Olga Grjasnowa

Tragisch en humoristisch debuut van Olga Grjasnowa.

Olga Grjasnowa: Een rus is iemand die van berken houdt

****

Uit het Duits vertaald door Josephine Rijnaarts.

De Bezige Bij; 299 pagina's; euro 19,99.

Achter de titel Een Rus is iemand die van berken houdt schuilt het romandebuut van Olga Grjasnowa (1984). Zij stamt uit Bakoe in Azerbeidzjan. Ze is Joods en verhuisde in 1996 met vader en moeder naar Duitsland. Zeventien jaar later behoort Grjasnowa tot de immigranten die de Duitse literatuur verrijken.

Haar roman is deels autobiografisch. De intelligente hoofdpersoon Masja Kogan begreep als meisje in Duitsland al snel dat talenkennis macht betekent. Op 17-jarige leeftijd spreekt ze vijf talen vloeiend. Ze studeert succesvol voor tolk (Frans en Russisch) en daarnaast studeert ze nog Arabisch. Ze is sterk, maar gaat gebukt onder een groot verdriet, want haar geliefde Elias is gestorven, en ze lijdt aan een oorlogstrauma.

Haar verhuizing naar Tel Aviv om daar als tolk te werken bij een Duitse stichting biedt geen soelaas. In Israël worden de herinneringen aan Elias en aan de gruweldaden in Bakoe steeds heftiger. Grjasnowa heeft dit alles in een verfrissend directe stijl beschreven. Het tragische verhaal van Masja wordt niet zonder humor verteld.

Het noodlot heeft Masja zwaar getroffen. De vraag of dat lot haar zal breken, blijft eigenlijk onbeantwoord. Maar de lezer legt het boek toch weg met de hoop dat Masja haar doel zal bereiken: tolk worden bij de Verenigde Naties in New York. Ja, Masja zal er wel komen. En dat geldt ook voor Grjasnowa.

GELD TERUG

Sinds ze in 2012 in Duitsland debuteerde, komen er soms ook lezers naar de lezingen van Olga Grjasnowa die hun geld terugvragen. Op basis van de titel, Der Russe ist einer, der Birken liebt hadden ze gehoopt op een studie over de Russische ziel. En nee, moet de in Berlijn woonachtige Grjasnowa ook telkens uitleggen, zij valt niet samen met haar hoofdpersoon. 'Dit is geen autobiografische, maar een politieke roman.' Van 15 maart tot 11 april verblijft Grjasnowa in de schrijversresidentie aan het Spui in Amsterdam.

undefined

Meer over