Commentaar

Niet terug bij af, wel terug bij Kaczynski

De Poolse kiezer heeft gesproken - en het resultaat betekent nog meer onzekerheid voor de Europese Unie.

Jaroslaw Kaczynski Beeld epa
Jaroslaw KaczynskiBeeld epa

Polen is na de parlementsverkiezingen deze week niet terug bij af, maar wel terug bij Jaroslaw Kaczynski en zijn partij Recht en Gerechtigheid - en dat is voor veel commentatoren, in Europa maar ook in Polen zelf, reden genoeg om de noodklok te luiden.

De gebroeders Kaczynski waren eerder aan de macht van 2005 tot 2007, een periode waaraan zowel in Berlijn als in Moskou en Brussel met al dan niet verholen afgrijzen wordt teruggedacht. Na de dood in 2010 van zijn tweelingbroer bij de vliegtuigramp in Rusland, die volgens hem een aanslag was, ging Jaroslaw alleen verder. Hoewel hij nu de jongere Beata Szydlo naar voren heeft geschoven, blijft hij volgens velen de belangrijkste politicus in Polen.

undefined

'Eens zullen we een Boedapest in Warschau beleven,' zei Kaszynski in 2011, doelend op de in Hongarije door Orban via grondwetswijzigingen ingevoerde 'illiberale democratie'. Daarvoor ontbreekt het Kaczynski aan de benodigde tweederde meerderheid in het parlement, maar het valt niet uit te sluiten dat hij de ambitie nog koestert.

In de eerste plaats wil Recht en Gerechtigheid de conservatieve achterban, onder wie veel mensen die niet geprofiteerd hebben van de grote welvaartssprong die Polen heeft gemaakt als EU-lidstaat, bedienen met concrete maatregelen: invoering van kinderbijslag en van een minimumloon van circa 3,5 euro.

undefined

De afgelopen jaren raakte Europa gewend aan de pragmatische politici van het Burgerplatform, die de relaties met zowel Rusland als Duitsland repareerden. Dat nu in Polen opnieuw eurosceptici aan het roer komen, voorspelt weinig goeds voor het handelingsvermogen van de EU. Herverdeling van vluchtelingen of nieuwe klimaatafspraken staan niet op het verlanglijstje van Recht en Gerechtigheid - en al helemaal niet op die van de twee rechts-populistische partijen die het ook goed deden.

Toch moet worden afgewacht in hoeverre de nieuwe Poolse regering zich zal opwerpen als 'leider van de Nee-zeggers' waar in sommige Duitse media voor wordt gewaarschuwd. Deze verkiezingen werden beslist door binnenlandse kwesties -voorop de vermoeidheid met de zittende macht. In hoeverre het buitenlandbeleid is geëvolueerd, zal spoedig blijken.

undefined

Meer over