Niet te pruimen

Begonnen als dronken feestje voor vrienden, uitgegroeid tot wereldwijd fenomeen; de uitreiking van de Razzies voor slechtste film van het jaar vindt zaterdagnacht (een dag voor de Oscaruitreiking) voor de 32ste keer plaats.

DOOR NOUD JANSEN

'Ze zijn de puist op de reet van Hollywood,' sprak Michael Caine ooit over The Golden Raspberry Awards, alias The Razzies, het jaarlijkse anti-Oscarevenement dat niet de beste, maar de slechtste filmprestaties van het jaar in de bloemetjes zet. Een treffende omschrijving, al heeft Razziebaas John Wilson het zelf liever over een 'bananenschil op de vloer van de filmindustrie': 'Met al z'n luister en bekoring is zo'n Oscaravond toch maar een pompeuze bedoening, die bovendien veel en veel te lang duurt. Door er enige humor tegenaan te gooien, prikken wij die ballon door.'

De uitreiking van The Golden Raspberry Awards (naar: 'to blow a raspberry at someone', iemand bespotten - en 'raspberry' betekent ook 'scheet') vindt traditioneel aan de vooravond van de Oscarceremonie plaats. In een bescheiden zaaltje op een steenworp van het Dolby Theatre worden aanstaande zaterdag negen gouden frambozen uitgeloofd voor de vreselijkste cinematografische verwezenlijkingen van 2012. Master of ceremonies is al even traditioneel John Wilson, de man die 32 jaar geleden met de Razzies begon.

Wilson: 'In het jaar 1980, toen ik nog een frisse twintiger was, ben ik op een luie zaterdagmiddag eens naar een zogeheten double feature gegaan in een bioscoop in downtown Los Angeles. Voor 99 cent kon ik twee films gaan bekijken: Xanadu met Olivia Newton-John en Can't Stop the Music met The Village People, allebei discomusicals.

Ik werkte destijds voor een bedrijf dat filmtrailers vervaardigde en in mijn vrije tijd zat ik ook nog in de organisatie van een filmfestival. Ik heb dat jaar daardoor zo'n 250 films gezien, waarvan de meeste nu niet bepaald Oscarwaardig te noemen waren. Maar Xanadu en Can't Stop the Music sloegen echt alles. Zo slecht vond ik die films, dat ik na afloop op hoge poten mijn geld ben gaan terugeisen bij de bioscoopuitbater. Hij weigerde, uiteraard.

'In mijn auto op weg naar huis is vervolgens het idee beginnen te rijpen voor wat later de Razzies zouden worden. Ik dacht: stel dat er een awardshow bestond voor de meest waardeloze films van het jaar. Zouden Xanadu en Can't Stop the Music dan geen prachtige prijs verdienen? Thuis stelde ik een lijstje op met de slechtste films die ik dat jaar gezien had, rekening houdend met de slechtste acteerprestaties, de slechtste scenario's enzovoort.

'In maart 1981 organiseerde ik de allereerste Razzie-ceremonie, in mijn appartementje in Los Angeles. Ik had een dertigtal vrienden uitgenodigd om bij mij te komen eten en naar de Oscaruitreiking te kijken en na afloop volgde een korte parodie op wat we zojuist gezien hadden.

Het was allemaal buitengewoon silly: vooraf had ik een klein spreekgestoelte in elkaar geknutseld en er een zelf geschilderd spandoek bovengehangen en zo stond ik dan met een piepschuimen bal voor m'n neus - de microfoon - de winnaars bekend te maken, met telkens een woordje uitleg erbij en een clip uit de desbetreffende film.

Dat ze al flink gedronken hadden hielp wellicht mee, maar het laaiende enthousiasme van mijn gasten was zo bemoedigend dat ik er een jaarlijkse traditie van besloot te maken. Tegen de tweede editie huurde ik een zaaltje af en tegen de vierde editie is één van de Razzie-leden met het voorstel gekomen om onze ceremonie de avond vóór de Oscaruitreiking te organiseren, zodat we niet direct met de Oscars zouden concurreren.

