Nooit meer gelezen

Wie boeken verzamelt, weet zich omringd door duizenden verhalen die schreeuwen om aandacht. Maar tegelijkertijd zwijgen ze in alle talen, al die meters bedrukt papier....

De Italiaanse schrijver Andrea Kerbaker is een verwoed verzamelaar. Toen hij het tienduizendste exemplaar onderdak bood in zijn tempel van rechte ruggen, besloot hij een van die banden een stem te geven. Bericht van de plank is de autobiografie van een boek - van een eerste druk wel te verstaan, die het licht zag in de jaren dertig. Ontdaan van zijn stofomslag, dat al vroeg in zijn leven werd gevild, wacht hij in een stoffig antiquariaat met een even stoffige cli of het iemand belieft hem een nieuw leven te schenken; anders is zijn lot de opruiming, zo heeft hij kunnen opmaken uit de pinnige woorden van de eigenares. Minder dan een maand, tot de zomer, heeft ze hem gegeven.

Terwijl hij lonkt naar kopers om hem liefdevol op te nemen voordat de 22 dagen respijt ijn, vertelt hij zijn levensverhaal, dat ook het verhaal van zijn bezitters is. Bij allemaal werd hij uiteindelijk versmaad en verstoten: Nummer E wiens nabestaanden hem de deur uit werkten, Nummer Twee, een vrijgezel met linkse sympathie en Nummer Drie, die hem op tafel liet wegkwijnen. En dus staat hij hier, tussen lotgenoten, veil te wezen in de bedrukte sfeer van het antiquariaat.

Het leven van een boek bestaat goeddeels uit ledigheid: stram in het gelid staan of liggen en wachten op ogen die regels aftasten. Kwetsbaar is het boek: papier dat bezoedeld wordt door vette vingers, brandbaar en overgeleverd aan de leesgrillen van de bezitter. En vaak staat het boek uiteindelijk de totale duisternis te wachten: de vuilnisbelt, de papierversnipperaar of hemeltergend hergebruik als rauhfaser of wc-papier.

Is deze autobiografie het galgengebed van een roman waarvan het geduldige papier in gerecyclede vorm wacht op een of ander puisterig achterwerk, of mag hij zijn verhaal nog keer delen, met Nummer Vier? En welke tekst huist er eigenlijk tussen het voor- en achterplat van deze monddood gemaakte verteller die zijn tijd lijkt te hebben gehad?

Alleen een open boek praat. Dichtgeslagen schreeuwt het.

Meer over