Nieuwe CDA-kamerleden willen socialer profiel

Het CDA moet een scherper sociaal profiel krijgen. De kritiek van CDA-leider De Hoop Scheffer op de activistische rol van de kerken is onterecht....

Van onze verslaggevers

Jan Hoedeman

Milja de Zwart

DEN HAAG

Uit telefonische gesprekken met zeventien van de 22 nieuwelingen bij de eerste veertig op de kandidatenlijst blijkt dat de nieuwe garde links van het midden staat. 'Het CDA moet socialer en groener', zegt de Brabantse advocaat Van Wijmen. Landbouwambtenaar Dekker: 'Het kan socialer! Ik zeg: toon het, maak het zichtbaar' Organisatieadviseur Jonker: 'Het sociale gezicht moet sterker.'

Veel nieuwkomers vallen de nummer 8 op de lijst bij, ex-voorzitter De Milliano van Artsen zonder Grenzen. CDA-leider De Hoop Scheffer heeft De Milliano op de vingers getikt vanwege zijn uitspraak in NRC Handelsblad dat het sociale gezicht van het CDA gebrekkig is. De zittende CDA-fractie was over die uitspraak verbolgen.

Van Bochove, wethouder in Lelystad: 'Als de huidige fractie niet blij is met zo'n interview, moeten we daarover maar eens pittig in discussie met elkaar.' 'De Milliano heeft behartenswaardige dingen gezegd. Ik vind het een evenwichtig, prima verhaal', zegt de Venlose CDA-voorzitter Stroeken.

Ook als het over coalitievorming gaat, zetten aankomende kamerleden het sociale gehalte voorop. 'Dat kan veel beter dan dit kabinet doet', vindt het Friese statenlid en journalist Atsma. Rietkerk, ambtenaar bij de provincie Overijssel, zegt dat een coalitiepartner een sociaal gezicht moet hebben.

De meeste nieuwkomers laten diplomatiek in het midden met welke partij het CDA het best een coalitie kan vormen. Maar opvallend is dat vijf kandidaten zich expliciet uitspreken voor regeren met de PvdA, terwijl niemand de VVD noemt.

Vrijwel alle aankomend kamerleden distantiëren zich van de uitspraak van CDA-leider De Hoop Scheffer dat 'de kerken niet op de stoel van de overheid moeten gaan zitten'. De Hoop Scheffer doelde op de actie van de Raad van Kerken die een tentenkamp inrichtte voor de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers. Prof. Balkenende: 'Kerken mogen dit.' Ross-Van Dorp, medewerker van CDA-europarlementariër Oostlander: 'Je moet niet krampachtig zeggen dat de kerken op onze stoel gaan zitten.' En De Pater-Van der Meer, wethouder in Zutphen: 'Het is terecht dat kerken een moreel appél doen.' Eurlings, gemeenteraadslid in Valkenburg, waardeert het activisme van de Raad van Kerken: 'Politici moeten ervoor zorgen dat deze acties niet nodig zijn.'

De nieuwelingen vinden dat het de taak van de kerken is om op te komen voor zwakkeren. De politiek moet zich niet doof houden voor die signalen. 'Het is belangrijk dat de Raad van Kerken laat zien wat er mis is. En kijk ook naar monseigneur Muskens, die heeft de armoede weer op de agenda van de politiek gezet', zegt Van Bochove.

Opvallend is ook dat het gezelschap nieuwe CDA'ers veel 'boerenverstand' heeft. De boeren keerden het CDA bij de verkiezingen van 1994 massaal de rug toe. Nu komen er CDA'ers in de Kamer die vanwege hun huidige werk zicht hebben op de 'enorme wending' van de boerenstand naar duurzamer productiemethoden of die op het platteland wonen en boeren als buren hebben.

Tegelijkertijd erkennen veel nieuwkomers dat er wel meer kan worden gedaan om de schade die boeren aanrichten aan het milieu terug te dringen. De Pater: 'We moeten niet zo spastisch doen daarover de discussie aan te gaan.'

De kandidaten voor de nieuwe CDA-fractie hebben kritiek op het matig herkenbare, christen-democratische gezicht van de Tweede-Kamerfractie. Dekker, landbouwambtenaar: 'Het is heel belangrijk dat wij ons gaan onderscheiden van andere partijen. Het CDA is nu te veel eenheidsworst.' Rietkerk: 'Ik wil een scherp evangelisch profiel.' Ross: 'Het moet beter en het moet meer, we moeten enthousiast gaan communiceren.' De derde man van de lijst, Buijs: 'Het is geprobeerd, maar niet helemaal uit de verf gekomen.'

Meer over