nieuws

Nog tientallen jaren overlast van Tata Steel, waarschuwt provincie Noord-Holland

De overlast voor de omgeving van staalfabrikant Tata Steel zal nog tientallen jaren voortduren en tijdelijk zelfs erger worden. Dat komt door werkzaamheden die nodig zijn om de fabriek om te bouwen voor een duurzamer, schoner productieproces.

Tom Kreling en John Schoorl
De fabriek van Tata Steel, gezien vanaf de kust bij IJmuiden. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
De fabriek van Tata Steel, gezien vanaf de kust bij IJmuiden.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

De vervuilende staalfabrikant wil de komende jaren de fabrieken ombouwen, waardoor het staal met aardgas en waterstof geproduceerd kan worden. Tata Steel hoopt voor 2030 een eerste fabriek te hebben waarin met waterstof in plaats van met kolen ijzer wordt gemaakt. Pas dan kunnen onderdelen gesloten worden die nu veel overlast veroorzaken in de vorm van uitstoot en stank.

Maar de totale ombouw naar deze ‘groene staalfabriek’, zoals het bedrijf het zelf noemt, zal volgens de plannen pas in 2050 voltooid zijn. Tata Steel zegt dan CO2-neutraal te zijn en duurzaam te kunnen produceren. Voor deze transformatie zegt het bedrijf echter wel vele miljarden nodig te hebben en afhankelijk te zijn van financiële steun van de overheid. Dit geld is onder meer nodig voor het aanleggen van infrastructuur voor het gebruik van waterstof.

‘Groen staal’

De provincie Noord-Holland schrijft in de brief die vorige week is verstuurd dat ‘de route naar groen staal’ uiteindelijk zal zorgen voor een veel betere leefomgeving. ‘Gedurende het traject bij de omschakeling van de productie kan echter wel sprake zijn van een tijdelijke toename van de hinder en overlast vanaf het terrein van Tata Steel, onder meer vanwege de werkzaamheden die op het terrein nodig zijn.’

De dorpsraad van Wijk aan Zee vindt dat Tata Steel zich wederom een onbetrouwbare gesprekspartner toont. ‘Het is compleet vaag als het gaat om de komst van de nieuwe fabrieken en de afbouw van de bestaande vervuilende fabrieken in de jaren als beide naast elkaar bestaan’, aldus raadslid Linda Valent. ‘Als die er allebei zijn, hebben we meer vervuiling dan ooit.’

Tata Steel ligt de afgelopen jaren permanent onder vuur, vanwege de grote overlast en vervuiling die het bedrijf veroorzaakt en het overtreden van de regels van vergunningen. De onrust ontstond mede door de grote stofexplosies, die afkomstig waren van het bedrijf Harsco, dat op het terrein van Tata Steel restproducten verwerkt. Door deze explosies werd de omgeving onder een dun laagje stof en grafiet bedekt. Uit onderzoek bleek dat in deze grafietregen zeer zorgwekkende stoffen zaten. Tata Steel nam maatregelen tegen deze overlast.

Hand ophouden

Maar ook in de ‘normale uitstoot’ van Tata Steel zitten zeer hoge concentraties schadelijke stoffen, zoals PAK’s en lood. Ook bleek uit onderzoek van het RIVM dat de werkelijke uitstoot afkomstig van het Tata Steel-terrein, vele malen hoger is dan in de milieujaarverslagen van het bedrijf staat. Daardoor is de hoeveelheid PAK’s (polycyclische aromatische koolwaterstoffen) en zware metalen die bij bewoners van omliggende dorpen terechtkomt veel hoger. Provincie Noord-Holland schrijft hierover in de brief dat nog niet duidelijk is waar het verschil tussen de werkelijke en gerapporteerde uitstoot vandaan komt. Dat wordt nog onderzocht.

Advocaat Bénédicte Ficq is ontstemd over de mededeling van de provincie. ‘De vergroening wordt als rechtvaardiging gebruikt om het voor de omwonenden nog erger te maken’, zegt ze. Ficq deed vorig jaar namens omwonenden aangifte tegen Tata Steel wegens het ‘structureel overtreden van de regels’ door het staalbedrijf, waarbij het opzettelijk gevaarlijke stoffen in de lucht en de bodem dumpt. ‘Dus je doet niks als Tata, je innoveert en vernieuwt niks. Je wilt de hand ophouden in Den Haag om te vergroenen, maar laat de omwonenden stikken.’

Meer over