OM heropent onderzoek naar moordaanslag op Nederlands voertuig Uruzgan

Het onderzoek naar een aanslag op een Nederlands pantservoertuig in Uruzgan in 2010 wordt door het Openbaar Ministerie heropend. Bij de ontploffing van een handgranaat raakte militair Erik Groenendijk zwaargewond. Hij werd er later samen met een collega van verdacht zelf de explosie te hebben veroorzaakt. Groenendijk wil eerherstel en een nieuw justitieonderzoek.

Archiefbeeld: Nederlandse militairen op patrouille in de omgeving Tarin Kowt, provincie Uruzgan. Beeld anp
Archiefbeeld: Nederlandse militairen op patrouille in de omgeving Tarin Kowt, provincie Uruzgan.Beeld anp

De zaak tegen Groenendijk en zijn collega Admilson R., die na het incident beiden besloten uit dienst te gaan, werd toentertijd door het OM geseponeerd. Maar uit een recent onderzoek uitgevoerd door oud-rechercheur Dick Gosewehr op verzoek van De Telegraaf, blijkt dat er aanwijzingen zijn dat Admilson R. degene is die de granaat met opzet op scherp had gezet.

R., die als enige getuige was van de explosie, zou dat hebben gedaan om een heldenstatus te verwerven. Vorig jaar werd R. in een niet-gerelateerde zaak veroordeeld tot dertig jaar cel en tbs voor een reeks moorden in Drenthe.

Rehabilitatie

Groenendijks advocaat Sébas Diekstra deed na de conclusies van het Telegraaf-onderzoek namens zijn cliënt aangifte tegen Admilson R. Het OM besloot daarop de zaak opnieuw te onderzoeken.

'Mijn cliënt is dolblij', zegt Diekstra. Dat de aangifte wordt gehonoreerd met een nieuw onderzoek was 'tegen alle verwachtingen in'. 'In heel veel cold case-zaken wil het OM niets meer doen. Het zal er in dit geval wel aan bijgedragen hebben dat de enige andere verdachte veroordeeld is voor drie moorden.'

Voor Groenendijk zijn twee dingen van belang, aldus Diekstra. 'Hij wil dat vast komt te staan wie het heeft gedaan - niet hij - en hij wil dat zijn naam wordt gezuiverd. Als het OM vaststelt dat hij ooit onterecht als verdachte is aangemerkt, zou dat de ultieme rehabilitatie zijn.'

Aanslag

Op 7 maart 2010 werd een Bushmaster-pantservoertuig op de Nederlandse buitenpost Coyote ten noorden van Deh Rawod in Afghanistan opgeblazen. Ten tijde van de explosie bevond Erik Groenendijk zich in het voertuig. Hij raakte zwaargewond aan zijn rug, met blijvend letsel als gevolg. Admilson R. stond op enkele meters afstand toen de granaat ontplofte.

Aanvankelijk werd gedacht dat de aanslag was gepleegd door infiltranten van de Taliban in het militaire kamp. De marechaussee begon direct een onderzoek en ondervroeg de twee militairen als slachtoffer. Na een paar maanden moesten ze zich opeens opnieuw melden bij de marechaussee in Nederland. Toen tot hun grote verbazing als verdachte: uit het opsporingswerk zou zijn gebleken dat de militairen de aanslag zelf zouden hebben gepleegd.

Groenendijk vertelt in De Telegraaf dat hij jarenlang dacht dat zijn collega Admilson R. ook het slachtoffer was geweest van valse beschuldigingen en dat de moordaanslag wel degelijk door Afghaanse tolken moest zijn gepleegd. Totdat in 2014 R. samen met zijn broer werd aangehouden op verdenking van een drietal roofmoorden in Drenthe. 'In een flits realiseerde ik me wat ik nooit voor mogelijk had gehouden: Admilson kon ook achter de explosie in de Bushmaster zitten', aldus de militair.

Volgens oud-rechercheur Gosewehr had de marechaussee het toentertijd bij het juiste eind dat de aanslag niet door derden was gepleegd, maar begingen ze een grote fout door beide militairen als verdachte aan te merken terwijl alles erop wees dat alleen R. achter de ontploffing zat. Zo was R. eerder betrokken geweest bij verdachte incidenten met handgranaten.

'Volgens mij zit er een beest onder het bed'

Ze wilden 'criminelen pakken', maar Admilson R. en zijn broer Marcos doodden een onschuldig echtpaar en een wandelaar. Hoe veranderde een gerespecteerd korporaal in een man die drie mensen vermoordt? (+)

Admilson R. in de rechtbank van Assen tijdens de zaak van de drie Drentse roofmoorden. Beeld anp
Admilson R. in de rechtbank van Assen tijdens de zaak van de drie Drentse roofmoorden.Beeld anp
Meer over