nieuwscoronavaccin

Nieuw spoedoverleg AstraZeneca en EU over conflict coronavaccin

De EU en farmagigant AstraZeneca vechten publiekelijk een knallende ruzie uit over grote vertragingen bij de levering van het anti-coronavaccin door het Brits-Zweedse bedrijf. Spoedoverleg woensdagavond moet de gemoederen tot bedaren brengen, maar ondertussen overwegen de lidstaten sancties en inspecties van AstraZeneca’s vestigingen in Europa.

Europees Commissaris Stella Kyriakides van Zorg tijdens een persconferentie over het conflict met AstraZeneca. Beeld EPA
Europees Commissaris Stella Kyriakides van Zorg tijdens een persconferentie over het conflict met AstraZeneca.Beeld EPA

Volgens Europees Commissaris Kyriakides (Zorg) komt AstraZeneca zijn ‘contractuele en morele’ verplichtingen niet na. Ze wees erop dat Europa middenin de zwaarste pandemie ooit zit. ‘Elke dag gaan er mensen dood. Dat zijn geen statistieken, dan zijn mensen met families, vrienden en collega’s’, aldus de Commissaris op een ingelaste persconferentie woensdagmiddag. De EU vermoedt dat AstraZeneca voor Europa bestemde vaccins elders tegen een hogere prijs verkoopt.

Afgelopen weekend kondigde AstraZeneca onverwachts aan dat de hoeveelheid vaccins die de EU zou krijgen, de komende maanden vanwege ‘productieproblemen’ wordt verlaagd. Aantallen werden niet genoemd, maar volgens ambtenaren van de Europese Commissie zou maar een kwart van de toegezegde doses daadwerkelijk komen. Tijdens overleg op maandag kon de farmaceut geen voor de EU bevredigend antwoord geven op de oorzaak en omvang van de vertraging.

Olie op het vuur

Nieuw overleg op woensdag werd aanvankelijk door AstraZeneca afgezegd. Topman Soriot gooide tegelijkertijd olie op het vuur door in interviews te zeggen dat zijn bedrijf alleen ‘zijn uiterste best’ hoefde te doen om de bestelde 400 miljoen vaccindoses op tijd te leveren. Van een juridische verplichting zou geen sprake zijn.

Ook suggereerde hij dat de EU de vertraging aan zichzelf te danken had, omdat de lidstaten pas in oktober vorig jaar de contracten sloten. Twee tot drie maanden later dan het Verenigd Koninkrijk. De Britten zouden daarom – ze betalen ook meer voor het vaccin – voorrang krijgen.

Volgens de Commissie liegt AstraZeneca en is de raamovereenkomst die het met AstraZeneca sloot wel degelijk juridisch bindend. Ze wees erop dat de EU de farmaceut 336 miljoen euro heeft toegezegd (en deels heeft betaald) om alvast vaccins te produceren. Zo kunnen de leveringen in de EU direct beginnen zodra het vaccin (vermoedelijk deze week) wordt goedgekeurd. De Commissie riep AstraZeneca het contract openbaar te maken, zodat iedereen kan zien wat erin staat.

De Commissaris waarschuwde de farmaceut dat zij op korte termijn weet of het bedrijf vaccins heeft geëxporteerd. Gegevens van de Europese douanediensten zouden daarop duiden. De EU negeren ten gunste van andere landen, druist volgens Kyriakides in ‘tegen de letter en de geest’ van het contract dat Brussel sloot met AstraZeneca. ‘Bij de slager geldt misschien ‘wie het eerst komt, wie het eerst maalt’, maar dat gaat bij dit contract absoluut niet op.’

Een nieuw spoedoverleg woensdagavond moet de partijen weer tot elkaar brengen. De enige oplossing voor de EU is dat AstraZeneca haar toezeggingen nakomt tenzij het overtuigend kan aantonen dat dit niet mogelijk is.

Meer over