Dat bleek een gouden greep: de hotels in Hollywood zitten op dat moment stampvol journalisten die die avond toch niks anders om handen hebben. Van toen af zijn we alleen maar groter en groter geworden. Al is 'groot' natuurlijk een relatief begrip. Om je een idee te geven: een tijdje geleden ving ik op dat het hele Oscarcircus jaarlijks zo'n veertig miljoen dollar kost. Ons productiebudget bedraagt tienduizend dollar. Eén keer hebben we wel een sponsor gehad: Ben Affleck.'

Ben Affleck?

'Wel degelijk, ja. Tien jaar geleden won Affleck een half dozijn Razzies met de legendarische flop Gigli. Zoals te verwachten viel kwam hij niet naar de uitreiking, maar via een vriend die bij CNN werkte, kwam ik erachter dat hij een paar dagen later in de talkshow van Larry King zou zitten. Ik vroeg hem: 'Denk je dat Larry er wat in zou zien om Ben Affleck live in de uitzending zijn Razzie te overhandigen?' Een halfuur later werd ik al teruggebeld: 'Larry ziet het helemaal zitten, kom maar langs met die Razzie.'

De volgende avond zat ik dus thuis voor de tv toe te kijken hoe Ben Affleck alsnog zijn Razzie kreeg uitgereikt, live op CNN. Fijn, alleen brak het ding gelijk in zijn hand toen-ie het aannam, waarna hij zich er hardop over begon te beklagen wat een prul zo'n Razzie wel niet was. Aan het einde van het interview liet hij zijn gebroken Razzie zelfs in de studio achter, waarop ik daar meteen naartoe ben gereden om het ding te gaan oppikken.

Die avond nog heb ik hem op eBay gezet als The Razzie that Ben Affleck broke on Larry King. Een uitstekend idee, want het bracht zoveel geld in het laatje dat we er de huur van onze zaal mee konden bekostigen - toch niet slecht voor een met goedkope goudverf bespoten plastieken framboos op een filmrolletje.'

Wat maakt een film, een acteur of een regisseur Razzie-waardig?

'De zeshonderdvijftig stemgerechtigde Razzie-leden kijken in de eerste plaats naar de kosten en de baten van een film. Ik geef je een concreet voorbeeld: A Thousand Words, de laatste draak met Eddie Murphy, kostte veertig miljoen dollar en bracht 'slechts' twintig miljoen dollar op. Zo'n gigantische flop maakt veel meer kans om genomineerd te worden dan een lowbudgetfilm. Een film die veertig miljoen heeft gekost, heeft geen enkel excuus om te sucken.

'Ten tweede kijken we naar de recensies op recensieverzamelsite Rotten Tomatoes, waar we mee samenwerken. A Thousand Words, om dat schitterende voorbeeld nog maar eens aan te halen, was de enige film die daar in 2012 zegge en schrijve núl positieve recensies kreeg.'

'En tot slot is het altijd een plus als een acteur, regisseur of scenarist een voorgeschiedenis heeft bij de Razzies.

'Murphy is wat dat betreft het archetype van een 'veelpleger'. Tamelijk recent nog, in 2007, won hij maar liefst drie van onze vier acteerprijzen voor de zogenaamde komedie Norbit en in 2010 won hij de prijs voor Slechtste Acteur van het Decennium, één van de meest prestigieuze accolades die wij te geef hebben.

Meest genomineerde acteur is hij overigens niet; onbetwiste nummer één allertijden is Sylvester Stallone. Als ik me niet vergis is hij nu al tweeëndertig keer genomineerd en van die nominaties heeft hij er tien verzilverd.'

Wie is bij de vrouwen het meest genomineerd?

'Madonna. Geheel terecht ook, als je het mij vraagt. In haar allereerste film Desperately Seeking Susan acteerde ze nog niet zo heel slecht, en in Evita was ze ook nog te pruimen, maar voor de rest was alles wat ze deed ronduit afschuwelijk. Uit goede bron weet ik dat ze ons háát. Madonna heeft altijd van een carrière als filmster gedroomd; ik denk dat het haar pijn doet dat het nooit helemaal gelukt is.

