Obama, vergeet het M-Oostenconflict niet!

Nergens wordt meer uitgekeken naar een radicale verandering in de Amerikaanse Midden-Oosten politiek dan bij de Amerikaanse denktanks. In de aanloop naar het presidentschap van Barack Obama wordt het ene na het andere rapport gelanceerd met adviezen voor de nieuwe Amerikaanse regering....

Ferry Biedermann

Vooral de tegenstanders van de neocons zijn vastbesloten om de schade van de afgelopen acht jaar te herstellen, niet alleen wat betreft de Amerikaanse politiek, maar ook wat betreft hun eigen invloed. Zwaargewichten als de Council on Foreign Relations en de Brookings Institution hebben al van zich laten horen.

Het gaat om gerespecteerde analisten, maar in hun wens om de neocons terug te fluiten, tonen ze een opmerkelijk gebrek aan verbeeldingskracht. Soms lijkt de basis van de adviezen niet meer dan een voorzichtig, ‘laten we ietsje aardiger zijn tegen elkaar’.

De kern van veel van de adviezen is behalve het aangaan van de dialoog met Iran over het kernprogramma, dat de VS zich moeten concentreren op een Israëlisch-Syrische vrede. Op die manier zou Syrië dichter bij het Westen komen. Het zou de nauwe banden met Iran moeten loslaten wat goed zou zijn voor de Amerikanen. Zo’n vrede zou binnen handbereik liggen.

Ten eerste is het voorbarig om die vrede haalbaar te noemen, dat leek al eerder zo en het is toch nooit tot een doorbraak gekomen. Bovendien is het zeer onwaarschijnlijk dat Syrië de banden met Iran, de Libanese Hezbollah-beweging en Hamas afdoende zal doorsnijden. En als dat al gebeurt, dan is het nog de vraag in hoeverre Iran erdoor verzwakt wordt en de Amerikanen er dus van profiteren.

Het probleem met die benadering is vooral dat de aandacht van de Amerikaanse regering wordt afgeleid van het Israëlisch-Palestijnse conflict. De adviezen zeggen niet dat de Palestijnen genegeerd moeten worden, maar de focus ligt op zowel Syrië als Iran, waar een dialoog een echte breuk zou kunnen betekenen met de neo–conservatieve houding. Wat betreft Israël en de Palestijnen durft niemand radicaal nieuwe standpunten te formuleren.

Gelukkig heeft Obama zelf gezegd dat het Israëlisch-Palestijnse conflict ‘vanaf de eerste dag’ prioriteit zal hebben. Toch is Iran uiteraard belangrijk voor hem en heeft hij aangegeven dat hij de benadering tot Syrië wil veranderen.

Iran is een geval apart. Maar het zou een blamage zijn voor de nieuwe Amerikaanse regering als toenadering tot Syrië ook de voorrang krijgt. Een Israëlisch-Palestijnse vrede is veel urgenter, vooral voor de betrokken bevolkingen.

Israëlische politici gebruiken Syrië vaak om de aandacht af te leiden van de impasse ten opzichte van de Palestijnen. En Damascus is blij om te praten zodat het uit een internationaal isolement komt.

Maar het zijn de Palestijnen die een vrede het hardst nodig hebben. Alle inspanningen van de internationale gemeenschap moeten er nu op gericht zijn dat te bereiken.

Dat vergt Amerikaanse betrokkenheid en een radicaal nieuwe benadering waarin mogelijk zware druk moet worden uitgeoefend op de partijen. Dat is mijn advies aan Obama.

Ferry Biedermann

Meer over