Nieuw contract ANWB lijkt nog ver weg

Na twee jaar onderhandelen liggen de nieuwe contracten voor de ANWB klaar om de komende decennia de bewegwijzering in Nederland te verzorgen....

Van onze verslaggeefster Elaine de Boer

De kans op een snelle overeenkomst tussen ANWB en Verkeer en Waterstaat lijkt kleiner geworden nu de ambtenaar van Verkeer en Waterstaat die verantwoordelijk was voor de onderhandelingen met de ANWB, op het punt staat te worden overgeplaatst.

Minister Netelenbos van Verkeer heeft een open zenuw: rekeningrijden, en die is te vaak door de ANWB geraakt. De belangenvereniging voor automobilisten legt zich niet neer bij de komst van de tolpoorten. Ook niet nu de minister drie van de vier gemeenten met veel geld voor investeringen in wegen en openbaar vervoer tot een proef heeft verleid.

Vorige week kwam aan het licht dat Netelenbos heeft geprobeerd de bond onder druk te zetten. Staakt u het verzet niet, dan plaatst de ANWB geen blauwe verkeersborden meer, hield ze voorzitter Van Woerkom in een persoonlijk onderhoud voor.

Zij entameerde een onderzoek naar het concurrentievoordeel dat de ANWB zou hebben bij de opdracht van het rijk voor het plaatsen van bewegwijzeringsborden, praatpalen en het geven van verkeersinformatie.

Haar hoogste ambtenaar, secretaris-generaal Pans, gaf Van Woerkom te kennen dat het ministerie het onderzoek tóch zou laten verrichten, als de ANWB niet mee zou werken. De ANWB-voorzitter koos eieren voor zijn geld. Dacht if you can't beat them, join them en zette zijn handtekening onder een onderzoeksopdracht aan oud-minister Wijers.

De Tweede Kamer eiste opheldering, vond zo'n omgang met een contractpartij onbetamelijk. 'Welk beleidsinhoudelijk verband bestaat er tussen de weerstand van de ANWB tegen het spitstarief en de afweging of de opdracht om de wegen te bewegwijzeren al dan niet bij de ANWB thuis hoort', wilde het CDA weten.

Vrijwel onmiddellijk legde de minister in een brief aan de Kamer uit dat de contractuele afspraken over de bewegwijzering aan herziening toe zijn. 'Het is een goed moment deze relatie te toetsen aan de moderne eisen', schreef ze. Weinig aan de hand zo leek het.

Maar in de onderzoeksopzet van Wijers, die ze meestuurde naar de Kamer, stond zwart op wit dat de 'spanningen rond het rekeningrijden' oorzaak zijn van de behoefte van het ministerie om de afspraken tussen ANWB en overheid te bekijken.

Na het versturen van die brief greep Netelenbos elke kans aan om haar handelen toe te lichten. Ze sprak alsof haar besluit de opdracht bij de ANWB weg te halen al vast staat.

Bij VPR0 Vrijdag op Radio 1 zei ze dat ze 'zeker tot het aanbesteden' van bewegwijzering en praatpalen overgaat. Aanleiding voor Van Woerkom om zijn medewerking aan Wijers' onderzoek op te zeggen. 'Wij hebben geen vertrouwen meer in de ingeslagen weg', schreef hij Netelenbos.

In het tv-programma Buitenhof zei ze zondag dat ze elke relatie met contractpartijen, zoals ook met de rijksluchtvaartdienst, doorlicht op transparantie. Daar voegde ze aan toe dat 'de ANWB niet moet denken dat ze iets wat ze vanaf 1887 doet, vanzelfsprekend mag blijven doen.'

Van Woerkom verklaart geen problemen te hebben met een onderzoek naar bevoordeling. 'Maar ik begrijp niet waarom ze ons verzet tegen het rekeningrijden daarbij heeft betrokken', zegt hij.

'Zo'n onderzoek had op zakelijke overwegingen gehouden kunnen worden. Maar dat doet ze niet. Ze maakt het zelfs steeds erger. Ze insinueert dat wij gratis naamsbekendheid krijgen met ons logo op de verkeersborden. Ook zegt ze dat de verkeersinformatie, die eerst door de politie werd verzorgd, zómaar aan ons is toegevallen. Dat is gewoon niet waar.'

Toch komt de ergernis van Van Woerkom over het door Netelenbos gelegde verband met rekeningrijden ook voort uit eigenbelang. Als na een nieuw onderzoek - Wijers gaf zijn opdracht terug - alles bij het oude blijft en de ANWB de borden mag blijven plaatsen en tegelijkertijd het rekeningrijden wordt ingevoerd. Dan zal Van Woerkom zijn leden moeten uitleggen dat hij zich niet door Netelenbos heeft laten omkopen.

Meer over