No-nonsense in Minnesota

ALS PUNTJE BIJ PAALTJE KOMT, GEEFT PAUL BRILL DE VOORKEUR AAN MINNEAPOLIS BOVEN ST. PAUL. MAAR EIGENLIJK ZIJN DE TWIN CITIES ÉÉN GROTE METROPOOL....

Paul Brill

Wie is de fitste burgemeester van het land? Rare vraag misschien, maarniet in de Verenigde Staten. Daar hebben ze 'm. Hij heet T.S. Rybak enzwaait de scepter in Minneapolis. Deze topfitte burgervader heeft de titelniet op een koopje gekregen. In de zomer loopt hij hard, in de winter bindthij de ski's onder om te langlaufen. Daarnaast is hij een verdienstelijktriathlon-atleet.

Het kan niet echt verbazen dat de fitste burgemeester van de VS tevinden is in de noordelijke staat Minnesota. Hier floreert het buitenleven,hier heerst de natuur. Dit is het 'land van de tienduizend meren' (het zijner zelfs meer dan 12 duizend), dit is de streek van de ruisende naaldbossenin het noorden en de wilde graslanden in het zuiden, dit is de staat vande tientallen natuurparken bevolkt door coyotes, wolven, zwarte beren,bevers en elanden.

Het is een gebied dat in de 19de eeuw bij uitstek immigranten trok dieafkomstig waren uit soortgelijke landschappen en die goed bestand warentegen koude winters: de Scandinaviërs. Voor Noren, Zweden en Finnen wasdit een voor de hand liggende bestemming na hun oversteek uit de OudeWereld. Hun nazaten prijzen zich nog steeds gelukkig dat ze leven in eenregio waar 'het jaar gewoon vier verschillende seizoenen telt', zoals eenjonge academicus met ruime carrièrekansen antwoordt op de vraag waarom hijhier graag woont.

Niks in januari in je korte broek de straat op, zoals in Miami ofPhoenix. De temperatuur daalt 's winters geregeld naar 15 tot 20 gradenbeneden nul. De favoriete bezigheden in de open natuur zijn danice-fishing, cross-country skiing, snowmobiling en dog-sledding. Bijvoldoende sneeuwval kunnen toeristen al op luttele afstand van Minneapoliseen ritje met een hondenslee maken.

Deze winterse activiteiten hebben voedsel gegeven aan het misverstanddat dit ook zo'n beetje de enige attractie vormt van Minnesota. Laten wemeteen even een paar dingen rechtzetten.

Het is niet waar dat je van december tot april de grond amper kunt zienomdat die permanent bedekt zou zijn met een harde ijslaag. De winter speeltzich merendeels af onder een strak blauw hemeldek, de lente wordtgekenmerkt door een milde temperatuur, de zomer is vaak warm. Niet alleMinnesotans heten Sven of Cristina. En de staat bestaat niet uitsluitenduit rustieke stadjes waar het geblokte hemd de tenue de ville vormt.Integendeel, Minnesota bevat een hoogontwikkelde metropool, die opmerkelijkweinig te lijden heeft onder de kaalslag en de verpaupering waardoor zoveelandere Amerikaanse grote steden zijn getroffen.

Die metropool bestaat uit twee steden, Minneapolis en Saint Paul, diesinds jaar en dag als de Twin Cities door het leven gaan. Ze delen eengrote luchthaven (de hub van Northwest), ze delen de rivier de Mississippi(hoewel die na Minneapolis een kleine lus maakt alvorens St. Paul tebereiken), ze delen de hoogste concentratie van hoger onderwijsinstellingenin de VS, ze delen de nabijheid van het grootste winkelcentrum van de VS,de Mall of America, ze delen een aantal televisie- en radiostations. En zehebben een sense of community gemeen die hier duidelijk sterker isontwikkeld dan in andere delen van Amerika.

Het woord socialisme zal door niemand in de mond worden genomen, maarer is onmiskenbaar sprake van een sociaal-democratische traditie, getuigealleen al de naam van de Democratische partij in Minnesota: de DemocraticFarmer-Labor Party.

Maar er zijn ook duidelijke verschillen tussen de twee steden, envooral in St. Paul, de kleinste van de twee, is een zekere naijvermerkbaar. Veel inwoners van Minneapolis verwaardigden zich pas de korteautorit naar St. Paul te maken toen de Minnesota Wild, het plaatselijkeijshockeyteam, daar zijn nieuwe indoor-stadion betrok.

Voor de verschillen zijn meerdere aforismen voorhanden. Het bekendste:St. Paul is de laatste stad in het Oosten en Minneapolis de eerste in hetWesten. Daar is inderdaad wat voor te zeggen, en niet alleen in geografischopzicht.

St. Paul, de hoofdstad van Minnesota, is wat statiger, ouderwetser enkatholieker. Het capitool en de neoromaanse kathedraal, elk op een heuvelgelegen, domineren de stad. De straten hebben merendeels namen in plaatsvan nummers, in Minneapolis is dat andersom. Minneapolis heeft meerhightech in huis, oogt moderner en kosmopolitischer. St. Paul is degeboorteplaats van schrijver F.Scott Fitzgerald en striptekenaar CharlesSchulz, schepper van Snoopy en Charlie Brown. Minneapolis heeft de wereldonder anderen oliemagnaat Paul Getty en rockzanger Prince geschonken.

