Onbehouwen, verder rustig

Sinds Fortuyn zegt de Rotterdammer wat hij denkt, ook over allochtonen. Ruwe woorden, geen daden. Aan Amsterdam ging de Leefbaar-golf voorbij...

‘Get back, get back, get back to where you once belonged’, klonk het onlangs op Radio Rijnmond. Door de Beatles-klassieker was Arabisch gezang gemixt. De gniffelende afkondiging liet geen twijfel over wie er moesten ophoepelen naar het land van herkomst.

Vijf jaar geleden was dit ondenkbaar, in Rotterdam. De omgangsvormen zijn verruwd, zoveel staat vast. Men zegt nu wat men denkt. Of, in de woorden van ex-wethouder en huidig GroenLinks-voorzitter Herman Meijer: ‘De onbehouwenheid van autochtonen heeft zorgelijke vormen aangenomen.’ En dan denkt hij ook aan het college en Leefbaar Rotterdam.

De vraag is dan: doet dit soort dingen per saldo de spanningen toenemen, of is het een relatief ongevaarlijke uitlaatklep? Krijgt een autochtoon met vooroordelen hiervan zin een Marokkaan in elkaar te slaan, of is hij juist tevredener omdat zijn irritaties gehoord en gedeeld worden?

De Fortuynisten schetsten vier jaar terug een apocalyptisch beeld van de Rotterdamse straten: het is er oorlog, zei fractieleider Sørensen, vrouwen met korte rokken en homo’s delven het onderspit tegen de fundamentalistische hordes.

Hun tegenstanders voorspelden rampen als Leefbaar Rotterdam het voor het zeggen zou krijgen: extreem-rechts werd in de kaart gespeeld, Fortuyn ontketende krachten die zich niet meer zouden laten beteugelen, de moskeeën zouden branden, het wachten was op rassenrellen.

Meijer vond het toen allebei al onzin. De ochtend na de overweldigende zege van Fortuyn zei hij: ‘De Rotterdamse wijken zijn een oase van rust.’

Rotterdam heeft, alle onheilstijdingen ten spijt, relatief rustige jaren achter de rug. Er waren twee klungelige pogingen tot brandstichting bij moskeeën. Eén veroordeelde was een verwarde cokesnuiver. De andere verdachte is een simpele ziel van de soort waar iedere grote stad recht op heeft.

Er zijn geen Marokkanen in elkaar geslagen. Ook rukt extreem-rechts niet op. Om zijn Nationale Alliantie dan tenminste in een deelgemeente over een kiesdrempel te tillen, banjert Jan Teijn tegenwoordig in een oranje burqa door Zuid. Zelfs moskeegangers lachen erom.

Rassenrellen zijn er evenmin geweest. De enige relschoppers zijn nog steeds de overwegend autochtone Feyenoord-aanhangers. Ook ontbreken nog immer bewijzen dat homo’s en luchtig geklede vrouwen het moeilijker hebben dan voorheen. Eén SP’er is een jaar of vijf terug uit zijn huis gepest. De media hebben hem eindeloos gerecycled, uit kennelijk gebrek aan een verser voorbeeld.

Meijers conclusie: ‘Burgers zijn gelukkig fatsoenlijker in hun gedragingen dan in hun opvattingen.’ Veel geschreeuw, weinig wol? ‘Gelukkig wel.’

Meer over