'Tot nog toe zijn er vier mensen geweest die hun Razzie zelf ter plekke in ontvangst zijn komen nemen: Sandra Bullock, Halle Berry, Tom Green en Paul Verhoeven. Verhoeven was de eerste die dat deed: hij kwam in 1996 een hele mand met Razzies afhalen voor Showgirls, een ernstig bedoeld drama over het tragische leven van een groepje lapdancers. Die film heeft zijn Hollywood-carrière nagenoeg om zeep geholpen: vóór Showgirls was hij een rijzende ster, daarna heb ik weinig meer van hem vernomen.'

Door op te komen dagen bewees hij wel over gevoel voor humor te beschikken.

'O, absoluut. En het heeft hem ook bepaald geen windeieren gelegd: 't was dankzij de aandacht die de Razzies genereerden dat Showgirls opnieuw werd uitgebracht door de studio - op de posters prezen ze de film aan als Winner of an unprecedented seven Razzies. Verhoeven was ook geweldig hoffelijk tijdens de uitreiking.

'Het beste voorbeeld van elegant incasseren werd in 2005 geleverd door Halle Berry: die had dat jaar een Razzie gewonnen voor haar hoofdrol in het onwaarschijnlijke gedrocht Catwoman. Haar speech bij de uitreiking is voor mij nog altijd het hoogtepunt van tweeëndertig jaar Golden Raspberry Awards, ook al omdat we pas een etmaal vóór de show de bevestiging hadden gekregen dat ze zou komen opdagen.

'Tijdens de show loodsten we haar ongemerkt naar binnen via de artiesteningang: toen ik haar even later aankondigde - 'Ladies and gentlemen: Halle Berry!' - was het publiek dus volkomen verrast. Je zág de mensen denken: 'Huh? Is dit een imitator?' Pas toen ze zagen dat ze de Oscar vasthield die ze drie jaar eerder had gewonnen voor Monster's Ball, beseften ze dat het de echte Halle Berry was die op het podium stond. Ze kreeg een staande ovatie van bijna een minuut, waarna ze een speech afstak waarin ze haar eigen emotionele uitval op het Oscarpodium van drie jaar eerder parodieerde.

't Was echt hilarisch en ook zeer slim gezien van haar: als Catwoman nu nog eens vermeld wordt in een interview, gaat het altijd weer over het feit dat zij één van de weinige 'winnaars' is geweest die tot op heden de guts heeft gehad om haar Razzie te komen afhalen. De film zélf is vergeten.'

Eén van de grootste cinematografische keutels van het afgelopen jaar, The Twilight Saga: Breaking Dawn Part II, is in totaal elf keer genomineerd: langs die lat gemeten is het de slechtste film van 2012. Toch krijgen mijn nichtjes er amper genoeg van.

'Ik vind het zelf ook niet de slechtste film van 2012, hoor. Maar kijk: meer dan de helft van onze leden is lid geworden via het internet en die groep bestaat voornamelijk uit mannelijke adolescenten. Jongens van zestien, zeventien jaar háten die hele Twilight-saga, omdat hun vrouwelijke klasgenootjes en de meisjes op wie ze verliefd zijn het over niks anders kunnen hebben.'

Wat vond u zelf de slechtste film van 2012?

'Ik heb mijn stem gegeven aan het laatste Adam Sandler-vehikel: That's My Boy, een - ahum - komedie over een dertienjarig joch dat een zoon verwekt bij zijn wiskundelerares. Een buitengewoon obscene, boertige en debiele klucht: zeer terecht dus dat Sandler een grote kans maakt om dit jaar te winnen in de categorie Slechtste Acteur. Duimen.'

Op de set van de film Gigli sloegen de vonken over tussen de twee hoofdrolspelers Ben Affleck en Jennifer Lopez. Voor de film zelf bleek dat niet al te best. Nog voor de film uit was, voorspelden critici al dat het de slechtste film van het jaar 2003 zou worden. Het publiek was het daar duidelijk mee eens. Sony stopte 54 miljoen dollar in de film, maar hij leverde in het openingsweekend minder dan 4 miljoen dollar op. In het tweede weekend kwam daar nog slechts 7 ton bij. Daarna was het wel gedaan met de film. Radiostation WBCN loofde T-shirts uit met de tekst 'I survived Gigli' aan iedereen die het lukte de film uit te zitten.

undefined

Meer over