OM constateert ernstige schade aan eigen prestige

Het prestige van Openbaar Ministerie (OM), politie en openbaar bestuur heeft in 1994 ernstige schade opgelopen. In de bestrijding van de georganiseerde misdaad was sprake van een 'gebrek aan coördinatie, communicatie en informatie-uitwisseling tussen betrokken instanties en autoriteiten'....

Van onze verslaggever

DEN HAAG

Het toenemend aantal processen-verbaal, veroordelingen en cel- en taakstraffen maakt een sobere en zakelijke aanpak nodig. Daardoor zal het OM zich 'gaandeweg kunnen concentreren' op haar eigenlijke taak, de handhaving van de rechtsorde.

Het college van procureurs-generaal, dat de leiding heeft over het OM, maakt zich zorgen over het gebrek aan specialistische kennis bij de politie over de bestrijding van 'zwarte fraude', waarbij de verdiensten zich geheel aan het zicht van de fiscus onttrekken. Aanpak van grote fraudezaken door de politie blijft moeilijk, al is de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in fraudebestrijding.

Volgens het college is financieel onderzoek noodzakelijk voor de ontmanteling van grote misdaadorganisaties. De zes nieuwe kernteams, die de plaats van de interregionale rechercheteams (IRT's) innemen, en een landelijk Rechercheteam (LRT) moeten een bijdrage leveren aan de versterking van de financiële recherche. Het eind van dit jaar op te richten LRT komt onder leiding van een nieuw landelijk OM-bureau.

Van de vorig jaar opgerichte Centrale Toetsingscommissie (CTC) en van wetgeving en normering die uit de parlementaire enquête zal voortvloeien, verwacht het OM 'rust en helderheid op het nu nog turbulente terrein van de bijzondere opsporingsmethoden'. De CTC beoordeelt de inzet van de ingrijpende, bijzondere opsporingsmethoden.

De wet Melding ongebruikelijke transacties en de 'Pluk ze'-wetgeving hebben zich volgens het OM ontwikkeld tot 'belangrijke wapens'. Volgens voorlopige cijfers wees de rechter in 1994 voor meer dan 25 miljoen gulden aan 'Pluk ze'-vorderingen toe, voornamelijk afkomstig van 'grote' zaken. Het OM wil toepassing van deze methode sterk bevorderen. Voor 1995 en 1996 mikt hij op een totaal van 3400 ontnemingsvonnissen, ten opzichte van 575 zaken in 1994. De aanpak van 'witte fraude', waarop de fiscus wel direct zicht heeft, verloopt volgens het OM 'voorspoedig', evenals de Nederlandse bestrijding van EG-fraude.

Rechters leggen steeds vaker een lange gevangenisstraf op. Procureur-generaal dr D. Steenhuis toonde zich gisteren bezorgd over de mate van toereikendheid van de 12.600 extra cellen die in 1996 beschikbaar moeten zijn. 'De sterke toename van de lange straffen legt een zwaar beslag op de detentiecapaciteit.'

Het aantal heenzendingen van verdachten ten gevolge van een gebrek aan celruimte bedroeg in 1994 5300, een record. Het tweede kwartaal van 1995 liet een lichte vermindering van het aantal heenzendigen zien, in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. De korte celstraf wordt steeds vaker vervangen door een alternatieve straf.

Het aantal door de politie opgemaakte processen-verbaal wegens een misdrijf is niet veel hoger geworden. In 1994 waren dat er 1,3 miljoen, 33 duizend meer dan in 1993. De rechtbanken verwerkten 276.900 misdrijfzaken; 8 procent meer dan een jaar eerder. Daarvan handelde het OM er zelf bijna 129.000 af. Het aantal zaken in hoger beroep bij de gerechtshoven steeg met bijna 15 procent. Het OM bracht 91.600 zaken voor de rechter. In bijna 94,4 procent van de gevallen volgde een schuldigverklaring. In 1993 bedroeg dat percentage 92,2.

De bestrijding van milieufraude verloopt moeizaam door een gebrek aan specifieke deskundigheid bij de recherche van de regiokorpsen. Wel werden meer processen-verbaal opgemaakt, 8852 stuks, 20 procent meer dan in 1993.

Meer over