nieuws

Oekraïne had bijna Ruslands allerhoogste militair te pakken

Generaal Valeri Gerasimov, Ruslands allerhoogste militair, heeft een bezoek aan het Oekraïense front bijna met de dood moeten bekopen. Gerasimov leeft waarschijnlijk nog, maar verder is niets helemaal zeker, omdat wat in Oekraïne gebeurde in Moskou angstvallig onder de mantel van de Russische geheimhouding wordt gehouden.

Michel Maas
De Russische president Vladimir Poetin met Valeri Gerasimov. Beeld EPA
De Russische president Vladimir Poetin met Valeri Gerasimov.Beeld EPA

Dat Gerasimov in Oekraïne was, wordt door allerlei bronnen – Oekraïense, Russische en Amerikaanse – bevestigd. The New York Times schrijft in een reconstructie dat Gerasimov zaterdagavond inderdaad op bezoek was in Izjoem. Volgens de Amerikaanse krant was hij echter al vertrokken toen Oekraïense artillerie daar zaterdagavond ‘school nr. 12’ onder vuur nam. Het schoolgebouw bleek in gebruik als vooruitgeschoven commandopost van waaruit de Russische opmars in de Donbas werd geleid.

Een barrage van raketten trof het gebouw, waar op dat moment – alweer volgens Oekraïense bronnen – zo’n veertig hoge officieren aanwezig waren. Zeker twintig officieren en tweehonderd lagere militairen zouden bij het bombardement zijn gedood. Onder hen was generaal-majoor Andrei Simonov, die daarmee volgens de Oekraïense bronnen al de tiende (westerse bronnen zeggen: negende) Russische generaal is die in Oekraïne is omgekomen.

Golf aan speculatie

In de eerste berichten over de aanval ging alle aandacht uit naar Simonov, wiens overlijden door Oekraïense overheid werd bevestigd, onder anderen door Oleksiy Arestovitsj, adviseur van president Zelenski. Arestovitsj noemde toen nog een aantal van honderd doden, maar dat getal werd later, ook in The New York Times, verhoogd naar tweehonderd. Al gauw doken berichten op dat ook Gerasimov tijdens de aanval ter plaatse zou zijn geweest, en kwam een golf aan internetspeculatie op gang.

Dat Gerasimov persoonlijk naar het front is gekomen, wordt niet tegengesproken. Hij zou daar de tergend langzaam vorderende Russische opmars moeten versnellen. President Vladimir Poetin lijkt te geloven in de lijfelijke aanwezigheid van generaals aan het front, en vooral van een generaal die al die andere generaals op één lijn weet te krijgen.

Vladimir Putin spreekt met Valery Gerasimov en Sergej Sjojgoe, de Russische minister van Defensie. Beeld AP
Vladimir Putin spreekt met Valery Gerasimov en Sergej Sjojgoe, de Russische minister van Defensie.Beeld AP

In april benoemde hij daarom Aleksandr Dvornikov tot algeheel bevelhebber van de strijd in Oekraïne. Dvornikov had zijn sporen verdiend in Syrië en gold als een succesvolle houwdegen. Luttele dagen na diens benoeming werd echter de kruiser Moskwa, het vlaggeschip van de Russische vloot in de Zwarte Zee, door Oekraïense raketten tot zinken gebracht. Dat was voor Poetin een uiterst pijnlijk verlies, dat Dvornikov niet had weten te voorkomen.

Nu ook het offensief in het oosten en zuiden van Oekraïne niet verloopt zoals Poetin had gehoopt – onder meer door toenemende westerse wapenhulp aan Oekraïne – was het enige wat hij nog kon doen: een nog hogere generaal sturen. Hij had er nog maar één, de allerhoogste: Valeri Gerasimov is chef-staf van het Russische leger en, samen met minister van Defensie Sergej Sjojgoe, Poetins vertrouweling en topadviseur in oorlogszaken.

The New York Times haalt naamloze ‘westerse militaire analisten’ aan die het sturen van Gerasimov zien als een bewijs hoezeer het Russische leger in wanorde verkeert. Izjoem, waar zich de vooruitgeschoven commandopost bevond, was het centrum van waaruit de Russische opmars werd geleid.

Geen snelle doorstoot

De bedoeling was met een snelle doorstoot een deel van het Oekraïense leger te omsingelen, een wapenfeit dat in Rusland mogelijk al volgende week kon worden gepresenteerd als een overwinning. De komst van Gerasimov had de mannen nieuwe moed moeten geven.

Op 9 mei wordt in Moskou de overwinning op Duitsland in de Tweede Wereldoorlog herdacht, met een grote militaire parade. Zeker na de vernietigende aanval op het commandocentrum, waarbij de halve staf werd gedood, is het zo goed als onmogelijk dat daar een snelle doorstoot als wapenfeit kan worden gepresenteerd.

Gerasimov is volgens The New York Times ongedeerd gebleven, omdat hij volgens de krant al weg was toen de raketten vielen. Volgens andere bronnen zou de generaal echter wel degelijk ‘in de buurt van de aanval’ zijn geweest, en zouden drie van zijn adjudanten zijn omgekomen. Volgens de Oekraïense ex-minister Arsen Avarov, die zich beriep op een ‘insider in Rusland’, zou Gerasimov door een bomscherf in zijn rechterbovenbeen zijn geraakt, maar was het bot niet gebroken.

De generaal heeft zijn bezoek aan het front in ieder geval afgebroken. Zondag zou Gerasimov, volgens weer een ‘bron’, in Belgorod aan boord zijn gegaan van een vliegtuig van het ministerie van Defensie en terug naar Moskou zijn gevlogen. Daar is hij sindsdien nog niet waargenomen.

Meer over