Nieuws

Onbegrip over niet toelaten rotavaccin tot Rijksvaccinatieprogramma: ‘Een compleet verkeerd besluit’

Kinder- en jeugdartsen zijn verbolgen en verbaasd over het besluit van staatssecretaris Maarten van Ooijen om de vaccinatie tegen het rotavirus niet toe te laten tot het Rijksvaccinatieprogramma. Daarvoor zou de overheid geen geld hebben.

Michiel van der Geest
Ouders kunnen het vaccin wel zelf aanschaffen. Dat kost 138 euro. Mede daarom spreken ook de jeugdartsen - die het vaccinatieprogramma uitvoeren en de publieke gezondheid bevorderen - van een ‘gigantisch teleurstellend besluit’. Beeld ANP / AFP
Ouders kunnen het vaccin wel zelf aanschaffen. Dat kost 138 euro. Mede daarom spreken ook de jeugdartsen - die het vaccinatieprogramma uitvoeren en de publieke gezondheid bevorderen - van een ‘gigantisch teleurstellend besluit’.Beeld ANP / AFP

Van Ooijen schreef de Kamer maandag dat er ‘geen financiële dekking’ voor de vaccinatie tegen het rotavirus is, hoewel hij dat zelf ‘liever anders had gezien’. Doordat de doelgroepen voor de HPV-vaccinatie (ook jongeren tussen de 18 en 26) en griepvaccinatie (onder andere mensen met longschade door covid en dementie, en zwangere vrouwen) worden uitgebreid, is er geen geld meer over het rotavaccin.

Een ‘onbegrijpelijke’ en ‘betreurenswaardige’ beslissing, zegt Károly Illy, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde. ‘Dit is totaal niet in lijn met alle adviezen die hij heeft gekregen. De Gezondheidsraad heeft vorig jaar geadviseerd deze vaccinatie aan alle kinderen aan te bieden, wij hebben dat bepleit, en nota bene ook zijn voorganger. Iedereen die hier verstand van heeft is van mening dat het heel goed zou zijn als dit vaccin breed beschikbaar komt, net zoals in de meeste andere westerse landen.’

Het rotavirus kan met name voor kleine kinderen gevaarlijk zijn; het leidt tot diarree en uitdroging. Jaarlijks belanden – vooral tussen januari en april – zo’n 3.500 kinderen onder de 5 jaar door het virus in het ziekenhuis, enkelen van hen overlijden. Uit onderzoek in Duitsland blijkt dat grootschalige vaccinatie daar het aantal ziekenhuisopnames door het rotavirus met zo’n 70 procent heeft doen dalen.

‘Het rotavirus belast de kinderafdelingen in de Nederlandse ziekenhuizen enorm’, zegt Illy. ‘En we hebben al zo’n capaciteitsprobleem in de zorg. Als we zo veel opnames kunnen voorkomen, is dat ongelooflijk belangrijk.’

Compleet verkeerd

Ook Patricia Bruijning, kinderarts-epidemioloog in het UMC Utrecht, spreekt van ‘een compleet verkeerd besluit’. ‘Je voorkomt met vaccinatie veel ziekenhuisopnamen en enkele sterfgevallen. Het virus leidt bovendien tot een hoge ziektelast bij jonge kinderen en daardoor een hoog ziekteverzuim bij ouders die niet kunnen werken. In het ziekenhuis zien we nog maar het topje van de ijsberg.’

Bruijning stelt dat deze factoren ook mee moeten worden gewogen. ‘Zeker als dat makkelijk te voorkomen is met een vaccin dat goed wordt geaccepteerd, omdat het een veilig, oraal vaccin is met weinig bijwerkingen. We hoeven kinderen dus niet extra te prikken.’

Onderhandelen over prijs vaccin

Dat de prijs van vaccinatie te hoog is, wil er bij Bruijning niet in. ‘Dat is een grote misvatting. Als je gaat onderhandelen met de farmaceut, dan is een korting tot wel 70 procent op de vrije marktprijs realistisch. Tegen die prijs is vaccineren waarschijnlijk kostenbesparend. We zijn in Europa niet voor niets een uitzondering. Collega’s uit andere landen begrijpen er niets van als ze horen dat wij dit nog niet hebben geregeld.’

Het ministerie wil niet zeggen hoeveel geld het nodig had voor deze vaccinatiecampagne om eventuele latere onderhandelingen met farmaceuten niet te verstoren. Om enorme bedragen gaat het niet: een vaccin kost enkele tientallen euro’s per kind en jaarlijks worden er in Nederland tussen de 170 en 180 duizend kinderen geboren. Bruijning: ‘Op maatschappelijk niveau levert vaccineren alleen maar winst op. We hebben tijdens de covid- pandemie toch gezien dat we moeten investeren in preventie? Ik ben vol ongeloof, hebben we dan niets geleerd?’

Kansenongelijkheid

Ouders kunnen het vaccin wel zelf aanschaffen, dan kost het 138 euro. Mede daarom spreken ook de jeugdartsen van een ‘gigantisch teleurstellend besluit’. ‘Los van de gezondheidswinst die het vaccin biedt, zijn we hard bezig de kansenongelijkheid te verkleinen. Door het besluit van de staatssecretaris zijn nu wéér de mensen die zich een vaccin niet kunnen veroorloven de dupe’, zegt een woordvoerder van de AJN, de wetenschappelijk vereniging van jeugdartsen. ‘We gaan er alles aan doen om dit besluit terug te draaien.’

Meer over