ReportageNieuwjaarsduik

Nieuwjaarsduik voor Afghanistan: ‘miljoenen mensen sterven daar van de honger maar voor Giro 555 is dat niet voldoende’

Op veel plekken doken Nederlanders zaterdag in zee voor hun rituele nieuwjaarsduik. Op het strand van Scheveningen stond ook een bibberend groepje Nederlandse Afghanen, die met hun duik aandacht willen vragen voor de hongersnood in hun voormalige moederland.

Noël van Bemmel
Op het Scheveningse strand doken Nederlandse Afghanen de Noordzee in om aandacht te vragen voor de hongersnood in hun geboorteland. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Op het Scheveningse strand doken Nederlandse Afghanen de Noordzee in om aandacht te vragen voor de hongersnood in hun geboorteland.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Toegegeven: het is niet echt koud op het strand van Scheveningen – 13 graden Celsius is zelfs een warmterecord – maar de temperatuur van de Noordzee verderop is een andere kwestie. Loop de branding in, en al bij de eerste stappen beginnen je voeten te tintelen, kleuren je benen langzaam paars, en dan moet je nog een heel stuk doorwaden voordat de zee diep genoeg is om een duik te nemen. Rituelen geven betekenis aan je leven, beweren sociologen, maar al bij de eerste golf denk je: hoe dan? Ga kopje onder in het grijze zeewater en bedenk als troost: dadelijk begin je herboren aan het nieuwe jaar en je dient ook nog een goed doel.

Want zaterdag verzamelde zich op het Scheveningse Zuiderstrand, naast honderden ervaren nieuwjaarsduikers met mutsen op, ook een bibberend groepje Nederlandse Afghanen. Met een oranje muts op en dikke badjassen aan. Hun nieuwjaarsduik is niet bedoeld om afscheid te nemen van al hun zorgen van het afgelopen jaar en het nieuwe jaar als herboren te verwelkomen – nou ja, misschien ook – maar zij staan hier vooral om aandacht te vragen voor de hongersnood in hun geboorteland of het land van hun ouders. Ook in Almelo, Breda en zelfs op Sint Eustatius gingen actievoerders zaterdag te water.

Geen Giro 555

‘We willen iets doen voor alle Afghanen die deze winter hongerlijden’, zegt de 35-jarige Maya Aumaj die een actie is gestart om via Unicef noodpakketten bij ondervoede kinderen te krijgen. ‘Wist jij dat 24 miljoen mensen deze winter hongerlijden in Afghanistan, waaronder miljoenen kinderen? Een deel van hen overleeft deze winter niet!’ Maya, werkzaam op een ministerie, kan niet geloven dat er geen Giro 555-actie is gestart voor de acute nood in het land van haar ouders. ‘Ik heb het nagevraagd: de samenwerkende hulporganisaties verwachten niet dat hongersnood in Afghanistan genoeg media-aandacht zal genereren om een campagne te rechtvaardigen.’ En dus belde ze haar vrienden die desgevraagd hun zwempak zijn gaan zoeken. Op 29 januari gaan zij ook winterkamperen op het Haagse Malieveld, samen met Afghanistan-veteranen, om geld in te zamelen ter bestrijding van de hongersnood.

‘Kom op Amier! Kom op Shah!’ Joelend gaan de Nederlandse Afghanen het water in. Zij behoren tot de Afghaanse diaspora in Nederland, ruim 50 duizend man sterk. In het water dobberen goed opgeleide dertigers. Hun ouders behoorden tot de elite van Afghanistan toen ze tijdens de Russische bezetting in de jaren ’80 naar Europa vluchtten. In Nederland accepteerde deze eerste generatie Afghanen eenvoudige banen ver onder hun niveau, maar zij pushten hun kinderen hun best te doen op school.

Microbioloog

Neem Abdul Ahmad, de vader van Maya, die klaarstaat op het winderige strand met een thermoskan shir chai, zwarte thee met melk en kardemom. De 67-jarige microbioloog uit Kabul verkocht jarenlang telefoonaccessoires op de Beverwijkse Bazaar, samen met zijn vrouw die apotheker is. ‘We krijgen hulpverzoeken van familie, vrienden, oud-klasgenoten uit Afghanistan. Iedereen die we kennen zit daar in diepe ellende.’ Ahmad begrijpt niet dat de internationale gemeenschap alle tegoeden voor Afghanistan heeft bevroren. ‘Er sterven daar deze winter veel mensen, terwijl dat niet eens nodig is. Daar moet toch aandacht voor komen?’ In Beverwijk deelt Ahmad flyers uit om geld in te zamelen, bij hem thuis logeert een jonge Afghaanse vluchtelinge die depressief werd in het asielzoekerscentrum in Groningen.

Deze 26-jarige Zarah staat ook op het Scheveningse strand. Zij studeerde voor verpleegkundige in Kabul, totdat de Taliban de stad innamen. Op de chaotische luchthaven werd zij gescheiden van haar broer. Een Nederlandse militair trof haar huilend aan. ‘Ze belden mijn familie, maar dat lukte niet. Uiteindelijk vroeg iemand mij: ‘Wil je naar Nederland, dan zoeken we daar verder.’’ Zo belandde Zarah in een militair transportvliegtuig richting Europa. In het azc werd zij zo ongelukkig, dat Nederlandse Afghanen die nieuwkomers helpen, regelden dat zij tijdelijk bij de familie Aumaj terechtkon. ‘Ik voel me nu iets beter. Met hen kan ik praten, zij hebben ooit hetzelfde meegemaakt.’

Humanitaire crisis

De 31-jarige Shah Tabibi staat na afloop te klappertanden op zijn handdoekje. ‘Ik-k-k-k begrijp niet dat mensen dit v-v-v-voor hun lol doen.’ De in Kabul geboren psycholoog en theatermaker wil zijn voormalige thuisland actief helpen. ‘Toen de Taliban het land overnamen in augustus maakten we ons allemaal zorgen over een mogelijk verlies van vrouwenrechten en grondrechten, en daar was toen veel aandacht voor. Maar wat daar nu gebeurt is veel erger. Er is een humanitaire crisis aan de gang in Afghanistan, miljoenen mensen verkeren in acute nood, en daar is dan géén aandacht voor... Begrijp jij dat nou?’

Maya en haar vrienden hebben inmiddels 55.000 euro opgehaald. Genoeg om ruim duizend kinderen een VN-standaardpakket tegen ondervoeding te geven. ‘Ja, oké, dat is een druppel op een gloeiende plaat, maar het is beter dan niks doen.’

Meer over