Omstreden onkruidverdelger glyfosaat 'tijdelijk toestaan'

De omstreden onkruidverdelger glyfosaat moet worden toegestaan totdat het Europese Agentschap voor Chemische Producten (ECHA) een wetenschappelijk oordeel heeft geveld over de mate van kankerverwekkendheid van het middel. Dit voorstel deed EU-commissaris Vytenis Andriukaitis (Gezondheid en Voedselveiligheid) woensdag.

Redactie
Tractor met onkruidverdelger. Beeld anp
Tractor met onkruidverdelger.Beeld anp

Glyfosaat is de meest gebruikte onkruidverdelger door boeren en huishoudens, die onder meer wordt verkocht onder de merknaam Roundup. De milieubeweging wil een totaalverbod op het middel.

Het belangrijkste twistpunt is de mogelijke schadelijkheid van glyfosaat voor mensen. Lobbyisten van zowel de groene beweging als de industrie schermen met tegenstrijdige wetenschappelijke onderzoeken. Volgens het ene onderzoek is glyfosaat mogelijk kankerverwekkend, terwijl de andere studie het middel als relatief onschadelijk kwalificeert.

Deskundigen oneens

Het opstellen van het ECHA-rapport duurt volgens Andriukaitis twaalf tot achttien maanden. Hij benadrukte dat de bal bij de lidstaten ligt. Experts van de EU-landen spreken zich komende maandag uit over het voorstel.

De deskundigen konden het de afgelopen tijd niet eens worden of glyfosaat op de Europese markt mag blijven. Twee keer bleek er geen meerderheid voor het voorstel van de Europese Commissie om het gebruik van het middel eerst vijftien en vervolgens negen jaar toe te staan.

Het nieuws: de WHO ziet beperkt bewijs dat een veelgebruikte onkruidverdelger, mogelijk kankerverwekkend is. Wat opvalt: in de media verandert 'mogelijk' in 'waarschijnlijk' tot 'zeer waarschijnlijk' en is de verdelger ronduit gevaarlijk. Hoe kan dat? (+)

En waar blijft al dat landbouwgif eigenlijk?

Wettelijk staat Nederlandse hobbytuiniers nu nog niets in de weg om de spuitbus met glyfosaat (merknamen: Roundup, Pokon Stop, Bayer Clean Up) ter hand te nemen. Maar door een vrijwillige verkoopbeperking van tuincentra en bouwmarkten wordt het steeds moeilijker om dit bestrijdingsmiddel te kopen. Dat is het gevolg van een succesvol 'groen akkoord' tussen overheid en bedrijfsleven dat onder de vorige staatssecretaris Mansveld van Milieu tot stand kwam.

Intratuin haalde vorig jaar vrijwillig alle glyfosaathoudende producten uit het schap, later gevolgd door Praxis. Klanten worden biologische alternatieven aangeboden, zoals Bayer Natria. Andere bouwmarkten en tuincentra staan op het punt zich bij de verkoopbeperking aan te sluiten.

Milieu Centraal en het Centrum voor Landbouw en Milieu (CLM) adviseren in beginsel te schoffelen tegen onkruid en niet te veel verharding in de tuin aanbrengen. Groene aanslag op tegels kan ook worden verwijderd met warm water en een scheutje azijn, aldus de organisatie voor milieuvoorlichting.

Particulieren gebruiken ongeveer evenveel glyfosaat als alle gemeentelijke plantsoenendiensten bij elkaar. Vaak gebeurt dat op of vlakbij een stenen ondergrond, waardoor het bestrijdingsmiddel wegvloeit in het riool in plaats van wegzakt in de grond. Via dit 'stedelijke gebruik' komt het middel sneller in het rivier- en oppervlaktewater terecht dan via agrarisch gebruik.

Meer over