Obama draalt met liquidatie van Amerikaanse burger in Pakistan

De Amerikanen hebben iemand in Pakistan in het vizier die wordt verdacht van het beramen van terreuraanslagen. Zij zouden hem willen liquideren. Maar er is een probleem: de verdachte is Amerikaans burger. Al een half jaar wordt in Washington gebakkeleid over de vraag of een drone-aanval gerechtvaardigd is en wie die dan moet uitvoeren.

VAN ONZE CORRESPONDENT ARIE ELSHOUT

NEW YORK - Een Pakistaanse rechtbank heeft de regering in Islamabad opdracht gegeven opheldering te verschaffen over een vermiste activist die naar Nederland zou komen. Het betreft Karim Khan, een Pakistaan die al jaren actie voert tegen de Amerikaanse drone-aanvallen in zijn land. Kort voordat hij naar Europa zou vertrekken, werd hij opgepakt en sindsdien is er niets meer van hem vernomen. Khan zou volgende week een gesprek hebben met leden van de Tweede Kamer. Hij zou ook spreken met Duitse en Britse volksvertegenwoordigers en met europarlementariërs. Vorige week werd hij door gewapende mannen weggevoerd uit zijn woning in Rawalpindi. Volgens zijn advocaat is hij in handen van de veiligheidsdiensten. De rechter in Lahore eiste dat de Pakistaanse regering uiterlijk 20 februari met Khan op de proppen komt of een verklaring geeft voor zijn arrestatie. Ook de Nederland heeft bij Pakistan opheldering gevraagd. Khan voert actie tegen aanvallen met Amerikaanse drones sinds zijn broer en zoon in 2009 in Noord-Waziristan de dood vonden bij zo'n aanval. Hij spande een proces aan tegen de CIA-chef in Pakistan. Zijn advocaat heeft er weinig vertrouwen in dat de Khan iets opschiet met het rechterlijke vonnnis. 'We weten hoe de inlichtingendiensten werken in dit land.'

Sinds vorig jaar de discussie over de drones losbarstte, is president Obama voorzichtiger geworden in het afvinken van namen op zijn dodenlijst. Hij beloofde meer transparantie en strengere regels voor het gebruik van de onbemande vliegtuigjes. Zo mogen die voortaan alleen nog worden ingezet tegen terreurverdachten die een 'voortdurende en onmiddellijke bedreiging voor Amerikaanse personen' vormen.

Het is niet duidelijk waarom de regering-Obama zo lang draalt met het nemen van een beslissing. Is het omdat zij er niet zeker van is dat de verdachte voldoet aan het criterium voor een preventieve aanval? Of is zij er nog niet uit wie de liquidatie moet uitvoeren, het ministerie van Defensie of de CIA?

Obama bepaalde vorig jaar mei dat de drone-operaties geleidelijk moeten worden overgeheveld van de CIA naar het Pentagon. Niet alleen worden die aanvallen gezien als een branchevreemde activiteit voor een spionagedienst, maar bovendien zijn de activiteiten van de geheime dienst van nature minder transparant dan die van Defensie. De CIA zal overigens wel actief blijven met drones in Pakistan, omdat dit land weigert zijn grondgebied te openen voor de Amerikaanse strijdkrachten. Maar ze mag daar geen drones inzetten tegen Amerikaanse burgers, hoewel daar soms ook weer een uitzondering op kan worden gemaakt.

Obama lijkt verstrikt te zijn geraakt in dit door hemzelf geweven web van overwegingen en tegenoverwegingen. Dit tot ongenoegen van de Republikein Mike Rogers, voorzitter van de inlichtingencommissie van het Huis van Afgevaardigden. 'Personen die voorheen werden weggenomen van het slagveld door Amerikaanse contraterrorisme-operaties (...) blijven nu vrij vanwege door onszelf afgekondigde bureaucratische formaliteiten.' De nieuwe regels bedreigen volgens hem Amerikaanse levens.

Maar aanvallen op Amerikaanse burgers zijn zowel bij links als rechts in de VS omstreden, zelfs als die burgers worden verdacht van terrorisme. Burgerrechtenbewegingen vinden dat iedere verdachte recht heeft op een proces. Rechtse libertijnen, zoals Rand Paul, menen dat de overheid niet het recht mag hebben op eigen houtje te beschikken over leven en dood van haar burgers.

Waar is actievoerder Karim Khan?

undefined

Meer over