Opinie

'Noodplan voor Syrië kan ommekeer in Midden-Oosten betekenen'

Een concreet plan, in de vorm van een no-flyzone en een beschermd Alawistan, is hard nodig voor Syrië, betoogt Antonie Dake. En niet alleen vanwege de burgers in het land zelf.

OPINIE - Antonie Dake
Syrische rebellen in Aleppo, op een foto van gisteren. Beeld afp
Syrische rebellen in Aleppo, op een foto van gisteren.Beeld afp

Er is zeer snel en concreet internationaal beleid nodig tegenover de voorzienbare, verdere ineenstorting van Syrië. Dat moet komen van de VS, in nauwe samenwerking met West-Europa, en misschien ook met Rusland.

Een dringend noodplan zou moeten voorzien in het instellen van een Amerikaans-Europees geleide no-fly zone. Die mag best meer symbolische dan reële waarde hebben. De Noord-Irakese Koerden is indertijd onder Saddam Hussein veel ellende bespaard door een dergelijke maatregel.

Verder moet het post-Assad armageddon onder ogen gezien worden. Bijvoorbeeld door de Alawietische minderheid in hun woongebied in het noord-westen van Syrië een internationaal beschermde zone in het vooruitzicht te stellen. Een autonoom Alawistan. Een dergelijke aanpak kwam in Bosnië niet of niet op tijd tot stand of werd - zoals vooral ons land weet - een totale mislukking.

De Alawieten worden vereenzelvigd met de rotzooi, die de Assad-kliek - waaronder veel Alawieten - ervan gemaakt heeft en zij vrezen, waarschijnlijk terecht, een bloedige, sectarische bijltjesdag na de val van het regiem in Damascus.

Het helpt natuurlijk niet dat Obama even geen tijd heeft en vervolgens het State Department en het Pentagon met elkaar laat ruzieën. Minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton bijvoorbeeld wil een no-fly zone en Defensieminister Leon Panetta zegt - in het voetspoor van Netanyahu - bezig te zijn met de gevaarlijke chemische wapens van Assad.

Maar hier ligt dan een duidelijke opdracht aan de verder tamelijk afwezige Europese 'minister' van Buitenlandse Zaken, Catherine Ashton. Zij moet nu het voortouw nemen met een actieplan.

Het zou niet misstaan Rusland in dat proces te betrekken. Dat land heeft er belang bij in het spel te blijven, ook na Assad. Bovendien heeft het een maritieme aanwezigheid in dat deel van het land en dat kan praktisch van pas komen, als er actuele militaire bescherming geboden zou moeten worden. Enkele vooroordelen hier en daar zouden dan wel overwonnen moeten worden.

Een dergelijk ingreep ziet er op het eerste oog uit als bovenal geïnspireerd door humanitaire overwegingen. Dat kan zijn, maar er is een ander soort realiteit. Een gewoon hard westers belang.

De val van het Assad-regime - en daarna hopelijk een niet al te chaotisch falen van de staat Syrië - betekent dat Iran een belangrijke cliënt kwijt raakt. In Libanon kan de Hezbolla-partij - eveneens een Iran-klant - niet meer direct van wapens en andere steun uit Teheran voorzien kan worden.

Dat alles bij elkaar zou een zeer cruciale en voor het Westen nuttige ommekeer betekenen in dit deel van het Midden Oosten. Bovendien, door Iran te beroven van een aantal van de vele kansen op spelbederf die het in de regio heeft, kan Israël onder druk komen op te houden met zijn opgeklopte anti-Iranese oorlogsstemming.

Antonie Dake, erelid van de Atlantische Commissie.

Religieuze en etnische groepen in Syrië. Beeld Fanack.com
Religieuze en etnische groepen in Syrië.Beeld Fanack.com
Meer over