NVWA blijft lijst met eicodes aanvullen, kans dat er nog gifeieren in schappen liggen 'steeds kleiner'

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft vandaag de eicodes vrijgegeven van nieuwe pluimveebedrijven die zijn besmet met de verboden insecticide fipronil. Het gaat om veertien bedrijven van kippenboeren die zich uit eigen beweging hadden gemeld bij de toezichthouder met het verhaal dat ook in hun stallen fipronil is gebruikt als middel tegen bloedluis bij leghennen.

John Wanders
Lege schappen bij de eierafdeling van de Albert Heijn Beeld anp
Lege schappen bij de eierafdeling van de Albert HeijnBeeld anp

De lijst wordt constant aangevuld, aldus de NVWA. Volgens een woordvoerder zijn intussen de meeste getroffen bedrijven wel bekend en zullen er niet veel meer bijkomen. 'De kans dat er nog besmette eieren in de schappen liggen, wordt steeds kleiner. Maar wij zeggen niet dat alle eieren op de markt honderd procent fipronil-vrij zijn.'

HEMA heeft vrijdag uit voorzorg alle eieren uit zijn schappen gehaald. 'Zo weten we zeker dat wij geen eieren verkopen die met fipronil zijn besmet', aldus een woordvoerder. Het winkelbedrijf verkoopt in 220 van zijn ruim 700 vestigingen eieren. Mocht iemand in een HEMA-filiaal dezer dagen toch nog eieren zien liggen, dan zit daar een 'kassablokkade' op. De eieren kunnen niet meer worden afgerekend en mogen daarom niet mee met de klant.

Megaoperatie

De Duitse supermarktketens Rewe, Penny en Aldi kozen de afgelopen dagen eveneens voor een drastische maatregel. Zij zijn tot grote schrik van de Nederlandse pluimveesector tijdelijk gestopt met de verkoop van eieren uit Nederland.

De Nederlandse supermarktketens volgen intussen de aanwijzingen van de NVWA. Die gaf donderdag de eicodes vrij van 138 pluimveebedrijven die aantoonbaar zijn besmet met fipronil. Aan de hand van die productcodes hebben medewerkers van ruim vierduizend supermarkten donderdag en vrijdag een ongekende hoeveelheid eieren uit de schappen verwijderd. 'Een megaoperatie', zegt directeur René Roorda van het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL), de brancheorganisatie voor de supermarkten.

Albert Heijn, 's lands grootste supermarktketen, heeft in zijn assortiment 38 soorten eieren. Daarvan zijn er de afgelopen dagen 25 uit de winkels verwijderd, ofwel tweederde deel.

Roorda gaf donderdagavond aan het Nederlandse publiek de garantie dat er vanaf vrijdagochtend alleen nog schone eieren in de supermarkten zouden liggen. Gisteren moest hij die uitspraak nuanceren: 'Er zijn in de supermarkten geen eieren meer met de eicodes die op de lijst staan van de NVWA. Wij gaan af op de expertise van de voedselwaakhond. Zegt de NVWA: er moeten nog meer eieren uit, dan halen wij die van de schappen.'

De toezichthouder heeft 181 pluimveehouders opgespoord aan de hand van de door het Openbaar Ministerie in beslag genomen administratie van bestrijdingsbedrijf ChickFriend. Dat bedrijf wordt ervan verdacht fipronil te hebben gebruikt in de stallen van zijn klanten. De onderzochte pluimveebedrijven vertegenwoordigen 20 procent van de sector.

Volgens de NOS stond het bedrijf niet geregistreerd als ongediertebestrijder, waar dat wel zou moeten. Ook bij keurmerkverlener IKB Ei had ChickFriend geen certificering. ChickClean, op papier een ander bedrijf maar van dezelfde eigenaars als ChickFriend, had wel een certificaat van het keurmerk, maar alleen voor het ontsmetten van stallen.

Eieren met eicode 2-NL-4015502 leveren een acuut gevaar op voor de gezondheid. Daarnaast zijn er 59 eicodes van eieren die een dusdanig verhoogd fipronil-gehalte hebben dat ze beter niet door kinderen kunnen worden gegeten. De eicode kunt u op het ei vinden. Voor alle andere eieren geldt dat er geen aanleiding is consumenten af te raden deze te eten. Voor een actuele lijst met eicodes, raadpleeg de website van de NVWA.

Niet alleen voor pluimveehouders, ook voor de supermarkten is de schade enorm. 'Het gaat om tientallen miljoenen euro's', zegt Roorda. Betrokken partijen noemen de schadeafhandeling een kwestie voor later. Hun eerste prioriteit is het verwijderen van alle vervuilde eieren en het terugwinnen van het consumentenvertrouwen, onderstrepen ze.

De pluimveesector hoopt op financiële hulp van de overheid. Het ministerie van Economische Zaken liet vrijdag voor het eerst doorschemeren dat het bereid is te praten over ondersteuning van kippenboeren die kopje onder dreigen te gaan door het gifschandaal.

Lees meer over het gifeierschandaal

Zoals haast na elk voedselschandaal, zit de NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) weer op de schopstoel. Toch is de volksgezondheid nauwelijks in het geding gekomen tijdens de gifeierenaffaire.

'Het is onwetenschappelijk' dat er maximaal 0,005 milligram fipronil per kilogram in de besmette eieren mag zitten. Dat zegt Martin van den Berg, die als hoogleraar toxicologie van de Universiteit Utrecht de overheid adviseerde over de besmette eieren.

De onrust over het insecticide fipronil in kippeneieren is overdreven. Dat vinden drie hoogleraren. Zelfs als de besmette eieren al een jaar in omloop zijn, wat volgens de NVWA zou kunnen, is dit volgens de hoogleraren geen groot probleem.

Amper is de pluimveesector bekomen van de vogelgriep of de volgende crisis dient zich aan: kippen en eieren van tientallen bedrijven zijn besmet met een verboden bestrijdingsmiddel. Hoe de fipronil-ramp zich in drie weken voltrok. (+)

Mogelijk worden er in Nederland al meer dan een jaar eieren verkocht die te hoge doses van het giftige fipronil bevatten. Een pluimveehouderij in Drenthe kreeg namelijk al in juni 2016 bloedluisbestrijders van Chickfriend over de vloer.

Wat is fipronil?
Fipronil is een insecticide die vooral gebruikt wordt in producten tegen vlooien, teken en mijten.

Is het schadelijk?
Ja, bij consumptie van grote hoeveelheden kan het bij de mens schade toebrengen aan de nieren, de lever of de schildklier.

Is het schadelijk wanneer je een kleine hoeveelheid binnenkrijgt?
Nee, de risico's vallen in het niet bij die van alledaagse zaken als zonnebanken, de uitlaatgassen van scooters en alcohol.

Meer over