Ome Henk gefeliciteerd

Henk Veerman wordt 95 jaar en viert dat in Amsterdam-Zuid, waar hij al meer dan twintig jaar woont, maar waar hij niet kan wennen....

Ome Henk heeft veel meegemaakt. De twintigste eeuw in de Jordaan, als communist van het eerste uur. Vijftien jaar oud tijdens de Russische revolutie en sindsdien trouw aan Moskou, waardoor hij en zijn zonen tijdens de oorlog moesten onderduiken, maar hij ook daarvoor al vele malen in de problemen kwam.

Hij was al gedwongen te verhuizen naar Asterdorp, een buurt voor 'ontoelaatbaar asociale gezinnen' (zoals communistische families werden genoemd), toen hij op prinsjesdag 1929 besloot een auto te huren voor een rode hongermars naar Den Haag. Dat mocht helemaal niet, want als je steun trok, werd je rijbewijs ingenomen. Een grote stapel bekeuringen was het resultaat, maar de partij zou die vergoeden.

In januari ging hij juist de bekeuringen naar partijgenoot Struik brengen, toen hij bij de Leliegracht kameraden hoorde zingen: 'Lenin is ons voorgegaan.' De politie was ook gearriveerd. In de schermutselingen die volgden, wist ome Henk een sabel te veroveren. Iedereen riep dat hij het moest laten vallen, maar hij stormde op een smeris af. Ome Henk werd neergeschoten. Daar lag hij in zijn eigen bloed, met zijn zakken vol bekeuringen.

Vanuit het ziekenhuis werd hij naar de gevangenis overgebracht. Ome Henk werd beroemd, want buiten werd er gedemonstreerd: Veerman moet vrij. Maar hij werd vijftien maanden opgesloten, tot zijn vrijlating in 1931; precies op 1 mei. Zijn vrouw, tante Nel, had zijn lievelingskostje al klaarstaan: tomatensoep. Hoe tante Nel de soep precies maakte, weet Ome Henk niet. Hij hielp alleen met opeten. Maar zijn 66 jaar jonge dochter Janie weet het wel.

Tante Nel bakte runderpoulet in boter en vulde de pan daarna met water aan. Zolang er schuim bovenkwam, werd dat afgeschept. Vervolgens gingen er een fijngehakte ui, prei en bleekselderij bij. Een kilo tomaten werd eerst in kokend water gedompeld, tot de velletjes loskwamen, om deze te kunnen verwijderen. Daarna gingen de tomaten in de soep, die ze drie uur op een laag pitje liet trekken, tot alle groenten kapot waren gekookt. Ze bond de soep met in water los geroerde bloem.

Ondertussen maakte ze balletjes van gehakt, ei, ui, beschuit, zout en peper. Die bakte ze bruin en gooide ze ook in de soep, met wat zout en peper. Voor het opdienen kookte ze nog wat vermicelli mee. Ieder kreeg een bord vol, maar Ome Henk at zijn soep altijd uit een gigantische fruitschaal op pootjes. Zo lekker vond hij de soep van Nel.

Nu is tante Nel er niet meer. De Jordaan zit vol yuppen en de communistische partij is opgeheven. Af en toe trekt Ome Henk nog een blik tomatensoep open. Hij knipoogt over zijn soep en zegt: 'Wij blijven rood.' Nog vele jaren Ome Henk.

Patrick Faas

Meer over