Rechtbankverslag

OM eist negen maanden cel tegen oud-politiechef Ad Smit om fraude: ‘Een beetje naïef van mezelf’

Ad Smit deelde 1.800 kaarten uit voor voetbalwedstrijden en concerten. Hij deed dat om mensen ‘bewust’ te belonen, maar betaalde de kaarten uit zijn representatiebudget: met geld van de politie. Dinsdag eiste de officier van justitie 9 maanden gevangenisstraf tegen de ooit alom geprezen oud-commissaris.

Ad Smit in 2009. Beeld Klaas Jan van der Weij
Ad Smit in 2009.Beeld Klaas Jan van der Weij

De rechter: ‘U zegt dat u concertkaarten kréég van Ziggo Dome, u kocht ze zelden.’

‘Dat klopt niet’, antwoordt oud-politiechef Ad Smit. ‘We vroegen erom, en betaalden er ook voor.’

De rechter: ‘Uw dochter ging weleens met krijgkaarten naar Ziggo Dome. Wat bedoelt u daarmee?’

Ad Smit: ‘Dat slaat nergens op.’

De rechter: ‘Dit komt uit uw eigen verklaring.’

Dinsdag zat voormalig commissaris Ad Smit na 44 jaar politiedienst voor de strafrechter. Het OM verdenkt hem van verduistering van bijna 50 duizend euro gemeenschapsgeld en valsheid in geschrifte. Smit zou tussen 2009 en 2014 structureel voetbal-, concertkaarten en chique diners met politiegeld hebben betaald. Na rijksrecherche-onderzoek werden ‘meeprofiteerders’ disciplinair gestraft en is Smit ontslagen wegens ‘zeer ernstig plichtsverzuim’.

Ad Smit (68) ontkende tot dusver alle beschuldigingen. De destijds alom geprezen commissaris betuigde dinsdag berouw. ‘Honderden keren zat ik in de rechtbank, maar altijd dáár, als getuige, niet op deze stoel. Dit doet pijn en ik heb spijt.’

‘Als u nu terugkijkt’, vraagt de aanklager, ‘zou u het dan anders hebben gedaan?’

‘Niet in die mate’, erkent Smit. ‘Ik denk nu: verdomme, een beetje naïef van mezelf dat ik me dat heb laten overkomen.’

‘Bewust belonen’

Ad Smit heeft volgens zijn aanklagers in zes jaar tijd zo’n 1.800 concert- en voetbalkaarten uitgedeeld, gemiddeld 25 per maand. Maar, licht de voormalige politieman toe, dat deed hij in het kader van ‘bewust belonen’. In Amsterdam, en trouwens bij heel de politie, hing volgens hem een sfeer van: je verdient het, omdat je dag en nacht klaarstaat voor de samenleving. Bovendien betaalde hij de giften uit zijn representatiebudget.

Dat zijn managementteam niets wist van deze vorm van belonen, verklaart Smit uit het feit dat ‘zij niks met voetbal hadden’. Dat ook zijn familie, vrienden, gemeenteambtenaren en magistraten kaarten van hem kregen, is ‘omdat het zonde was als er plaatsen op de tribune leegblijven’.

Een Ajax-hooligan, zoon van een goede vriend van hem, kreeg een seizoenskaart omdat de commissaris via hem ‘informatie vergaarde over Ajax’ F-side’, en niet, zoals in het dossier staat, omdat hij zijn vriend op diens sterfbed had beloofd goed voor zijn zoon te zorgen.

Het steekt de aanklagers dat Smit voortdurend herhaalt dat ook officieren van justitie van zijn vrijgevigheid meeprofiteerden. Om een ruzieachtig betoog te beëindigen, leest de rechter de verklaring voor van een betrokken officier. Met kaarten van Ad Smit, zo stelt ze, ging ze drie keer met haar vriendin naar concerten van respectievelijk Madonna, Beyoncé en Rihanna. Dit was volgens de officier ‘werkgerelateerd’ – ze ‘wilde weten hoe zo’n avond verloopt. Na drie concerten wist ik het.’

Ook een lid uit de huidige korpsleiding nam kaarten van Smit aan, ten gunste van haar zoon. Zodra de affaire-Smit bekend werd, heeft ze die, vier jaar na dato, aan de politie terugbetaald.

Over valsheid in geschrifte wil Smit niks verklaren. Hij erkent dat hij voor een lening van drie ton de handtekening van zijn ex-vrouw zonder haar medeweten vervalste, maar ‘elke verklaring brengt betrokkenen in problemen’.

Cultuur

Je verwacht van een overheid dat die integer handelt, declameert de aanklager, die negen maanden celstraf eist. ‘Ad Smit zegt dat zijn gedrag paste in de cultuur, maar hij was, als leidinggevende, zelf bepaler van die cultuur.’

Heeft hem veel gekost, besluit Smit de behandeling van zijn persoonlijke omstandigheden. Hij kreeg oneervol ontslag, zijn gezin leed onder de media-aandacht, zijn vrouw ging bij hem weg, en een hersenbloeding is volgens zijn neuroloog ‘een cadeautje dat hij erbij kreeg’. Hij wil maar zeggen: ‘Als er al gestraft moet worden, geef mij dan een taakstraf.’

De rechter benadrukt ‘ook veel positiefs’ uit het dossier: ‘U bent zorgzaam en aimabel. Maar ook manipulatief.’ De rechtbank doet 13 april uitspraak.

Meer over