Bellen metonze correspondent

‘Of CDU/CSU nu landelijk wint of niet, in Merkels thuisstaat hebben ze het verbruid’

De CDU/CSU dreigt deze verkiezingen voor het eerst sinds 2005 niet meer de grootste partij van Duitsland te worden. Toch kruipen ze in de peilingen naar de SPD toe. Hoe spannend kan het worden vandaag? We bellen erover met correspondent Remco Andersen.

Angela Merkel en opvolger Armin Laschet tijdens een campagnebijeenkomst van hun CDU/CSU in Aken vrijdag, een dag voor de verkiezingen. Beeld AFP
Angela Merkel en opvolger Armin Laschet tijdens een campagnebijeenkomst van hun CDU/CSU in Aken vrijdag, een dag voor de verkiezingen.Beeld AFP

Waar ga je naartoe vandaag?

‘Ik ga naar Mecklenburg-Voor-Pommeren, een deelstaat in het uiterste noordoosten van Duitsland. Dat is Merkels thuisstaat. Sinds 2005, sinds Merkel aan de macht is, stemden de inwoners daar zonder uitzondering voor de CDU. Maar dit keer staat de partij daar lager in de peilingen dan waar dan ook, op veertien procent. Dat is een enorme teleurstelling: of ze nu winnen of verliezen of landelijk niveau, hier hebben ze het in ieder geval verbruid. Ik wil begrijpen waarom in deze deelstaat een afstraffing voor de CDU dreigt. Zeker ook omdat het Merkels thuisstaat is, dat maakt het extra interessant.’

Heb je een vermoeden wat daar zou kunnen spelen?

‘Natuurlijk ga ik er met open vizier naartoe. Maar mijn vermoeden is dat ze de SPD daar als een stabielere partij zien. Stabiliteit is het codewoord in Duitsland, daarmee win je deze verkiezingen. Zoals Der Spiegel laatst zei over Scholz: hij heeft deze campagne niets anders gedaan dan anders, spreekt op dezelfde toon, trekt dezelfde gezichten, zegt dezelfde dingen, en daarmee komt hij over als een beroepspoliticus. Terwijl Laschet echt een paar grote fouten gemaakt heeft, en sowieso weinig sympathiek overkomt. Ook Baerbock van de Groenen is een relatief onervaren politica.

‘Daarbij associëren veel Duitsers Merkel met economische voorspoed. Het zou kunnen dat zij hun toekomst nu veiliger zien bij de SPD. Dat wil ik vandaag uitzoeken.’

Is een keuze voor de SPD niet ook een keuze voor verandering? Je stemt toch op een andere partij aan de macht.

‘De afgelopen jaren regeerde al een coalitie met de CDU en de SPD. Dus als de SPD nu de grootste wordt, is dat geen hele grote afwijking van de vorige verkiezing.

‘De grote vraag is of die partijen weer samen in een coalitie gaan. Ze zullen samen waarschijnlijk net geen meerderheid hebben, ze moeten er een derde partij bij zoeken. Het door rechts geschilderde doembeeld is dat we straks ‘rood-rood-groen’ krijgen, een regering met de SPD, de uiterste linkse partij Die Linke en de Groenen. De kans daarop is niet heel groot, maar het zou voor veel Duitsers in het midden en aan de rechterflank een gruwel zijn.

‘Als de SPD wint, is het logischer dat ze het met Groenen en de liberale FDP zullen proberen, de zogeheten ‘Ampelkoalition, naar de kleuren zwart (CDU), geel (FDP) en groen. Maar als de FDP te veel eist, zou de SPD zich toch weer tot de CDU kunnen wenden, al willen veel leden van beide partijen dat liever niet. Of toch tot Die Linke. Als de CDU wint - en dat kan nog altijd heel goed - dan ligt een coalitie met de Groenen en FDP ook in de lijn der verwachting. Al zou ook daar de CDU zich toch weer tot de SPD kunnen wenden.’

In de laatste week kroop de CDU in de peilingen dichter naar de SPD toe. Hoe spannend kan het vandaag worden?

‘Ze zijn inderdaad een paar procentpuntjes gestegen, maar ik zou mij daar niet te blind op staren. De SPD staat nog steeds op kop, en de peilingen zijn notoir onbetrouwbaar in Duitsland. In mijn ogen is er weinig gebeurd dat zou verklaren waarom de CDU weer populairder wordt. Het kan een last minute effect zijn: ik heb lang getwijfeld maar stem toch weer op de CDU, omdat ik dat al jaren doe. Ik heb er verder geen verklaring voor.’

Hoe is het om je correspondentschap in Duitsland te beginnen met verkiezingen?

‘Hartstikke leuk, natuurlijk, meteen in het diepe. Al begint mijn officiële correspondentschap wel pas op 1 oktober. Dan vertrekt Sterre Lindhout hier, nu ben ik nog een beetje haar junior partner. Het is intens geweest. Ik wist natuurlijk al het een en ander van Duitsland, maar de afgelopen weken vormden toch een steile leercurve.’