omslag

Het klassieke zwarte silhouet krijgt een eigentijds gezicht.

Twee onafscheidelijke silhouetten maakten begin jaren vijftig hun entree in de Nederlandse letteren: Jip en Janneke. Onvergetelijk tot leven gewekt door Annie M.G. Schmidt, en even onvergetelijk gevisualiseerd door Fiep Westendorp, die het kinderkoppel optrok uit simpele zwarte contouren. De illustratrice knoopte daarmee aan bij een oud genre: het uit zwart papier geknipte silhouet, ooit - voor de komst van de fotografie - een populaire vorm van portretkunst, vernoemd naar de 18de-eeuwse Franse minister en schaaramateur Étienne de Silhouette.


Wie in de 21ste-eeuw een silhouet op een boek zet, maakt in één oogopslag duidelijk dat het verhaal zich in vroeger tijden afspeelt, of minstens stevige connecties heeft met het verleden. Geknipt dus voor de heruitgave van klassieke teksten. Fraaie voorbeelden zijn Multatuli's Woutertje Pieterse, met een getekend schaduwbeeld door Nick Lambrecht (2012), of het meisjesprofiel met knot op Charlotte Brontë's Jane Eyre, vormgegeven door Megan Wilson (2009).


Het kan ook minder oudmodisch. Bureau b'IJ Barbara bedacht twaalf gekleurde, van elkaar afgewende silhouetten voor Yasmina Reza's Gelukkig de gelukkigen (2014), die uitdrukken hoe de personages in deze moderne zedenroman zich tot elkaar verhouden. En David Shoemaker maakte een veelgeprezen omslag voor Adelle Waldmans Het liefdesleven van Nathaniel P. Daarop zien we de hoofdpersoon als een leeg wit silhouet, oog in oog met de vrouwen in zijn leven, van donkerblauw tot geel. Oud en nieuw vloeien logisch samen in Davy van der Elskens portrettengalerij voor Het grote familieboek, een gids voor stamboomonderzoek van Floor Bal. Tussen de knevels en joffers in de 21 pastelblauwe silhouetten zit zowaar een Uruzganganger verstopt.


Floor Bal: Het grote familieboek Omslag Davy van der Elsken/ DPS design.


Spectrum; euro 17,50.

Meer over