nieuwsrapport kernenergie

Onafhankelijk onderzoek pro-kernenergie blijkt van oud-directeur Borssele

Een van de auteurs van het rapport van adviesbureau Enco, dat onlangs kernenergie aanprees als goedkoper dan wind- of zonnestroom, is een voormalig directeur van de kerncentrale Borssele.

De EPZ Kerncentrale van Borssele.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Het gaat om Mario van der Borst, die tot 2010 directeur was bij de kerncentrale. Ook na 2010 bleef Van der Borst betrokken bij de kerncentrale, zij het op afstand. Hij stapte over naar de Duitse energiereus RWE, grootaandeelhouder van EPZ, de officiële naam van de kerncentrale Borssele, waar hij tot vorig jaar werkte aan plannen om buiten Duitsland energiecentrales te bouwen. 

Het als onafhankelijk bestempelde rapport kwam tot stand na politieke druk van met name de VVD, nadat fractievoorzitter Klaas Dijkhoff eind 2018 de atoomdiscussie begon. Een in 2019 door de Tweede Kamer aangenomen motie van VVD en CDA was de aanleiding om het Enco-onderzoek naar de mogelijkheden van kernenergie te bestellen. 

Voorzitter Kerntechniek KIVI

Op dit moment is Van der Borst voorzitter van Kerntechniek KIVI, een organisatie die volgens de website ‘de belangstelling voor nucleaire techniek (wil) bevorderen’. De organisatie is onderdeel van het Europese netwerk van nucleaire wetenschappers en technici, ENS.

Het Enco-rapport dat op 23 september werd gepubliceerd door het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat bevatte geen enkele naam van een auteur. Alleen de naam van het Oostenrijkse consultancy-bureau Enco stond erop. Pas bij navraag bij Enco meldde zich Bojan Tomic, die schrijft ‘een van de auteurs’ te zijn die het rapport ‘afwerkte’. Ook Tomic bleek nauw betrokken bij de kerncentrale van Borssele. Hij is al zeker twaalf jaar lid van de ‘Commissie Benchmarking’, een commissie die elke vijf jaar onderzoekt of Borssele nog wel tot de veiligste kerncentrales ter wereld behoort.

Van der Borst is nu de tweede auteur van wie een naam bekend is. Hij heeft nauwelijks vindbare publicaties in de vakliteratuur op zijn naam staan. Maar vorig jaar schreef hij voor de klimaatsceptische website De Groene Rekenkamer een artikel over de rentabiliteit van kerncentrales. Daarin reageerde hij fel op Duits onderzoek van het instituut DIW Berlin dat beweerde dat nog nooit in de geschiedenis een kerncentrale winst zou hebben gemaakt.

Gevoelig

Aan de telefoon omschrijft Van der Borst zijn positie als ‘net gestopt in de energiewereld, en ik doe er nog wat bij’. Vragen over het Enco-rapport wil hij niet beantwoorden. Ook niet de vraag wie de andere auteurs zijn. ‘Je zult misschien zeggen: wat doe je moeilijk, maar deze dingen liggen erg gevoelig’. Hij belooft alsnog enkele vragen per mail te beantwoorden, maar wordt kennelijk teruggefloten door Bojan Tomic, die in zijn plaats de vragen beantwoordt. Hij beweert, net als Van der Borst, dat het heel gebruikelijk is dat in een rapport van een adviesbureau geen auteursnamen staan.

Dat er zo geheimzinnig wordt gedaan over de auteurs van het Enco-rapport, is opmerkelijk. Ook het ministerie van EZK weigert de namen van de auteurs prijs te geven. ‘Wij respecteren het standpunt van Enco’, laat het ministerie weten.

‘Geen twijfel’

Nu van twee auteurs duidelijk is dat ze nauwe banden hebben met de nucleaire industrie, en zelfs in concreto met de centrale van Borssele, rijst steeds meer de vraag hoe onafhankelijk het onderzoek is geweest. Voor minister Wiebes is dat overigens geen kwestie: ‘Ik heb geen reden om te twijfelen aan de deskundigheid en onafhankelijkheid van de onderzoekers’, schreef hij in antwoord op Kamervragen.

Al met al lijkt kernenergie helemaal terug in de discussie, hoewel de kansen voor nieuwe kerncentrales minimaal zijn. Er zijn tientallen jaren geleden drie locaties gereserveerd voor een kerncentrale: terreinen aan de Eemshaven, Maasvlakte en bij Borssele. Al die tijd heeft geen enkele  energiemaatschappij interesse getoond omdat ze nieuwe kerncentrales te duur en te riskant vinden.

Meer over