Obama’s wonder-elixer

Het voelt als een bezoek aan de goden op de Olympus. Op een heuvel met een majestueus uitzicht over Simi Valley, vlakbij Los Angeles, komen de kopstukken van de Republikeinse partij bijeen in de Reagan Library voor een debat tussen hun presidentskandidaten....

Arie Elshout

De symbolen van Amerika’s macht tekenen scherp af tegen de besneeuwde toppen van de San Gabriel Mountains in de verte, terwijl binnen de kandidaten een dode president eren en spreken over nationale helden, het beveiligen van de grenzen, het deporteren van criminele illegalen en het zekerstellen van de overwinning in Irak.

Een dag later is het feest op Hollywood Boulevard. Een uitbundige menigte jongeren scandeert de naam van Barack Obama, die in het beroemde Kodak Theatre in debat zal gaan met Hillary Clinton. Hier regeert de verbeelding en hangt in de lucht de zinderende trilling van het nieuwe.

Voor het eerst maken namens de Democraten een vrouw en een zwarte een serieuze kans op het presidentschap. Democratie is opwindend, kraait CNN-veteraan Wolf Blitzer voor de televisie-uitzending ten overstaan van de volle zaal. De kandidaten spreken over rijbewijzen voor illegale immigranten, over het beëindigen van de bezetting van Irak, over schoon schip maken.

Meer nog dan Clinton is Obama de vaandeldager van de zucht naar verandering. Hij is meer dan een kandidaat, hij is een medicijn. Na het debat neemt Kamala Harris, net zo jong, zwart, en aanstekelijk onbevangen als haar baas, in de spinroom inderdaad het woord ‘remedie’ in de mond. Ze doelt op de plannen van Obama, maar het lijkt het erop dat alleen al zijn verschijning voldoende is om zijn bewonderaars het idee te geven dat hij het wonder-elixer is dat Amerika moet helen.

Bittere jaren heeft het achter de rug. ‘11 september’, de grimmige reactie van president Bush, Irak, de polarisatie, de internationale demonisering van het land en de erosie van zijn hegemonie, trokken diepe sporen in de nationale psyche. Maar nu is er ineens het vooruitzicht dat in november mogelijk een vrouw of een zwarte het gezicht van Amerika wordt. Alsof na een angstige, doorwaakte nacht de koorts geweken is en de patiënt, verzwakt maar gezuiverd, uit het raam kijkt en ziet hoe daarbuiten de wereld hem vriendelijk en vredig toelacht.

Als geen ander personifieert Obama dat gevoel van wedergeboorte. Als man van de harmonie wil hij verenigen wat Bush verdeelde. Alleen: harmonie is het ideaal, strijd is de realiteit. Het is de essentie van politiek. En die strijd krijgt al gauw een militaire component voor de ondanks alles toch nog altijd enige supermogendheid met mondiale verantwoordelijkheden en slagkracht. Daarom kiezen de Amerikanen niet alleen de president, maar ook de Commander-in-Chief, de opperbevelhebber. Herhaaldelijk valt dat woord in deze verkiezingscampagne, ook bij de Democraten.

‘We zijn in oorlog’, zeggen de Amerikanen zonder zich te hullen in eufemismen, zoals in Europa soms wordt gedaan omdat het die primitieve fase in de ontwikkeling van de mensheid zou zijn ontstegen. Er is de oorlog tegen het terrorisme en die in Irak. En met name die laatste – en dan vooral de vraag hoe hem tot een einde te brengen – kan het feestje van de Democraten verstoren door een hardhandige ontmoeting met een realiteit die zich niet gemakkelijk laat plooien naar mooie retoriek. Bush heeft dat al ondervonden met zijn invasie, maar de Democraten kan het ook overkomen, maar dan ironisch genoeg met de tegengestelde beweging, de aftocht.

Obama en Hillary zijn voor een geleidelijke terugtrekking, maar hoe geleidelijk ook, het vertrek van de balancer, de bewaker van het evenwicht, zal zonder meer grote risico’s met zich meebrengen voor Irak en het gehele Midden-Oosten. Naast de economie kan dit een groot verkiezingsthema worden op weg naar november.

John McCain, morgen de Republikeinse favoriet op Super Tuesday, omschrijft de Democratische plannen al in termen van capitulatie. In het tijdschrift The Atlantic wordt islam-kenner Benard Lewis geciteerd, volgens wie het de goede kant opgaat in Irak ‘tenzij we van binnenuit worden verraden’.

Als deze voortekenen niet bedriegen, wacht een debat vol venijn over rol van de VS in de wereld, waarbij de Republikeinse vertegenwoordigers van het gestaalde Amerika graag de berg zullen afdalen om de Democratische opponenten op hun hardheid te testen.

Meer over