NieuwsAfghanistan

Oeganda en Rwanda helpen VS met evacuatie uit Afghanistan, kritiek op samenwerking klinkt

In hun zoektocht naar landen die bereid zijn om evacués uit Afghanistan (tijdelijk) op te vangen, hebben de Verenigde Staten een willig oor gevonden bij Oeganda en Rwanda, twee strategische partners van de VS in Afrika.

Evacuatie vanaf de internationale luchthaven Hamid Karzai in Kabul. Beeld Via Reuters
Evacuatie vanaf de internationale luchthaven Hamid Karzai in Kabul.Beeld Via Reuters

In Oeganda landde woensdag een chartervliegtuig met 51 mensen uit Afghanistan. Buurland Rwanda zei zich voor te bereiden op de komst van ruim tweehonderd Afghaanse schoolmeisjes.

Oeganda en Rwanda springen bij nu de VS hun best doen om nog zoveel mogelijk mensen uit Kabul weg te halen voordat de evacuatie-deadline van 31 augustus verstrijkt. De Amerikaanse president Biden verklaarde eerder al dat hij per se aan deze datum wil vasthouden, en de Taliban hebben op hun beurt laten weten een verlenging niet te zullen accepteren.

Dat de VS met hun exit-operatie uitkomen bij Oeganda en Rwanda, lijkt allesbehalve toeval. De leiders van beide landen, president Yoweri Museveni van Oeganda en zijn Rwandese ambtsgenoot Paul Kagame, stellen zich al jaren nadrukkelijk op als bondgenoot van Washington. Zo stationeert Oeganda al meer dan tien jaar lang militairen in Somalië, als buffer tegen de door de VS als terreurorganisatie bestempelde beweging Al-Shabaab. Rwanda vecht in Mozambique tegen moslimextremisten die eveneens op de Amerikaanse terreurlijst staan. Zowel Oeganda als Rwanda ontvangt jaarlijks honderden miljoenen dollars aan westers donorgeld.

Zachte behandeling

Critici zeggen dat de machthebbers in Oeganda en Rwanda in ruil voor hun bereidwillige, internationale optreden een zachte behandeling door westerse landen ten deel valt zodra het gaat om de binnenlandse repressie van politieke tegenstanders. In Oeganda is president Museveni al sinds 1986 aan de macht, in Rwanda deelt Kagame sinds 1994 de lakens uit. ‘Ze snappen hoe ze het internationale systeem moeten bespelen voor hun eigen voordeel’, zegt een Oegandese politicoloog die anoniem wil blijven over de samenwerking van Museveni en Kagame met westerse staten.

Oeganda positioneert zich bovendien als een ruimhartige gastheer voor vluchtelingen. Circa 1,5 miljoen Afrikaanse vluchtelingen verblijven er reeds, meer dan in welk ander land in de regio ook. Na de aankomst van de Afghanen prees de Amerikaanse ambassade in Oeganda woensdag de regering-Museveni om haar bereidheid om mee te werken in kwesties van ‘internationaal belang’. Eerder dit jaar stelde Amerika nog sancties tegen een aantal Oegandese officials in wegens grof geweld tijdens verkiezingen.

Mogelijk tijdelijk

Onduidelijk is hoeveel Afghanen er in totaal naar Oeganda en Rwanda zullen gaan. De Oegandese autoriteiten maakten vorige week gewag van een Amerikaans verzoek om tweeduizend evacués binnen te laten. De 51 mensen die woensdag aankwamen, zijn in een hotel in de stad Entebbe ondergebracht, vlakbij de nationale luchthaven. Volgens Oeganda verhuizen de evacués binnen enkele maanden naar de VS of een andere bestemming. De Amerikanen hebben zich nog niet uitgelaten over een mogelijke herhuisvesting.

De ruim tweehonderd Afghaanse schoolmeisjes die onderweg zouden zijn naar Rwanda, gaan terug naar huis wanneer de situatie dat toelaat, zo liet de oprichter van de School of Leadership Afghanistan, Shabana Basij-Rasikh, weten via Twitter.

Meer over