NOG 589 DAGEN TOT DE EMU

Emma Bonino heeft een oude moeder. Ze woont in een Italiaans dorpje en is nog nooit in het buitenland geweest....

Mama Bonino

'Mijn moeder begrijpt niets van de macro-economische voordelen van de euro', zei ze vorige week tijdens een ronde-tafelconferentie over de eenheidsmunt. Ze heeft haar leven lang met lires betaald, dus waarom zou ze nu opeens met euro's afrekenen?

Mama Bonino koopt courgetten en uien op de markt. Daar betaalt ze nu een respectabel bedrag in lires voor. Straks moet het Italiaanse moedertje haar eurocenten tellen. 'Ze is niet gewend om in centen te rekenen', aldus dochter Emma.

Hoe leg ik het mijn moeder uit? Zo verwoordt EU-commissaris Bonino, belast met consumentenzaken, de grote uitdaging van de EMU. Want terwijl politici en deskundigen steggelen over toetredingscriteria en andere technische zaken, pleit Bonino voor een gedegen informatiecampagne om het gewone volk over de streep te trekken. Ze breekt een lans voor speciale voorlichting van jeugd, bejaarden, blinden, analfabeten en andere 'bijzondere' bevolkingsgroepen.

Mama Bonino begrijpt er allemaal weinig van, maar ze is tenminste nog 'pro-Europa', verzucht de EU-commissaris. Dat maakt de klus misschien iets eenvoudiger. Maar hoeveel burgers zijn er wel niet die niets moeten hebben van zowel Europa als de euro?

Rekkelijk

Duitsland zit in de problemen. Dus Europa ook. De Duitse regering moet dit jaar nog op zoek naar achttien miljard mark om de begroting kloppend te krijgen. Kloppend volgens de EMU-normen wel te verstaan. Slaagt Duitsland hierin niet dan is het voorlopig (voorgoed?) met de EMU gedaan.

Of toch niet. Want na de Duitse jobstijding van vorige week duiken her en der citaten op waaruit zou kunnen worden opgemaakt dat het met de strikte toepassing van de EMU-eisen volgend jaar mei, als het examen wordt afgenomen, wel zal meevallen. Het vederag van Maastricht zegt wel 3 procent voor het financieringstekort en 60 procent voor de staatsschuld, maar de teksten van nu luiden net iets anders.

'Het kan mij helemaal niets schelen of een financieringstekort niet 3 procent is. De economieën van de landen van de Europese Unie zijn al genoeg naar elkaar toegegroeid', zegt bijvoorbeeld Paul Marchelli, bestuurder van de Franse centrale bank.

'Het gaat niet alleen om cijfers. Je moet ook in de toekomst kijken. Dit betekent oordelen. Daar is geen ontkomen aan. Dit betekent niet dat je de cijfers negeert. Maar je moet voorbij de cijfers kijken, achter de cijfers - hoe ze tot stand zijn gekomen en hoe waarschijnlijk het is dat ze blijven wat ze zijn. Dat is de cruciale vraag', aldus Alexandre Lamfalussy, de president van het Europees Monetair Instituut die binnenkort plaatsmaakt voor Wim Duisenberg.

En Jacques Delors, de man die Maastricht mede mogelijk heeft gemaakt is het 'helemaal eens' met de Duitse minister van Financiën dat de kosten die (West) Duitsland heeft gemaakt voor de hereniging niet moeten meetellen voor de EMU.

Alleen uit Duitsland zegt komen nog dissidente geluiden. Daar vindt Rof Peffekoven, de economisch adviseur van de regering-Kohl dat een te hoog tekort ook uitstel moet betekenen. Ook Edgar Meister, lid van de Duitse centrale bank, vindt dat de EMU-eisen er niet voor niets zijn.

Ruzie

De makkelijkste manier om publiciteit te krijgen is ruzie maken. Dat is het Kritisch Europa Forum voor Democratie (KEFD) behoorlijk gelukt. Nog voordat het forum zijn anti-europamflet had gepubliceerd kende de club al enkele afvallers. Zij vonden de benadering te financieel en wilden een meer culturele invalshoek.

De beste manier om ervoor te zorgen dat in de publiciteit de inhoud van de boodschap ondergesneeuwd raakt, is ruzie krijgen. Ook dat is het KEFD behoorlijk gelukt. Vandaar een bondige samenvatting van de kritiek.

'De euro doet afbreuk aan de sociale verworvenheden en ondermijnt de solidaire samenleving.'

'De euro veroorzaakt een fragmentatie van Europa.'

'De euro zal de hardheid niet hebben van de gulden.'

'Nederland geeft te veel op' (en dan hebben ze het over de ruimte voor eigenzinnig beleid).

De beste manier om nooit meer in de publiciteit te komen is ruzie blijven maken. Dat lijkt het KEFD het allerbeste te gaan lukken. Het forum verenigt wel anti-Europeanen maar ze zijn lang niet allemaal op dezelfde gronden tegen. 'Degenen onder ons' en 'een aantal van ons', zijn de passages uit het manifest waaruit de verdeeldheid blijkt.

Zelf vinden ze het niet erg. 'Al verschillen onze motieven en redeneringen, wij zijn allen tegen de start van de muntunie op 1 januari 1999.'

REDACTIE: HARKO VAN DEN HENDE

M.M.V. PETER DE GRAAF

Meer over