Novotna mist alleen lef om een kampioene te kunnen zijn

Zal het ooit nog goedkomen met Jana Novotna op Wimbledon? Dat valt sterk te betwijfelen. Haar spel is gemaakt voor tennis op gras, maar ze lijkt niet op de aarde gekomen om het toernooi der toernooien te winnen....

Van onze verslaggever

Coen Vemer

LONDEN

Het treffen tussen de blondine uit Brno en de gravin van Brühl was de wedstrijd van de dag. Door de vele fouten die beide speelsters produceerden werd het geen klassieker, maar de andere, geheel Spaanse halve finale tussen Arantxa Sanchez en Conchita Martinez viel er toch geheel bij in het niet. Dat de laatste daarin haar titel had moeten afstaan, interesseerde slechts weinigen. De introverte Martinez was de winnares die het minst tot de verbeelding sprak in de afgelopen drie decennia.

Toen gaven als volleren, anticiperen en balgevoel werden uitgedeeld, stond Novotna vermoedelijk vooraan. Ze kreeg ook een uitstekende service, een goede return en atletisch vermogen mee, allemaal gereedschappen van een toekomstig Wimbledon-kampioen. Alleen lef heeft haar altijd ontbroken, en dat is toch een eigenschap in topsport de niet zelden het verschil tussen winnen en verliezen bepaalt.

Op het moment dat het er om gaat spannen, heeft Novotna de neiging te blokkeren. Dat was gisteren niet anders. Het gebeurde weliswaar niet zo opzichtig als in de finale van twee jaar geleden, waarin ze tegen Graf in de derde set een punt verwijderd was van een 5-1 voorsprong, maar ook nu liet ze dubbele fouten van haar racket vertrekken.

In de tweede game van de beslissende set sloeg ze er twee, die haar tegenstander gemakkelijk aan een 2-0 voorsprong hielpen. Novotna slaagde er nog in zich van die slag te herstellen en terug te komen tot 2-2, maar kennelijk had dat toch te veel energie gevergd, want ze leverde onmiddellijk haar eigen service weer in.

Drie even kostbare als onnodige fouten van de 26-jarige Tsjechische brachten Graf evenzovele breekpunten. Het tweede daarvan kon ze benutten, doordat Novotna op een te zachte opslag naar het net kwam en vervolgens de (forehand)return op de voeten kreeg. Haar halfvolley verdween in het net, en bracht Graf op 4-2. Die stand gaf de Duitse favoriete vleugels. Weliswaar moest ze nog drie breekpunten wegwerken om op 5-2 te komen, maar op het eerste matchpunt sloeg ze toe: 5-7, 6-4, 6-2.

Novotna heeft nooit kunnen toegeven dat ze de eindstrijd van 1993 door zenuwen uit handen gaf. Ook nu toonde ze een opvallend gebrek aan realiteitszin. 'Dit was een van mijn beste wedstrijden tegen haar. Ik voelde me heerlijk op de baan en was totaal niet nerveus. Geen moment heb ik aan het verleden gedacht.'

Normaal gesproken had Novotna, die nu in 27 wedstrijden 24 keer van Graf heeft verloren, de partij naar zich toe moeten trekken. Ze leidde met een set tegen nul en stond in de tweede een break voor. Ze was er in geslaagd het spel van Graf te ontregelen, en de vijfvoudig Wimbledon-kampioen maakte een vertwijfelde indruk. Novotna had in de tweede set twee breekkansen bij 2-2, en twee bij 3-3. Deels door eigen falen, deels door goed werk van haar tegenstander, kon ze die niet benutten.

De nummer één van de wereld sprong zuiniger om met haar kansen. Vanaf 4-3 sloeg Graf gedecideerd toe in vijf van de zes servicebeurten van Novotna. Wat was er toch aan de hand, Jana? Niets, zei Novotna. 'Ik speelde constant, en was zowel aan het net als op de achterlijn goed. Alleen voelde ik dat Steffi aan het eind beter werd. Het was een prachtige wedstrijd. Ik ben blij dat ik mijn steentje aan dit spektakel heb kunnen bijdragen.'

Graf hield zich wijselijk op de vlakte. Ze was opnieuw met de schrik vrijgekomen. De vreugde van haar overwinning, de 750ste in haar loopbaan, vergoedde veel. Zaterdag treft ze in de eindstrijd Arantxa Sanchez, die in de laatste vier Grand Slam-toernooien tot de laatste dag om de titel streed. In drie daarvan was Graf haar opponente. Op de US Open won Sanchez, op Roland Garros was het Graf. In Melbourne, tijdens de open Australische kampioenschappen, ontbrak Graf wegens een rugblessure en verloor Sanchez van Mary Pierce.

Dat de 'engel' van Barcelona op Wimbledon de finale haalde, was een grote verrassing. In acht eerdere pogingen was ze niet verder gekomen dan de kwartfinales. Gras, waar de ballen doorgaans laag blijven, is bepaald niet haar favoriete ondergrond. Maar de omstandigheden speelden haar deze keer in de kaart. Door het goede weer van de afgelopen weken zijn de banen hard als beton. Bovendien zijn de ballen dit jaar zachter en dus langzamer.

In het vrouwentennis, waar kracht nog niet zo'n factor is als bij de mannen, weegt dat zwaar. Miriam Oremans zei het afgelopen week belachelijk te hebben gevonden dat mannen en vrouwen op Wimbledon met dezelfde ballen spelen. Sanchez zal daar anders over denken. Zij kon de titelhouder gisteren bekampen op dezelfde wijze als ze dat op gravel, hardcourt of paardevijgen zou doen: vanaf de achterlijn en telkens venijnig counterend als daartoe de gelegenheid was.

Martinez leek aanvankelijk bereid zich willoos naar de slachtbank te laten leiden. Pas toen ze met 6-3 en 5-2 achterstond, begon ze wat agressiever te spelen en wat meer het net op te zoeken. Ze wist de tweede set nog te winnen in de tiebreak (met 7-5), maar toen bleek ze haar emotionele hoogtepunt alweer achter de rug te hebben. 'Ik geloofde niet genoeg in mezelf om te kunnen winnen', sprak de Novotna van Spanje. De laatste set werd 6-1.

WIMBLEDON: vrouwen, enkelspel, halve finales: Graf (Dui/1) - Novotna (Tsj/4) 5-7, 6-4, 6-2, Sanchez (Sp/2) - Martinez (Sp/3) 6-3, 6-7, 6-1. Finale: zaterdag: Graf - Sanchez.

Mannen, dubbel, halve finales: Woodbridge/Woodforde (Aus/2) - Knowles/Nestor (Bah/

Can/11) 6-3, 6-3, 6-3, Göllner/Kafelnikov (Dui/Rus/14) - Leach/Melville (VS) 6-3, 6-7,

7-6, afgebroken wegens invallende duisternis.

Gemengd dubbel, kwartfinales: Woodforde/Neiland (Aus/Let/1) - Florent/Barclay (Aus)

6-2, 6-1, Stark/Navratilova (VS/3) - Stolle/M. J. Fernandez (Aus/VS/9) 7-6, 3-6, afgebroken wegens invallende duisternis.

Meer over