'St. Paul is een meisje dat je meeneemt om aan je moeder voor testellen, Minneapolis is een meisje waarmee je voor de lol uitgaat', graptde chef van de stadsredactie van de Pioneer Press, het dagblad van St.Paul. We prefereren natuurlijk het tweede meisje en richten ons vooral opMinneapolis. De winterzon schijnt, maar het kwik blijft ruim onder nulsteken, en dus zijn er weinig mensen op straat. Maar dat wil niet zeggendat de stad verlaten is.

In de winter verplaatst het stadsleven zich simpelweg naar de derdeverdieping. Op die hoogte zijn namelijk bijna alle belangrijke gebouwen inde binnenstad met elkaar verbonden door skyways, overdekte (en verwarmde)luchtbruggen. Ze vormen tezamen met speciale wandelgangen door diversewolkenkrabberseen ingenieus netwerk, dat een totale lengte heeft van bijnatwaalf kilometer.

Als kersverse bezoeker heb je er beslist een plattegrond bij nodig, endan nog is de kans groot dat je af en toe de juiste afslag mist. Deluchtbruggen geven de stad een enigszins futuristisch aanzien, datoverigens toch weer het best op straat kan worden aanschouwd.

Met ongeveer 380 duizend inwoners is Minneapolis een stuk kleiner danhet ruim zeshonderd kilometer in oostelijke richting gelegen Chicago (1,8miljoen). Ook 'naburige' steden als Milwaukee en St. Louis tellen meerinwoners. Maar wat Minneapolis tekort komt aan bevolkingsomvang, maakt hetruimschoots goed door zijn gevarieerde architectuur en grote cultuuraanbod.

Letterlijk en figuurlijk toppunt van de stedelijke bouwijver wasveertig jaar lang de Foshay Tower, genoemd naar financier Wilbur Foshay,die de opening in 1929 liet opluisteren met een door John Philip Sousaspeciaal voor de gelegenheid geschreven mars (dit seizoen weer op hetprogramma gezet door het Minnesota Orchestra). Helaas was Foshay's triomfvan korte duur. De beurscrisis ruïneerde hem en hij belandde zelfs in degevangenis wegens opliching. Sousa verbood verdere opvoering van de marstotdat de stad de betaling van zijn honorarium had overgenomen. Inmiddelsis de 137 meter hoge Foshay Tower een eerbiedwaardige doch frêle grijsaardtemidden van diverse hogere wolkenkrabbers uit de jaren zeventig entachtig.

Vooral de laatste tijd beleeft de stad een ware 'arts explosion'. Vijfgrote bouwprojecten met een culturele bestemming, waarvoor internationaalgerenommeerde architecten zijn ingehuurd, zijn net voltooid of zullen inde loop van dit jaar worden afgerond.

Pièce de résistance is het schitterende Walker Art Center, dat zijnexpositieruimte sinds begin vorig jaar praktisch heeft verdubbeld met deopening van een nieuwe vleugel. Na het Museum of Modern Art in New Yorkheeft dit museum waarschijnlijk de meest omvattende collectie vanhedendaagse Amerikaanse kunst. Het voordeel boven het MOMA is dat je hierniet voortdurend op je hielen wordt getrapt. In de zeer fraaie beeldentuinstaan onder meer de beroemde lepel met kers van Claes Oldenburg en dereusachtige glazen vis van Frank Gehry.

Architectonisch het interessantste project is het door Jean Nouvelgebouwde Guthrie Theater, dat verrijst aan de oever van de Mississippi enin april zijn deuren zal openen. Het onconventionele, diepblauwe gebouw,dat de thuisbasis wordt van het gelijknamige toneelgezelschap, geeft eennieuwe injectie aan een buurt waar de afgelopen decennia de verlaten silo'svan de grootste graanmolens van het Midden-Westen stonden te creperen enwaar sinds enkele jaren een ingrijpende renovatie gaande is.

De bouwvallen maken geleidelijk plaats voor musea en luxe appartementen,die extra aantrekkelijk zijn vanwege het uitzicht op een van destadswatervallen van Minneapolis: de Falls of St. Anthony. Vlak achter ditRiverfront District wordt de laatste hand gelegd aan nog een stedelijkprestige-object: de nieuwe openbare bilbliotheek, gebouwd door Cesar Pelli.

Het heeft allemaal een allure die bijna doet vergeten dat je hier inhet Amerikaanse Midden-Westen met zijn no-nonsense cultuur bent. En demensen zijn er ook nog eens overweldigend vriendelijk en behulpzaam. Maargelukkig word je er af en toe aan herinnerd dat dit toch echt hartjeAmerika is en geen curieuze buitenpost. Bij de ingang van alle musea hangteen plakkaat met de tekst: 'In deze ruimte is het dragen van een vuurwapenniet toegestaan.'

Meer over