Nieuws

Nieuwe virusvariant duikt op in Bretagne: dieper in de luchtwegen en daardoor moeilijker te traceren

In Bretagne is een nieuwe variant van het coronavirus opgedoken met als speciale eigenschap dat sommige wattenstaafjestests hem niet kunnen zien. Het virus is – voor zover dat valt te zeggen – nog niet in ons land aanwezig, aldus het RIVM.

Uit een Amerikaanse patiënt geïsoleerde virusdeeltjes. Het afgebeelde virus is niet betrokken bij de uitbraak in Bretagne. Beeld AP
Uit een Amerikaanse patiënt geïsoleerde virusdeeltjes. Het afgebeelde virus is niet betrokken bij de uitbraak in Bretagne.Beeld AP

Het spookvirus lijkt zich dieper in de luchtwegen te verschansen dan gewone coronavirussen, maakte de Franse gezondheidsdienst Santé Publique France dinsdagochtend bekend. Daardoor kunnen wattenstaafjes er niet bij, en is het alleen aan te tonen met een ingrijpender longspoeling, met een slangetje in de longen.

Misschien dat de ‘Bretonse variant’ zich aan iets andere weefsels hecht, oppert viroloog Chantal Reusken (RIVM). ‘Het is een belangrijk signaal, want dit zou kunnen duiden op een variant die een ernstiger ziektebeeld geeft. Al is deze uitbraak, voor zo ver we weten, nog wel heel plaatselijk’, tekent ze aan.

Raadselachtige uitbraak

De nieuwe mutant werd eind februari al opgemerkt, na een raadselachtige uitbraak in Lannion, aan de noordkust van Bretagne. Hoewel er toen tien mensen zeer corona-achtige symptomen kregen, sloegen hun coronatests negatief uit. Inmiddels blijkt uit nieuwe analyses dat acht van de inmiddels 79 gevallen een nog onbekende variant van het virus onder de leden hebben, met in zijn bouwplan negen mutaties, aldus Santé Publique France.

Volgens de gezondheidsdienst zijn er geen aanwijzingen dat de nieuwe variant besmettelijker is. Dat zou ook niet erg logisch zijn, vindt coronaviroloog Eric Snijder (LUMC). ‘Want hoe zou deze variant zich moeten verspreiden? Als hij niet uit je keel en neus is te vissen, lijkt dit me evolutionair gezien nogal een doodlopende straat.’ Toch is het spookvirus er in Bretagne klaarblijkelijk in geslaagd meerdere mensen te besmetten. Raadselachtig, vindt ook Reusken, en onderwerp van nader onderzoek.

In Nederland maakt intussen de Britse variant B.1.1.7 steeds nadrukkelijker de dienst uit. Volgens de jongste wekelijkse virussteekproef van het RIVM was eind februari driekwart van alle in de teststraat afgenomen virusmonsters van de uit Engeland overgewaaide soort. Dat zou betekenen dat inmiddels haast alle besmettingen in ons land worden veroorzaakt door B.1.1.7.

Braziliaanse variant

Een interessant bijeffect heeft de besmettelijkere variant ook: hij lijkt andere varianten buiten de deur te houden. Zoals de Zuid-Afrikaanse variant van het virus, berucht omdat vaccins en natuurlijke afweerstoffen er minder goed vat op zouden hebben. ‘Die zien we niet doorzetten. Hij blijft hangen op zo’n 2 à 3 procent van alle virussen’, zegt Reusken. Wel dook er in Nederland iemand op met de gevaarlijke Braziliaanse ‘P1’-variant. Nader onderzoek moet uitwijzen of dat virus is komen aanwaaien uit het buitenland, of dat er sprake is van een binnenlandse brandhaard.

Saillant is dat de Britse variant weliswaar een stuk besmettelijker is dan de oudere coronavirussen, maar in ons land ‘slechts’ zo’n 30 procent besmettelijker dan de klassieke varianten. In onder meer Ierland, Groot-Brittannië en Portugal bleek B.1.1.7 veel gemakkelijker van keel tot keel te vliegen. Dat kan te maken hebben met waar in de samenleving het virus voor het eerst opdook, vermoeden virologen. In een groep waar men zich beter aan de regels houdt, krijgt een virus immers minder kans om anderen te besmetten.

De Bretonse mutant is niet de eerste coronavariant die onder de radar duikt. Zo kwam ook variant B.1.1.7 aan het licht toen het Britse onderzoekers begon op te vallen dat sommige tests het virus maar ‘half’ aantoonden, alsof er sprake was van een virus zonder uitsteeksels. Dat bleek te komen omdat B.1.1.7 een mutatie in zijn genetische bouwplan heeft op precies de plaats die een veel in het Verenigd Koninkrijk gebruikte test gebruikt om het virus aan te tonen.

Meer over