'Normaal gaan we niet zo gauw'

Het Haags Gemeentemuseum haalt het publiek uit de wijken zelf op met bussen. Al was het maar om te tonen dat kunst niet voor de witte elite is. 'Het is net een schoolreisje.'

Den Haag Met z'n drieën zitten ze achter in de bus, handtasjes op schoot. In Moerwijk, waar de bus hen is komen ophalen, wonen ze dicht bij elkaar. 'Normaal gaan we niet zo snel naar het museum. Nu is er een aanleiding, he?', zegt Jetta Eicher (60). In de bibliotheek hoorde ze van deze speciale avond in het Gemeentemuseum Den Haag en de sleutelhanger die een half jaar gratis entree verschaft. Ze nam haar buurvrouwen mee.


Vriendin Nel Leenen (69) is opgelucht dat ze vanavond een rondleiding krijgen. 'Ik heb niet zoveel verstand van kunst.' Alleen Mondriaan, op de sleutelhanger, die herkent ze wel. 'Het is net een schoolreisje', roept de buschauffeur ondertussen om. 'Als we terugkomen, allemaal bukken.'


Mensen binnenhalen die misschien nog nooit een voet in een museum hebben gezet; dat is het doel van dit project van het Haags Gemeentemuseum. Met bussen worden bewoners opgehaald en weer thuis afgezet. Donderdagavond was het derde stadsdeel, Escamp, aan de beurt. Ruim vijfhonderd bezoekers, van schoolklassen tot een groep van ruim vijftig huisvrouwen die een eigen bus wilden, kwamen opdagen.


'Je moet niet zoals het Stedelijk Museum met kunst de stad in gaan', zegt directeur Benno Tempel. 'Dan presenteer je iets en zeg je; doe het er maar mee. Wij gaan eerst de wijk in om te zien wat de mensen willen.' Met kleurwedstrijden en optredens, vanavond de plaatselijke Antilliaanse dansgroep Grupo Ban Pe, worden bewoners lekker gemaakt. Het museum als veredeld buurthuis? 'Nee', zegt Tempel. 'De inhoud van het tentoonstellingsprogramma passen we niet aan. Die kiezen we op basis van onze eigen ideeën. Het gaat om de manier waarop je mensen aantrekt.'


Maar daarvoor zijn een paar leuke activiteiten niet genoeg. Twee maanden lang wandelde, kletste en netwerkte Barbara Berger namens het museum in het stadsdeel. 'Het museum staat in een chique wijk, het is een chic gebouw. Om mensen hierheen te krijgen, moet je bij de informele leiders zien te komen.' En minstens vijf keer terugkomen. Bij Turksen vertelt ze over hoe Berlage zich bij de centrale hal liet inspireren door de Hagia Sophia in Istanbul. 'Om de bus vol te krijgen, gaat het om ogenschijnlijk kleine dingen. Zoals jongeren tien minuten van te voren even sms'en. Of 'weten dat het de derde dag van het offerfeest is'. Voor veel bezoekers blijft het niet bij één avondje, wanneer er gratis hapjes en drankjes zijn. Heel wat bezoekers keren op eigen houtje terug.


Dan is het tijd voor de eerste rondleiding. Bij een houtskooltekening van Mondriaan is Ria van Loenen verbaasd. 'Dat had ik niet van hem verwacht.' Ze kent de kunstenaar alleen van de abstracte gekleurde vierkantjes. Bij Bertha van Antwerpen op het doek van Pyke Koch blijft ze even staan. De mevrouw van de rondleiding vertelde over haar opgetrokken mondhoek. 'Samen met die dromerige blik is het alsof ze terugdenkt aan een prettige herinnering.'


'Dit is een museum van het volk', verkondigde wethouder Rabin Baldewsingh al aan het begin van de avond. Volgens het museum sluit het project, dat niet gesubsidieerd wordt, aan op discussie omtrent de kunstbezuinigingen. Om te laten zien dat kunst niet voor de witte elite is. Benno Tempel: 'Het publiek dat hier nu komt, is diverser dan in een stadion of bij een politieke partij.'


Meer over