Nuchter Londen heeft draad weer opgepakt

Vandaag een jaar geleden vonden bij aanslagen op het openbaar vervoer in Londen 56 personen de dood. Velen herinneren zich vooral de solidariteit van die dag....

Van onze correspondent Peter de Waard

‘Wat ik mij van die dag herinner? Eh* ja, dat mensen in Londen met elkaar begonnen te praten en elkaar hielpen. En je mocht ook terug met de trein zonder het juiste kaartje’, zegt consultant Peter Cowlings op King’s Cross Station.

Hij kwam op 7 juli vorig jaar ’s morgens aan op hetzelfde station en zou met de Piccadilly Line naar Leicester Square reizen. ‘Ik kon niet in de eerste metro, omdat die te vol was. En dat was dus de metro waarin de zelfmoordterrorist zat. Ik heb geluk gehad.’ 26 Anderen vonden hier toen de dood.

Op de bus van lijn 30 is het op de dag voor de herdenkingen van de Londense aanslagen vochtig warm. Een dubbeldekker van deze lijn werd vorig jaar door een andere terrorist opgeblazen. Dertien mensen dood.

Niemand van de passagiers zegt bang te zijn dat het nog een keer zou kunnen gebeuren. ‘De politici zijn in paniek. Niet de reizigers’, zegt Jack Alberts. Een in Engeland woonachtige Poolse zegt nooit voortijdig te zijn uitgestapt in de weken na de aanslag als ze iets verdachts vermoedde. ‘Ik keek eerst nog wel eens op als Arabisch ogende mannen met baarden en rugzakken op de bus stapten. Maar dat was al gauw over.’

Op Tavistock Square vlak bij Euston Station waar de busexplosie plaatsvond, weet niemand op straat meer de exacte locatie van de aanslag. ‘Ach, daar was ik niet bij.’ ‘Is dat morgen al weer een jaar geleden?’

Na acht keer vragen wijst een Française die bij de British Medical Association werkt en de explosie uit haar kantoor op de tweede verdieping hoorde, de plek aan. ‘Het was eigenlijk bizar. Ik was op 7 juli vorig jaar net op kantoor, omdat er enorme vertragingen bij de metro waren. De Engelsen staken de draak met mij, omdat Londen de vorige dag Parijs had verslagen in de strijd voor de Olympische Spelen. “Ja, jullie hebben gewonnen, maar jullie hebben niet eens fatsoenlijk openbaar vervoer”, antwoordde ik. Daarna klonk de knal’, zegt Laure-Anne Garnier uit Reims.

Op het plantsoen aan de overkant liggen één verse bos anjers en drie verwelkte bossen bloemen als herinnering aan de slachtoffers. Aan een hangt een lint met het opschrift Anat Rosenberg, een van de slachtoffers op de bus.

Helen Ellis, die werkt op de nabij gelegen universiteit UCL, zit er met haar lunchpakket op een bank tegenover. Ze zegt dat de Engelsen nuchter zijn. ‘Iedereen pakt al gauw de draad weer op, behalve natuurlijk de direct betrokkenen.’

De zwarte betonnen barrières die een week na 7 juli vorig jaar werden neergezet bij enkele treinstations om aanslagen met autobommen te voorkomen, worden met het zomerse weer door reizigers gebruikt als terrastafels. Ze zijn bezaaid met kartonnen koffiebekers, frietbakjes en sandwichverpakkingen.

Londen herdenkt vandaag het drama van 7 juli vorig jaar toen 56 mensen omkwamen bij aanslagen op het openbaar vervoer. Vanaf half negen zullen autoriteiten bloemen leggen, plaquettes onthullen, twee minuten stilte in acht nemen en redevoeringen houden.

Maar Londen is geen getraumatiseerde stad. De terreuraanslagen mogen de bloedigste in de geschiedenis van Londen zijn geweest, ze worden ook gerelativeerd. Hoogleraar risico-analyse John Adams verklaarde deze week in een uitzending van het programma Newsnight dat de regering overdrijft in de strijd tegen de terreur. ‘In het verkeer vallen elke zes dagen 56 doden.’

‘Londen is geen New York’, roept Tony Browne die bij Aldgate op een metro wacht, waar vorig jaar zeven slachtoffer vielen. ‘De Amerikaanse stad had nooit oorlog gekend. Wij zijn gewend te leven met oorlogsgeweld. De Luftwaffe bombardeerde de stad maandenlang, V-I’s en V-2’s werden op ons afgeschoten. De IRA pleegde tot in de jaren negentig aanslagen in de stad. Als we niet snel de draad weer oppakken, zouden we geen leven hebben.’

Hij denkt dat de herdenkingen van vandaag vooral een mediahype zijn. De St. Pancras Church, waar de herdenkingsdienst wordt gehouden, hangt vol met tv-lampen. Een oude kerkgangster ergert zich aan ‘al dat gedoe’. ‘Waarom laten ze de families van de slachtoffers niet met rust?’

Op het station wordt iedereen wel continu aan het gevaar van aanslagen herinnerd. Maar de oproepen – “houdt uw eigendommen bij u en schakel de politie en autoriteiten in als u iets verdachts ziet’ – worden zo vaak herhaald dat niemand er nog naar luistert. Een Amerikaans gezin dat met de metro richting Edgware Road rijdt – waar zes mensen werden opgeblazen – zegt van 7/7 te hebben gehoord. ‘Maar je kunt het niet vergelijken met 9/11. Daar had je vliegtuigen die voor het oog van de camera in gebouwen vlogen. Mensen sprongen uit de ramen van hoge gebouwen. Die dramatische beelden zijn hier niet. Dus de impact is ook minder groot’, zegt George Arch uit Washington.

De mensen die op 7 juli in Londen waren, herinneren zich vooral de grote solidariteit van die dag. ‘De metro was dicht. We moesten naar huis wandelen. En in deze stad duurt dat soms uren. Daardoor kregen we een band’, merkt een reiziger op. Dat was voor één dag. ‘We zijn weer anoniem en zijn heerlijk onbeschoft tegen elkaar. De Garden of Rememberance bij King’s Cross die vorig jaar vol lag met bloemen, knuffels en kaarten is er niet meer.

In de McDonald’s waar de zelfmoordterrorist van de bus nog iets at en wisselgeld in een liefdadigheidsbus stortte voordat hij zichzelf en zijn medepassagiers opblies, staat iedereen gewoon in de rij voor een hamburger en een milkshake. De prullaria van het WK Voetbal hangen er nog, ofschoon Engeland al een week geleden werd uitgeschakeld. Van 7/7 is niets te zien.

Meer over