nieuws

Nieuwe coalitie Amsterdam verlegt focus van economische groei naar sociale ongelijkheid

PvdA, GroenLinks en D66 hebben woensdagochtend het coalitieakkoord voor Amsterdam gepresenteerd. Er komt minder focus op economische groei en meer op bestrijding van sociale ongelijkheid in de stad.

Noël van Bemmel
Burgemeester Femke Halsema (r) en PvdA-wethouder Marjolein Moorman. Beeld ANP
Burgemeester Femke Halsema (r) en PvdA-wethouder Marjolein Moorman.Beeld ANP

De nieuwe coalitie blijft komende vier jaar wel investeren in extra woningen en duurzaamheid. Een dreigend tekort op de begroting wordt voorkomen door grote investeringen uit te stellen of te schrappen en huizenbezitters en autorijders zwaarder te belasten.

Na twee maanden onderhandelen blijkt de winnaar van de gemeenteraadsverkiezingen, PvdA-wethouder Marjolein Moorman, flink haar stempel te hebben gedrukt op het toekomstige beleid. Haar inspanningen om ongelijkheid in het onderwijs te verkleinen – vastgelegd in de televisiedocumentaire Klassen – worden uitgebreid naar andere sectoren als wonen, werken, cultuur en klimaat. ‘Solidariteit is niet alleen maar iets wat de stad te bieden heeft. Het is ook wat de stad nodig heeft van haar bevolking. Elk talent dat zich niet heeft kunnen ontwikkelen, is een gemiste kans’, schrijven de opstellers.

Wethouders

De drie coalitiepartijen schuiven ieder drie wethouders naar voren om de stad tot 2026 te besturen. Marjolein Moorman op onderwijs en armoede is geen verrassing. Maar de baas van woningbouwcorporatie Rochdale, Hester van Buren, als PvdA-wethouder Financiën is dat wel. Zij werkte afgelopen jaren al samen met de stad om achterstandswijken vooruit te helpen. GroenLinks vervangt Marieke van Doorninck, de wethouder die afgelopen jaren veel verzet opriep met haar windmolenplan, door provinciebestuurder Zita Pels van Noord-Holland. D66-fractieleider Reinier van Dantzig krijgt de belangrijke portefeuille woningbouw. Zijn partij strikte de voormalig NPO-baas Shula Rijxman voor de portefeuille zorg, ict, media en deelnemingen.

De hoofdstad formuleert tevens een nieuwe visie op de lokale economie: brede welvaart is voortaan het doel. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar economische groei, maar ook naar de levenskwaliteit van bewoners. Hoge huren, onveiligheid of een slecht leefklimaat gaan bijvoorbeeld ten koste van brede welvaart. Amsterdam hoopt het welzijn van bewoners te verbeteren door sociale ondernemers en buurtprojecten te steunen, lokale maakindustrie te stimuleren, arbeidsomstandigheden te helpen verbeteren en de negatieve gevolgen van de platformeconomie te bestrijden (flitsbezorgers, Airbnb).

Stadsdelen met ‘hardnekkige problemen’ – Nieuw-West, Zuidoost en Noord – kunnen zich verheugen op veel bestuurlijke aandacht. Naar deze wijken met relatief veel werkloosheid, criminaliteit en gezondheidsproblemen vloeit 60 miljoen euro extra ter bestrijding van armoede en ongelijkheid. Zo gaat de hightech bibliotheek OBA Next die gepland was aan de chique Zuidas, naar Zuidoost. Ook met voorrang in deze buurten: woningen gereserveerd voor leraren, banenprojecten om jongeren een alternatief te bieden voor een criminele loopbaan, schuldsanering voor jongeren, gratis lunch op school en royale subsidie voor het isoleren van tochtige woningen.

Parkeertarief dag en nacht

De coalitiepartijen mikken op 7.500 nieuwe woningen per jaar; waarvan 40 procent sociale sector, 40 procent middensegment en 20 procent vrije sector. Tijdelijke circulaire flexwoningen moeten de woningnood helpen verlichten. De opstellers waarschuwen dat het geld voor de bijbehorende publieke voorzieningen ontbreekt door tegenvallende belastinginkomsten en een hogere rente. Geplande investeringen in parkeergarages worden bijvoorbeeld geschrapt of uitgesteld. Het herstel van de instortende bruggen en kades van Amsterdam wordt goedkoper uitgevoerd. Bijvoorbeeld door stalen damwanden te slaan of de doorvaart te blokkeren.

Om de inkomsten te verhogen, gaat Amsterdam meer onroerendezaakbelasting (ozb) heffen. Dat tarief wordt gelijkgetrokken met dat van de andere grote steden in Nederland, wat volgens een betrokkene neerkomt op enkele tientjes per jaar extra. Betaald parkeren wordt uitgebreid en de parkeervergunning voor bewoners moet kostendekkend worden. Het uurtarief in de binnenstad, met 7,50 euro het hoogste ter wereld, gaat 24 uur per dag gelden. Mede bedacht om budgettoeristen die in hun auto slapen te ontmoedigen. Om de laagste inkomens te helpen, gaat de torenhoge afvalstoffenheffing in Amsterdam weer wat omlaag. ‘Om samen vooruit te komen, is het van belang dat de sterkste schouders, de zwaarste lasten dragen’, schrijven de opstellers.

Meer over