NieuwsStaatssteun

Ondanks coronasteun dreigen grote ontslagrondes

De coronasteun van de overheid heeft goed gewerkt om ontslagen te voorkomen, maar nu het tweede pakket loopt, begint het toch te kraken. Zo gaan bij de KLM, Tata Steel, de VDL Groep, de NS en Booking de komende tijd mogelijk veel banen verloren.

KLM-vliegtuigen staan geparkeerd op Schiphol.Beeld Reuters

Dat blijkt uit onderzoek van de Volkskrant naar de coronasteun bij de honderd grootste werkgevers van Nederland. Bij de KLM, de nummer zeven op die lijst met omgerekend 23 duizend volledige banen (peildatum begin 2019), wordt al twee maanden onderhandeld over 2 tot 4 miljard euro steun. Het probleem zou onder meer zitten in afspraken met de Fransen. Hoeveel banen er verloren gaan bij de komende reorganisatie, en of daar gedwongen ontslagen bij zitten, is nog onduidelijk. Deze week wordt een akkoord verwacht.

Ook bij de NS (de nummer 11 met 19 duizend fte’s) is nog onduidelijk hoe groot de coronaschade is. De NS werd net als de KLM in het hart getroffen, omdat er nauwelijks treinverkeer mogelijk was terwijl de kosten doorliepen. De NS, die het grootste deel krijgt van 1,5 miljard euro steun voor het openbaar vervoer, kan nog niks zeggen over de gevolgen voor het personeel.

Tata Steel (elfduizend fte’s), het voormalige Hoogovens, vecht met de Indiase eigenaar, die wil bezuinigen. De coronacrisis heeft dat slepende conflict op scherp gezet. Het staalbedrijf overweegt steun van het tweede pakket, maar heeft nog geen besluit genomen. De VDL Groep (ook elfduizend fte’s) heeft gebruikgemaakt van het eerste steunpakket en liet de Volkskrant begin vorige week weten nog niet besloten te hebben over een beroep op het tweede. De kans daarop is een stuk groter geworden nadat BMW donderdag liet weten vanwege de coronacrisis de (opvolger van de) X1 in eigen fabrieken te gaan bouwen, in plaats van bij VDL Nedcar in Born. Daar werken vijfduizend mensen.

Ook Booking deed een beroep op het eerste steunpakket, de NOW-regeling waarmee tot 90 procent van de loonkosten wordt vergoed. Dat leidde tot veel verontwaardiging, omdat het bedrijf miljarden winst maakte en miljarden uitkeerde aan de aandeelhouders voor het bij de overheid aanklopte. Booking (5.500 fte’s) zal geen gebruik maken van het tweede pakket. Daarom wordt rekening gehouden met ontslagen. Bij het eerste steunpakket stonden daar hoge boetes op.

Complicerende factor bij het tweede steunpakket is dat er voorwaarden worden gesteld. Zo werd vrijdag bekend dat een bedrijf dat steun vraagt niet aan belastingontwijking mag doen. Critici willen verder duurzaamheidseisen, bij onder meer KLM en Tata. Werkgeversvereniging VNO-NCW wil niet dat bedrijven midden in de crisis moeten voldoen aan extra ‘toeters en bellen’ die snelle noodhulp in de weg kunnen staan.

Maar volgens de Utrechtse hoogleraar economie Hans Schenk moeten die extra voorwaarden juist wel worden geëist door het kabinet. Dit vanwege de grote problemen met onder meer het klimaat en de arbeidsmarkt. Schenk: ‘Als bedrijven smeken om steun, is nu het moment daar om te zeggen: prima, maar inmiddels vinden wij daar wat van.’

Van de honderd grootste werkgevers die de Volkskrant dit voorjaar in kaart bracht, zijn er 42 actief in de semipublieke sector, zoals ministeries, universiteiten en ziekenhuizen. Zij merken (nog) weinig van de coronacrisis. De andere 58 zijn grote bedrijven, waarvan 26 de vragenlijst van de Volkskrant invulden. Van de bedrijven die meewerkten aan het onderzoek houdt Shell rekening met banenverlies. De olie- en gasreus, in Nederland goed voor 9.500 fte’s, heeft al ‘enkele tientallen’ tijdelijke krachten ontslagen.

Uit het onderzoek van de Volkskrant blijkt verder dat het Nederlandse hoofdkantoor van fastfoodreus McDonald’s (tienduizend fte’s) geen beroep heeft gedaan op de NOW-regeling, hoewel dat gezien de omzetdaling naar eigen zeggen gekund had. Wel mogen de franchisenemers, zelfstandige ondernemers die tegen betaling de formule uitbaten, van McDonald’s zelf een beroep doen op overheidssteun. De hamburgerketen, vorig jaar mondiaal goed voor 5,9 miljard dollar (5,2 miljard euro) winst, telt 252 vestigingen in Nederland, waarvan 231 in handen zijn van franchisenemers.

Krijgen deze keer alleen ‘goede’ bedrijven steun?

De rekening van de kredietcrisis kwam vooral bij de burger terecht. Om herhaling te voorkomen, zou de overheid in de coronacrisis alleen ‘goede’ bedrijven moeten steunen. Gaat dat ook gebeuren?

Zo vergroot je je kansen bij een reorganisatie (en dat is níet door harder te werken)

Een positieve beoordeling en leuk contact met je leidinggevende zijn handig, maar bij een reorganisatie kun je toch boventallig worden verklaard. Extra tandje bijzetten dan maar, zodat jij wordt gekozen om te blijven? Dat is juist níet slim.

Meer over