nieuws

Omikronvariant duikt in steeds meer landen op, reisbeperkingen stapelen zich op

De nieuwe omikronvariant van het coronavirus wordt op steeds meer plekken in de wereld aangetroffen. Nederland spande met 13 gevallen zondag de kroon. Het ene land na het andere stelt reisbeperkingen in voor landen in zuidelijk Afrika, waar de variant voor het eerst werd ontdekt.

Ben van Raaij
Passagiers staan zondag op de luchthaven van Johannesburg in de rij voor een vlucht naar Amsterdam. Nederland heeft een vliegverbod ingesteld voor vluchten uit zuidelijk Afrika, maar Nederlanders of EU-inwoners op doorreis kunnen nog wel terugvliegen. Beeld AFP
Passagiers staan zondag op de luchthaven van Johannesburg in de rij voor een vlucht naar Amsterdam. Nederland heeft een vliegverbod ingesteld voor vluchten uit zuidelijk Afrika, maar Nederlanders of EU-inwoners op doorreis kunnen nog wel terugvliegen.Beeld AFP

Nederland werd zondag het land met de meeste besmettingen na Zuid-Afrika, waar de variant vorige week werd ontdekt. Het RIVM trof de variant aan bij 13 passagiers van twee vluchten die vrijdag vanuit Zuid-Afrika op Schiphol waren geland. Mogelijk zijn er nog meer gevallen onder 61 passagiers die positief op corona zijn getest. ‘Dit kan best het topje van de ijsberg zijn’, aldus demissionair minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge.

Australië liet zondag weten dat de nieuwe covid-19-variant is aangetroffen bij twee vliegtuigpassagiers die vanuit zuidelijk Afrika in Sydney waren geland. Ook in Denemarken werden twee gevallen gevonden. Afgelopen dagen was de variant al aangetoond in België, Duitsland, Groot-Brittannië, Italië, Oostenrijk, Botswana, Israël en Hongkong, vrijwel steeds bij reizigers die in Zuid-Afrika of directe buurlanden waren geweest. Experts schatten het totaal aantal besmettingen met de omikronvariant wereldwijd al op enige duizenden.

De omikronvariant werd vorige week door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) uitgeroepen tot ‘variant of concern’. Hij is mede vanwege het grote aantal mutaties in zijn dna nog besmettelijker dan de courante deltavariant en heeft mogelijk meer weerstand tegen de bestaande vaccins. Virologen weten nog niet zeker of de variant patiënten ook daadwerkelijk zieker maakt. Meer onderzoek is dus geboden, ook naar de herkomst: de variant is dan wel in Zuid-Afrika ontdekt, maar kan heel goed ergens anders zijn ontstaan.

Reisbeperkingen

Landen buitelen over elkaar heen met het instellen van strengere reisbeperkingen in een poging de verspreiding van de omikronvariant in te dammen. Onder meer Australië, Indonesië, Japan, Saoedi-Arabië, Thailand en Nieuw-Zeeland stelden dit weekend reisverboden of -beperkingen in voor reizigers uit zuidelijk Afrika, nadat veel Europese landen (waaronder Nederland), Brazilië, Canada en de Verenigde Staten dit vrijdag al hadden gedaan. Volgens virologen is het voor indammen al te laat is en de beperkingen gaan ook in tegen het advies van de WHO.

De meest vergaande maatregelen tot nu toe werden genomen door Israël. De wereldkampioen vaccineren, waar tot nu toe één omikronpatiënt werd aangetroffen, sloot de grenzen voor alle buitenlandse reizigers voor ten minste veertien dagen. Ook zet Israël speciale contraterrorisme-software in voor het volgen van mobiele telefoons, om de verspreiding van de nieuwe variant te traceren. In het Verenigd Koninkrijk werden de testregels voor inkomende passagiers aangescherpt en wordt het covid-boosterprogramma mogelijk verruimd.

Vaccinatiekloof

De nieuwe variant maakt volgens critici nog eens pijnlijk duidelijk hoe groot de vaccinatiekloof in de wereld is. Terwijl omikron in westerse landen de roep om derde prikken versterkt, moet in ontwikkelingslanden meer dan 93 procent van de mensen zijn eerste prik nog krijgen. Een groot risico, aldus Seth Berkley van de GAVI Vaccine Alliance, die samen met de WHO het Covax-initiatief voor vaccinatiegelijkheid leidt. ‘Hoewel we nog veel te weten moeten komen over omikron, weten we wel dat zolang grote delen van de wereldbevolking nog niet gevaccineerd zijn, er nieuwe varianten zullen opduiken en de pandemie zal voortduren.’

De opmars van de omikronvariant jaagt beleggers intussen de stuipen op het lijf. Ze vrezen dat omikron het prille economische herstel na bijna twee jaar pandemie een klap zal toebrengen. De Europese aandelenbeurzen hadden vrijdag hun slechtste dag in zeventien maanden en in de VS zakte de Dow-Jonesindex weg. De olieprijs kelderde met 10 dollar per vat. Zondag boekten de beurzen van Dubai en Saoedi-Arabië hun grootste verlies in twee jaar.

Meer over