersonen behoort tot de kenmerken van de Nederlandse democratie. Het Plein, met aan twee zijden cafés en aan de derde zijde de Kamergebouwen, is een plek waar kiezer en gekozene elkaar kunnen treffen.

Arib suggereert dat het optreden van demonstranten dat contact kan bemoeilijken. Ze vertelt dat politici de laatste weken vaak langs allerlei sluipwegen onder begeleiding het gebouw moeten verlaten omdat de ingang aan de Pleinzijde moet worden afgesloten. ‘Mensen worden geïntimideerd en uitgejouwd, zeker als je een mondkapje draagt. Ik maak me ernstig zorgen.’ De Kamervoorzitter vindt dat de burgemeester kritisch moet kijken naar het aantal demonstraties in de directe omgeving van het Kamergebouw. ‘Den Haag is groot, er zijn  andere plekken om te demonstreren.’

De politie hield ruim een week geleden bij een demonstratie tegen de coronamaatregelen op het Plein ongeveer tachtig mensen aan. De manifestatie was niet aangekondigd.Beeld ANP

Volgens de woordvoerder van burgemeester Van Zanen zijn er sinds de brief, die van 9 oktober dateert, wel degelijk maatregelen genomen. In de veiligheidsregio Haaglanden is maandag afgesproken dat demonstraties vier dagen tevoren moeten worden aangemeld. Niet-aangemelde demonstraties worden maar kort toegestaan, en uitsluitend op het Malieveld of het nabijgelegen Koekamp. Eerdere ervaringen met de organisatie wegen mee bij het beoordelen van de aanvraag. In coronatijd zijn alleen statische demonstraties toegestaan. Optochten zijn verboden. Volgens de woordvoerder heeft de burgemeester ook schriftelijk gereageerd op Arib, maar blijft die reactie vertrouwelijk.

Op deze donderdag na de verscherping van de coronamaatregelen oogt het Plein min of meer als vanouds. De horeca is na de lockdownparty van een avond eerder de terrassen aan het opdoeken. De wekelijkse boekenmarkt heeft de kramen opgezet alsof er niets aan de hand is. Voor de ingang van het Kamergebouw staat een kluitje marechaussees, een vertrouwd beeld sinds de grote aanslagen in Parijs. Ook zijn er wagens van de gewone politie.

Polonaise

Viruswaarheid hield vorige week nog op drie opeenvolgende dagen een demonstratie op het Plein. Daar zwaaiden mensen met de Nederlandse vlag ondersteboven als symbool van verzet, er werd de polonaise gelopen, ze werden toegesproken door Thierry Baudet van Forum voor Democratie. De politie liet zich toen niet onbetuigd, op woensdag waren er twaalf aanhoudingen, op donderdag tachtig.

Vandaag is er geen spoor van verzet te bekennen. De Facebookpagina van viruswaarheid bevat geen verse ‘doe-opdrachten’ van voorman Willem Engel. Wel staat een nieuwe, bijna een half uur durende videomonoloog van Engel online. Daarin spreekt hij over ‘een regime dat niks heeft met democratie’ en ‘een regering die niet het beste met jou voorheeft’. Maar ook vraagt hij zijn volgers, niet te radicaliseren. In plaats daarvan moeten ze ‘enclaves vormen van een vrij Nederland, met eigen dorpsraden, om zo een heel eigen maatschappij op te bouwen’.

En ja, er wordt op het Plein toch gedemonstreerd: pal voor het Kamergebouw vragen tien mensen met spandoeken stilzwijgend aandacht voor de genocide in Armenië.

Lees verder

Geweld en middelvingers nopen NOS logo te verwijderen van straalwagens
De NOS wil ‘zichtbaar en aanspreekbaar’ zijn, maar gaat voortaan anoniem op pad. De publieke omroep haalt zijn logo van bedrijfsauto’s af.

NCTV: boosheid en ongenoegen over coronamaatregelen leiden vaker tot radicalisering
Sinds het uitbreken van de coronacrisis maakt een ‘radicale onderstroom’ van activisten zich schuldig aan het belagen van ‘politici, journalisten en het intimideren van politiemensen’. Vooral via sociale media is de ‘drempel om tot extremistische gedragingen te komen’ de afgelopen tijd verlaagd.

Zo manifesteerde viruswaanzin op het Malieveld, twee maanden geleden
Een blijmoedig gezelschap van hippieachtigen, gele hesjes, veertigplussers, vrijdenkers en complotdenkers demonstreerde begin augustus tegen het coronabeleid. Op het Malieveld bezongen ze de liefde, de vrijheid en de waarheid. 

Meer over